Radboudumc

print
Middenrif verlamming bij NA

Neuralgische amyotrofie (NA) is een vaak zeer pijnlijke, acute ontsteking van een aantal van de zenuwen in de schouder, arm en/of hand. Hierbij raken een aantal spieren in meer of mindere mate verlamd. De aandoening herstelt grotendeels in de loop van 1 tot 2 jaar, maar veel patiënten houden last van de aangedane arm(-en) in het dagelijks leven en tijdens hun werk. Bij ongeveer 1 op de 20 personen met NA (5%) raakt bij een aanval ook de middenrifzenuw verlamd.  Er zijn overigens ook mensen bij wie alleen de middenrifzenuw verlamd raakt, zonder betrokkenheid van de zenuwen in de arm.

Functies van het middenrif

Het middenrif is een spierrand met daaraan een peesplaat die samen de afscheiding vormen tussen de borst- en buikholte. Het middenrif heeft een belangrijke functie bij de ademhaling. Het is de belangrijkste spier waarmee we inademen. De middenrifspier trekt samen aan het begin van de inademing, waardoor de peesplaat naar beneden richting buik getrokken wordt. Hierdoor ontstaat een negatieve druk in de borstkas, waardoor lucht de long in stroomt. 

Problemen bij middenrif verlamming

Problemen bij middenrif verlamming zijn:

Benauwdheid

Als de middenrifspier eenzijdig of beiderzijds uitvalt, dan trekt de peesplaat niet meer goed naar beneden. Hierdoor ontstaat benauwdheid en kortademigheid, vooral wanneer u plat ligt of voorover bukt.

Inademen is nog wel mogelijk met de hulpademspieren, maar de capaciteit is beperkt. Dit leidt vervolgens ook tot benauwdheid tijdens inspanning en problemen met inslapen en doorslapen. Bij NA wordt middenrifzwakte veroorzaakt door een ontsteking van de middenrifzenuw.

Slapen

Slapen is vaak lastig met een middenrif verlamming om verschillende redenen:

  • Plat liggen is niet goed mogelijk omdat bij plat liggen de buik tegen het middenrif drukt. Hierdoor is het nog moeilijker om de peesplaat richting buik te trekken en daarmee in te ademen. Hierbij geldt dat hoe meer buik of buikinhoud is, hoe meer het inademen belemmerd wordt als u gaat liggen. Hierdoor gaat u vaak meer met het hoofd rechtop liggen of zitten om te kunnen slapen. Bij een eenzijdige verlamming kan het zijn dat slapen alleen nog maar op een zij mogelijk is, maar niet meer op de rug, buik of andere zij.
  • Tijdens de droomslaap (REM slaap fase) zet het lichaam alle spieren uit, behalve het middenrif om in te ademen. Tijdens de droomslaap springen de hulpademspieren dus niet bij als het inademen onvoldoende is. Hierdoor kan het gebeuren dat u wakker wordt op het moment dat u tijdens de nacht weer in de droomslaap fase terecht komt. Dit gebeurt gemiddeld zo'n 3 à 4 keer per nacht. Het wakker worden kan zo kort zijn dat u het zich achteraf niet herinnert, maar een partner kan vaak vertellen dat het slapen een stuk onrustiger is geworden. Ook kunt u meer hoorbaar gaan ademen of heel oppervlakkig ademen tijdens periodes in de slaap.

Dagelijks leven

NA patiënten met een middenrif verlamming kunnen tegen nog meer problemen aanlopen in het dagelijks leven. Zo kan eten of drinken, waarbij de maag vol raakt, het ademhalen verder bemoeilijken door tegendruk op het middenrif vanuit de buik. Soms kunt u onaangenaam verrast worden als u in een zwembad of in zee springt. Door de tegendruk van het water tegen uw borst, kunt u ineens helemaal niet meer inademen. En bij een ongeval kan het lastig worden om goed in te ademen als het ambulancepersoneel u ineens plat op een brancard neerlegt.

Door de verminderde lichamelijke conditie en het slechte slapen bent u met een middenrifverlamming vaak doodmoe overdag. U kunt extra rust nemen of even slapen om de dag vol te kunnen houden.
Ook uw concentratie en het humeur zijn vaak een stuk verminderd. Dit kan flinke gevolgen hebben voor het werk, sport, hobby’s en gezinsleven.