Radboudumc

print
Operatie bij schaamlipkanker (vulvakanker)

De operatie

Bij schaamlipkanker (vulvakanker) is een operatie vaak de eerst aangewezen behandeling. Bij de operatie wordt de tumor en een gebied van gezond weefsel om de tumor heen verwijderd. Dit wordt gedaan om de kans op terugkeer van de ziekte zo klein mogelijk te maken. De plaats van de tumor bepaalt hoe uitgebreid de operatie is. In sommige gevallen is het daarbij nodig de clitoris of een stukje van de plasbuis mee te verwijderen. Ook bepaalt de plaats van de tumor of het nodig is om de lymfeklieren in één of beide liezen te verwijderen.

Poortwachterskliermethode

Bij patiënten met een tumor op één plek en zonder vergrote lymfeklieren in de liezen wordt sinds enkele jaren gebruik gemaakt van de poortwachterskliermethode. De poortwachtersklier is een lymfeklier waar kankercellen die zich uitzaaien als eerste in terecht komen. Bij de operatie verwijdert de gynaecologisch oncoloog alleen de poortwachtersklier(en) en de tumor. Deze klieren worden vervolgens onderzocht door de patholoog. Als blijkt dat de poortwachtersklier(en) kankercellen bevat(ten), worden ook de andere lymfeklieren uit de liezen verwijderd en/of volgt bestraling. Als u voor de poortwachterkliermethode in aanmerking komt, krijgt u extra uitleg van uw arts.

De uitslag

Het verwijderde weefsel wordt opgestuurd naar de patholoog. Deze onderzoekt het weefsel onder de microscoop. De uitslag hiervan is na ongeveer tien tot veertien dagen bekend. Tijdens het uitslaggesprek bespreekt de gynaecologisch oncoloog met u of verdere behandeling in de vorm van bestraling (soms gecombineerd met chemotherapie) of een tweede operatie noodzakelijk is.

Bestraling voor of na de operatie

Bestraling kan bij schaamlipkanker zowel voor (neo-adjuvant) als na (adjuvant) de operatie worden toegepast. De bestraling na de operatie is afhankelijk van de hoeveelheid gezond weefsel die rondom de tumor is verwijderd en het aantal en soort uitzaaiingen in de lymfeklieren uit de liezen. In zeldzame gevallen wordt bestraling vóór de operatie gegeven (eventueel met chemotherapie). Dit wordt gedaan om de tumor te verkleinen en de operatie minder ingrijpend te maken. Het plaatsen van een stoma is dan bijvoorbeeld niet meer nodig.

Gevolgen van de operatie

Een operatie bij schaamlipkanker is ingrijpend. Veel vrouwen hebben pijnklachten en het kan een aantal weken duren voordat de wond genezen is. Tot die tijd wordt de urine via een slangetje (urinekatheter) uit de blaas opgevangen.  Het verwijderen van de lymfeklieren in de liezen kan vochtophoping in de benen veroorzaken (lymfoedeem). Uiteraard heeft de operatie ook invloed op uw psycho-seksuele beleving.