Radboudumc

print
Osseointegratie (klik)prothese

Frits Bouterse   Frits Bouterse, patiënt

'Als ik sta, dan voelt het door de druk alsof ik op een gewoon been sta. Ik weet dat ik niet alles meer kan, maar door deze prothese heb ik wel mijn leven voor een groot deel teruggekregen.'
 

Wat is een osseointegratie (klik)prothese?

Bij een osseointegratie prothese wordt de beenprothese door een opening (stoma) in de huid met een metalen pen in het bot van de stomp bevestigd. De prothese wordt direct bevestigd aan het skelet zodat er geen prothesekoker meer nodig is.
Deze geavanceerde techniek levert een belangrijke bijdrage aan de kwaliteit van leven van patiënten met een amputatie van arm of been.

Voordelen van de prothese

Een osseointegratieprothese is makkelijk en snel aan te doen. Uit onderzoek blijkt dat patiënten de prothese de hele dag aan hebben en lange afstanden kunnen lopen. Doordat de prothese direct vastzit aan het skelet kost lopen minder energie.

Onderzoek
Het Radboudumc heeft in 2011 een onderzoek gedaan bij de eerste 22 patiënten die voor een osseointegratieprothese in aanmerking kwamen. De kwaliteit van lopen en leven met de osseointegratieprothese werd vergeleken met de kwaliteit van lopen en leven met de kokerprothese.

Resultaten:

  • De prothesedraagtijd neemt toe van 56 naar 101 uur per week.
  • De loopsnelheid neemt toe met 32%.
  • Het lopen met een osseointegratie prothese kost 18% minder energie.
  • De prothese gerelateerde kwaliteit van leven verbeterde van 39 naar 62 punten op een schaal van 0 tot 100.

Patiënten gaven ook aan dat ze met de osseointegratieprothese het gevoel hadden hun eigen been weer terug te hebben. Ook gaven ze aan dat de kleding niet meer kapot gaat door de koker en dat ze minder rugklachten hebben doordat ze rechter staan en zitten. Met een kokerprothese zitten ze altijd met het bekken scheef op de stoel.

Voordelen osseointegratieprothese ten opzichte van de kokerprothese:

  • Langer dragen van de prothese.
  • Verder kunnen lopen.
  • Beter kunnen zitten.
  • Geen huidproblemen.
  • Minder pijn.
  • Stabieler lopen.
  • Voelt alsof je je eigen been weer terug hebt.
  • Ondergrond voelen waarop je loopt.
  • Snel aan- en uitklikken van de prothese.

Nadelen van de prothese

Osseointegratie is een veilige techniek. Infecties van het bot komen zeer zelden voor.
Nadeel is dat de opening van de huid (stoma) 2 x per dag moet worden schoongehouden met water en zeep. Het is qua tijdsinvestering te vergelijken met tandenpoetsen. In sommige gevallen kan de huid op de plaats waar de prothese naar buiten steekt geïrriteerd raken. In het eerste jaar na de implantatie komt veel spierpijn en aanhechtingspijn voor. Deze pijn verdwijnt naarmate de stompspieren sterker en fitter worden.

Wat gebeurt er met het bot?

De meeste mensen die een osseointegratieprothese krijgen hebben zwak bot door inactiviteitsontkalking. Door het jaren dragen van een kokerprothese worden het bot en de spieren niet belast. De spieren nemen af in omvang en het bot wordt dunner en zwakker.
Bij een osseointegratieprothese wordt het bot weer op een normale manier belast en worden de stompspieren weer sterk en fit.

botcel

Het bot van de patiënt vergroeit met de prothese zodat de prothese onderdeel van het lichaam wordt.

Foto: Botcel (oranje) maakt contact met het titanium van de prothese (groen).

Wie komt in aanmerking voor een osseointegratieprothese?

Patienten die niet roken en:

  • Problemen hebben met de koker (transpiratie, huidproblemen, pijn).
  • Met de kokerprothese beperkte afstanden kunnen lopen.
  • Niet comfortabel kunnen zitten met een kokerprothese.
  • De prothese vaak verliezen tijdens activiteiten overdag.
  • Rugklachten hebben door scheef staan, lopen en zitten.

Wordt de prothese vergoed door mijn zorgverzekering?

De osseointegratiebehandeling wordt volledig betaald door uw ziektenkostenverzekering. Het implantaat wordt ingebracht in het ziekenhuis en gaat levenslang mee. Het koppelstuk waarmee de prothese aan het implantaat bevestigd wordt moet één keer in de 3 tot 5 jaar worden vervangen. Deze kosten worden net als uw andere protheseonderdelen vergoed door uw zorgverzekering.

Kan ik alles doen?

Met een osseointegratieprothese kunt u alles doen. U kunt in bad, onder de douche, in de zee, in het zwembad, in de sauna, fietsen, mountainbiken, zeilen en autorijden.

Impactsporten zoals vechtsporten, voetbal en skiën wordt afgeraden. U kunt deze sporten wel beoefenen maar dan liever zonder de prothese. Aangezien het bot van de stomp verzwakt is, is de kans op botbreuken hoger. Na een goede revalidatie en geleidelijke opbouw van stompspieren en bot kan men na ongeveer 3 jaar wel hardlopen met een osseointegratieprothese.

De behandeling in het kort

Intake
Met een verwijzing van uw huisarts of revalidatiearts kunt u terecht op onze poli. Daar is het hele osseointegratieteam aanwezig en kijken we samen of u een geschikte kandidaat bent voor de behandeling. Er is altijd een patiënt met een osseointegratieprothese aanwezig die uitleg geeft en ervaringen kan delen. Als u geschikt bent voor de behandeling wordt u op de operatiewachtlijst geplaatst en wordt een aanvraag ingediend bij uw zorgverzekering.

Operatie 1
In de eerste operatie wordt een metalen pen (prothese) in het bot van de stomp aangebracht. Zo nodig wordt de lengte van de stomp aangepast en de huid en de spieren gecorrigeerd. Na de operatie wordt u 5 dagen opgenomen voor een antibioticabehandeling met een infuus. Meestal is de operatie op maandag en gaat u vrijdag weer naar huis. U heeft dan een wond die moet genezen. Na 3 weken gaan de hechtingen eruit. Ongeveer 6 tot 8 weken na de eerste operatie volgt de tweede operatie. In deze periode kunt u geen kokerprothese dragen. De prothese laat u achter zodat deze wordt klaargemaakt voor de bevestiging aan de oseointegratieprothese.

Operatie 2
Bij de tweede operatie wordt er een klein gaatje in de huid gemaakt (stoma) en wordt er een verbindingsdeel vastgeschroefd aan de prothese in het bot. Dit verbindingsdeel steekt door de huid naar buiten. De operatie duurt kort. U mag dezelfde dag of eventueel een dag later naar huis. U krijgt instructies over hoe u het stoma moet schoonhouden.

Revalidatie
Eén week na de tweede operatie start de poliklinische osseointegratierevalidatie. U leert hier in 4 weken lopen met de prothese. Bij patiënten met een onderbeenamputatie wordt de revalidatie na 4 weken afgesloten. Patiënten met een bovenbeenamputatie gaan vanaf de 4e week thuis lopen met 2 krukken en bouwen dan in 6 tot 8 weken de krukken af. Zodra u kunt lopen zonder krukken komt u terug voor een afsluitende looptraining en het definitief afstellen en uitlijnen van de osseointegratieprothese.