Radboudumc

print
Hemipelvectomie

Een hemipelvectomie is een operatie waarbij uw been wordt verwijderd, inclusief uw heup en een deel van het bekken met een deel van de bil. De aanleiding voor een hemipelvectomie is vaak botkanker, in ongeveer 75% van de gevallen. Meestal gaat het om botkanker in het bovenbeen of bekken. Ook door een (motor)ongeval kan een been zodanig letsel oplopen dat deze operatie nodig is.

Voorbereiding

De beslissing tot een hemipelvectomie moet vaak snel genomen worden. Daardoor heeft u weinig tijd om te wennen aan het idee dat u uw been gaat verliezen. Toch is het belangrijk dat u zich goed voorbereidt.

Lichamelijke voorbereiding

  • Zorg voor een zo goed mogelijke conditie.
  • Blijf in overleg met uw arts verantwoord bewegen, tot zo kort mogelijk voor de operatie.
  • Leer zo snel mogelijk lopen met twee krukken en op het ‘goede’ been, traplopen, et cetera.
  • Eet gezond.
  • Zorg voor een goede nachtrust en ontspanning.
Geestelijke voorbereiding
  • Heel belangrijk: neem voor de operatie heel bewust afscheid van uw been.
  • Zorg dat u weet wat er met u gaat gebeuren, medisch gezien.
  • Probeer een beeld te vormen van:
    • wat er direct na de operatie op u afkomt. Probeer dit zo nauwkeurig mogelijk te bepalen: van uur tot uur en van dag tot dag, tot uw ontslag uit het ziekenhuis.
    • uw lijf na de operatie.
    • de reacties van anderen.
    • uw dagelijkse praktijk, niet alleen in het revalidatiecentrum, maar vooral ook thuis. Hoe gaat het straks met uw gezin, relatie, vrienden, op het werk en uw sport?
  • Bepaal voor uzelf wat u graag in uw leven na de operatie wilt doen. Visualiseer dat u dit ook werkelijk kunt en doet.

 

Operatie

Bij een hemipelvectomie wordt uw hele been verwijderd, inclusief uw heup en een kant van het bekken met bil. De chirurg doet zijn uiterste best om een deel van de bekkenkam (darmbeen) en het zitbeen te behouden. Deze botten dienen in een later stadium als steunpunt voor de beenprothese:

hemipelvectomie

Als een tumor aanleiding is voor de operatie, doen we er alles aan om deze 100% te verwijderen. Daarom passen we soms cryochirurgie toe. Hierbij bevriezen en doden we tumorweefsel met behulp van stikstof. Dit doen we op plaatsen waar de chirurg niet kan snijden zonder weefsel te beschadigen.

Mogelijke complicaties

Een hemipelvectomie is een zware operatie, waarbij verschillende complicaties kunnen optreden.

Bloedverlies
Omdat er een grote wond is, bestaat de kans op bloedverlies. Uw bloed wordt daarop gecontroleerd. Als dat nodig is, krijgt u bloed toegediend.

Infectie
Om een infectie te voorkomen, krijgt u uit voorzorg antibiotica rondom de operatie. Als u na de operatie verschijnselen krijgt die wijzen op een infectie, wordt uw bloed gecontroleerd. Deze verschijnselen zijn: koorts, roodheid, warmte en zwelling van de wond. 

Fantoompijn
Na een hemipelvectomie hebben veel mensen het gevoel dat hun been nog aanwezig is. Dit heet fantoompijn. Soms kan dat gevoel verdwijnen als bijvoorbeeld een kussen legt op de plek van het denkbeeldige been. Fantoompijn wordt ook behandeld met verschillende medicijnen, soms in combinatie met elkaar. Deze ‘cocktail’ van medicijnen kan bijwerkingen hebben, zoals sufheid of verminderde concentratie. Als u veel last heeft van de bijwerkingen, dan wordt gezocht naar een ander middel of een lagere dosering.

Na de operatie

De eerste dagen na de operatie gaan waarschijnlijk als een soort roes aan u voorbij. Het bijkomen van de operatie, de pijnstilling en het wegvallen van de spanning kunnen zorgen voor sterke wisselingen in uw stemming. Hebt u behoefte aan een luisterend oor? Praat dan gerust eens met uw arts, verpleegkundige of pastor.

Enkele dagen na de operatie verwijderen we de drains en bouwen we de infusen af. Daarna kunt u beginnen met bewegen. De verpleegkundigen en fysiotherapeut begeleiden u hierbij. Het is erg afhankelijk van de uitgebreidheid van de amputatie hoe snel en hoeveel u kunt doen.

Revalidatie

Als uw zitbeen is weggenomen, kost het enige tijd en oefening voordat u weer een goed evenwicht heeft en comfortabel kunt zitten. Met behulp van kussentjes gaat u het gemis aan bot en bil opheffen. Hierbij krijgt u hulp van de fysiotherapeut en ergotherapeut. Zij geven u allerlei tips. Bijvoorbeeld: 

  • hoe u het beste in en uit bed kunt komen
  • hoe u zich kunt verplaaten van uw bed naar uw stoel
  • hoe u vanuit uw stoel naar het toilet kunt gaan

De fysiotherapeut helpt u vooral bij het bewegen. De ergotherapeut bekijkt wat uw beperkingen zijn en zoekt met u naar manieren om die te omzeilen. Zo bekijkt u bijvoorbeeld samen welke aanpassingen thuis en op uw werk nodig zijn.

Afhankelijk van uw herstel kunt u na een week ziekenhuisopname naar huis. U moet dan wel voldoende evenwicht hebben en u moet zelfstandig met krukken en rolstoel kunnen voortbewegen. Zorg thuis ook voor voldoende opvang en aanpassingen. Verdere revalidatie doet u dan vanuit thuis. Uw revalidatiearts bespreekt met u de nazorg en regelt dit voor u. Het Radboud Amputatie Team kan u begeleiden, of u gaat revalideren in een revalidatiecentrum. Uw revalidatiearts bekijkt of dit kan vanuit thuis in dagbehandeling of dat opname noodzakelijk is.

Prothese

Ongeveer zes weken na de operatie wordt in overleg met u besloten of een prothese voor u geschikt is. Dit gebeurt in samenwerking met een orthopedisch instrumentmaker en de revalidatiearts. Misschien wilt u geen prothese. Of wilt u dit wel, maar is het niet mogelijk omdat er onvoldoende bot over is om de prothese te steunen. Dit is het geval als u een complete hemipelvectomie heeft gehad, waarbij darmbeen en zitbeen zijn verwijderd.

Of u nu een prothese krijgt of niet: weet dat er heel veel mogelijk is op het gebied van sport, hobby’s, aanpassingen in huis en op het werk. Er zijn bijvoorbeeld allerlei rolstoelsporten, maar u kunt bijvoorbeeld ook gaan zwemmen, duiken, handbiken en zelfs skiën. Uw revalidatiearts, ergotherapeut, fysiotherapeut en instrumentmaker kunnen u hierbij adviseren.

Weer thuis

Als u weer thuis bent, merkt u misschien dat er lichamelijk en geestelijk veel met u gebeurd is. Als u beperkingen thuis of op uw werk heeft, kunt u samen met uw ergotherapeut zoeken naar de nodige aanpassingen. Bijvoorbeeld:

  • het vinden van de juiste stoel
  • manieren om goed op het toilet te zitten
  • manieren om prettig in bed te liggen
  • met krukken lopen
Daarnaast is het waarschijnlijk nodig om uw kleding aan te passen, zodat het weer lekker zit. Als er aanpassingen in uw huis nodig zijn, dan kan de gemeente dit voor u regelen.

Geestelijk is de confrontatie met de buitenwereld vaak moeilijk. Neem daarom in de eerste periode na de operatie tijd voor uzelf en uw naasten. Zodat u samen aan de nieuwe situatie kunt wennen. Rust ook goed uit na alles wat u hebt meegemaakt. De huisarts kan u in de thuissituatie begeleiden. De bedrijfsarts begeleidt u op uw werk, als dat nodig is.

Patiënten Informatie Map (pdf's)

 

Folders (pdf's)