Radboudumc

print
Maculadegeneratie

Het netvlies zit achterin uw oog en bevat lichtgevoelige cellen (kegeltjes) die contrast en kleuren waarnemen. Maculadegeneratie is een aandoening van het centrale gedeelte van het netvlies: de gele vlek (macula lutea). In de macula zitten de meeste kegeltjes. Daardoor kunt u bijvoorbeeld lezen, tv-kijken, autorijden en in het donker kijken.

Slijtage van het netvlies

Maculadegeneratie ontstaat wanneer de kegeltjes in de macula afsterven. Dit veroorzaakt een achteruitgang of verlies van het centrale, scherpe zien. Hierdoor kunt u details en kleuren minder goed tot slecht waarnemen. Het perifere zien (waarvoor het overige deel van het netvlies zorgt) blijft meestal gespaard. U kunt daardoor nog wel min of meer zelfstandig uw weg in huis en daar buiten vinden, ook al mist u scherpte. De aandoening hangt meestal samen met ouder worden. Daarom heet maculadegeneratie ook wel ‘slijtage’ van het netvlies.

Vormen van maculadegeneratie

Er bestaan twee soorten maculadegeneratie:

  • Leeftijdsgebonden maculadegeneratie
  • Juveniele maculadegeneratie

Leeftijdsgebonden maculadegeneratie

Leeftijdsgebonden maculadegeneratie (LMD) komt verreweg het meeste voor. Deze aandoening begint meestal na het vijftigste levensjaar. Maculadegeneratie kan ook ontstaan door andere ziekten (zoals suikerziekte) of verwonding.

LMD en uw gezichtsvermogen

LMD begint met het gevoel dat u minder details kunt waarnemen. Of dat er onvoldoende licht is om goed te kunnen zien. Bij droge LMD vallen er geleidelijk kleine stukjes uit het beeld weg. Heel langzaam wordt uw gezichtsvermogen minder. Bij de natte vorm van LMD raken de beelden vervormd. Uw gezichtsvermogen wordt dan meestal snel slechter. Uiteindelijk leidt LMD tot een blinde vlek in het centrum van uw blikveld. U behoudt waarschijnlijk wel een redelijk perifeer gezichtsvermogen (om het centrale zien heen). Volledige blindheid komt dan ook nauwelijks voor bij LMD.

Invloed op uw dagelijks leven

LMD heeft grote invloed op uw dagelijks leven. Lezen, schrijven, autorijden en het herkennen van gezichten; het is allemaal niet meer vanzelfsprekend of zelfs niet meer mogelijk. Ook kunt u moeite hebben met aanpassen aan het licht als u vanuit een donkere in een lichte ruimte komt.

Juveniele maculadegeneratie

Deze vorm openbaart zich reeds op jonge leeftijd en is erfelijk. Juveniele maculadegeneratie (JMD) komt betrekkelijk weinig voor. Voorbeelden van JMD:

  • Ziekte van Stargardt (meest voorkomend)
  • Ziekte van Best
  • Kegeldystrofie
  • Kegel-staaf dystrofie

Direct naar

Aan het woord

Carel Hoyng

“Mensen zitten op hun 65ste niet meer achter de geraniums. Goed kunnen zien is belangrijker dan vroeger.”

Carel Hoyng

Lees verder