Radboudumc

print
Malaria

Wat is malaria?

Malaria ('mala aira' betekent letterlijk slechte lucht) is een infectieziekte die in grote delen van Afrika, Azië en Zuid-Amerika voorkomt. De ziekte wordt veroorzaakt door een besmetting met de parasiet Plasmodium.

Voor de mens bestaan er vier soorten waarvan Plasmodium falciparum (malaria tropica) de meest gevaarlijke en dodelijke is. Na de steek van een Anopheles-mug kan de parasiet in het lichaam komen. 

Na besmetting nestelt de parasiet zich eerst in de lever en daarna in de rode bloedcellen. Zeven tot tien dagen na de besmetting ontstaan er symptomen die op griep lijken. Als de patiënt op dat moment niet behandeld wordt met anti-malaria middelen kunnen de symptomen ernstiger worden. Symptomen zijn o.a. koorts, koude rillingen, zweten, spierpijn en hoofdpijn.

Malaria tropica kan overgaan in een levensbedreigend ziektebeeld met bloedarmoede, coma, epilepsie en uitval van organen zoals lever en milt. Deze verschijnselen kunnen leiden tot een dodelijke afloop, vooral bij patiënten die niet immuun zijn en niet behandeld worden met anti-malaria middelen. Dit kunnen bijvoorbeeld jonge kinderen in de tropen zijn of toeristen.

Het aantonen van malaria

Malaria wordt aangetoond door het bekijken van een druppel bloed met de microscoop. Zo kan men de parasieten zien.

Hoe vaak komt malaria voor

Jaarlijks worden wereldwijd tussen de 300-500 miljoen mensen besmet met malaria. Waaronder ongeveer 30.000 reizigers uit Europa en Noord Amerika. Het aantal dodelijke gevallen per jaar ligt tussen de 1,5 tot 2,7 miljoen, waarvan 90% bij jongere kinderen in Afrika. In 1999, 2000 en 2001 werden in Nederland respectievelijk 264, 691 en 571 gevallen van malaria gemeld bij de GGD. Er is echter sprake van onderrapportage.

Na een aantal doorlo­pen infecties verwerft de mens immuni­teit, met als gevolg een sterke daling van de sterftekans. Vertrek uit een endemisch gebied leidt binnen een periode van 1-2 jaar tot vermindering van immuniteit en opnieuw een verhoogd risico.

Malaria verspreidt zich meer en meer, onder andere door groeiende resistentie tegen anti-malaria middelen. Daarom is onlangs besloten het malaria-onderzoek een nieuwe impuls te geven. Dit besluit nam een aantal beleidsmakende instanties, zoals WHO, EEG, Wereld Bank. De ontwikkeling van een effectief vaccin zou een enorme doorbraak zijn in de strijd tegen malaria.

Het voorkómen van malaria

Door bescherming tegen muggenbeten en door gebruik van anti-malaria middelen.