Oorzaken

Waarom of waardoor?

Er zijn veel vragen over miskramen waar we nog geen antwoord op hebben. We weten wel dat er meestal iets mis gaat in het prille begin van de zwangerschap. Tijdens de bevruchting komt erfelijk materiaal van de vader en de moeder bij elkaar. Dit materiaal is opgeslagen in chromosomen. Als je een miskraam krijgt, is er vaak iets niet goed gegaan bij de verdeling van het erfelijk materiaal, de chromosomen. Er is dan te weinig of te veel chromosomaal weefsel. Deze fout ontstaat meestal door toeval. Dat betekent dat je een volgende keer niet meer kans hebt op een miskraam.

Hogere leeftijd

De kans op een miskraam neemt toe als je ouder bent.
 
leeftijd kans op miskraam %
Jonger dan 35 10
Tussen 35-40 20
Tussen 40-45 30
Ouder dan 45 50

 Wel een verband bekend

Heb je ernstige gezondheidsproblemen? Heb je bijvoorbeeld diabetes en ben je niet goed ingesteld? Dan heb je meer kans op een miskraam. Zwaar drinken, roken, meeroken en overgewicht zijn ook verbonden met een hoger risico op een miskraam.

Geen verband bekend

Je krijgt geen miskraam door sporten (bijvoorbeeld hardlopen of paardrijden) of stress. Seks (gemeenschap, orgasme) is niet schadelijk tijdens de zwangerschap en leidt niet tot een miskraam. Je kan een miskraam ook niet voorkomen door rustig aan te doen.
 

Over een miskraam

Informatie voor vrouwen (en hun partners) die weten dat zij een miskraam gaan krijgen.

lees meer

Over een miskraam

Je bent zwanger, maar je weet dat je een miskraam gaat krijgen. Op de echo heb je gezien dat er geen hartactie is. Mogelijk voelde je of merkte je al dat de zwangerschap niet goed ging. Maar het kan ook zijn dat alles goed leek te gaan en je deze uitslag niet verwachtte.
Hoe nu verder? Wat doe je met je onzekerheid en je verdriet? Wat kan je verwachten en wat kan je kiezen?
Een miskraam komt vaak voor. Zo'n 10-15% van de zwangerschappen eindigt in een miskraam. Als je weet dat je een miskraam gaat krijgen, kan je kiezen tussen afwachten, een miskraam opwekken met medicijnen of een operatie (curettage).

Wat is een miskraam?

Een miskraam is het verlies van een vroege zwangerschap. De zwangerschap is dan niet goed. Je kan een vruchtzak hebben zonder embryo (het allereerste begin van een kind). Of er is wel een embryo, maar het hartje klopt niet.

Geen embryo

De ontwikkeling van het embryo kan al heel vroeg stoppen. Op de echo zie je dan alleen maar een vruchtzak. Dit is geen schijnzwangerschap, want je bent zwanger. Je hebt een placenta (moederkoek) die zwangerschapshormonen maakt. Dit gaat vaak nog een tijd door, ook al is het embryo niet aangelegd. De zwangerschapshormonen zorgen ervoor dat je je zwanger voelt. Je kan misselijk zijn en opgezette borsten hebben.

Wel een embryo

De ontwikkeling van het embryo kan ook later stoppen. Het embryo is dan wel op de echo te zien, maar het hartje klopt niet. In het begin van een normale zwangerschap groeit het embryo heel snel. Is er twijfel of ben je overvallen door de uitslag van de echo? Dan krijg je, bijvoorbeeld na een week, nog een echo. Als je dan ziet dat het embryo niet gegroeid is, weet je helaas zeker dat je een miskraam gaat krijgen.

Tekenen van een miskraam

Als je bloedverlies hebt, dan was je mogelijk al bezorgd over je zwangerschap. Een zeurende, menstruatie-achtige pijn onder in de buik of onder in de rug kan een teken van een miskraam zijn. Vaak is er dan ook bloedverlies bij. Sommige vrouwen merken dat de zwangerschapsverschijnselen afnemen. Maar al deze tekenen komen ook voor bij vrouwen bij wie de zwangerschap wel goed is. Sommige vrouwen vertellen dat zij al het gevoel hadden dat het niet goed was, maar kunnen niet precies uitleggen wat zij merkten.

Geen tekenen van een miskraam

Het kan ook zijn dat je lichaam geen enkel signaal heeft gegeven. Geen buikpijn, geen bloedverlies en normale zwangerschapsverschijnselen. Dan komt de uitslag van de echo vaak erg onverwacht. Veel vrouwen vinden dit moeilijk en voelen zich in de steek gelaten door hun lichaam. Maar je kan hier niets aan doen. In jouw situatie gaat het dan zo. Met je verstand weet je wel dat je een miskraam gaat krijgen, maar je gevoel is nog niet zo ver.

Nog twijfel?

Soms is het nog niet helemaal zeker of de zwangerschap goed is. Misschien ben je minder ver dan je dacht. Als je weet wanneer je zwangerschapstest positief was, kan je uitrekenen hoe ver je zwangerschap minimaal is. Was je test meer dan 3 weken geleden positief? Dan ben je minimaal 7 weken zwanger. Bij 7 weken verwachten we dat we een embryo met een kloppend hart zien op de echo. Maar soms is het beeld niet zo duidelijk. Bij twijfel biedt de verloskundige of gynaecoloog altijd aan om na bijvoorbeeld een week opnieuw een echo te doen.

Emoties

Voor iedereen is een miskraam anders. Hoe dan ook, jouw en jullie gevoelens zijn belangrijk.

lees meer

Emoties

Voor iedereen is een miskraam anders. Heb je het hartje al zien kloppen en is het toch misgegaan? Was je onverwacht zwanger en net aan het idee gewend? Voelde je al dat het niet goed ging of kwam de nare boodschap als een donderslag bij heldere hemel?
Heb je al een kind of heb je al vaker een miskraam gehad? Heb je lang gewacht op deze zwangerschap en was het misschien de laatste kans voor je gevoel?
Maar ook hoe je persoonlijk bent maakt uit. Uit je meteen je gevoelens of stop je je verdriet eerst weg? Hoe reageert je partner? Of als je deze informatie als partner leest: hoe reageer jij? En hoe ga je met elkaar om?

Koester je gevoel

Hoe dan ook, jouw en jullie gevoelens zijn belangrijk. Veel vrouwen en hun partners ervaren een miskraam als een grote teleurstelling. Je kan je boos en opstandig voelen. Je kan je schuldig voelen en verdrietig. Het kan ook zijn dat het niet zo heftig voor je is. Hoe je gevoel ook is, schaam je er niet voor.

Oorzaken

Er zijn veel vragen over miskramen waar we nog geen antwoord op hebben. We weten wel dat er meestal iets mis gaat in het prille begin van de zwangerschap.

lees meer

Wat nu?

Nu je weet dat je een miskraam gaat krijgen zijn er verschillende mogelijkheden. Samen met je verloskundige of gynaecoloog bespreek je wat je mogelijkheden zijn en welke oplossing het beste bij jou past.

lees meer

Wat nu?

Nu je weet dat je een miskraam gaat krijgen zijn er verschillende mogelijkheden. Samen met je verloskundige of gynaecoloog bespreek je wat je mogelijkheden zijn en welke oplossing het beste bij jou past. Je kan kiezen om een spontane miskraam af te wachten. Je kan medicijnen nemen om de miskraam op te wekken. Je kan ook een curettage laten doen. Dan verwijdert de gynaecoloog de miskraam operatief via de baarmoedermond.

Kiezen

Alle methoden hebben hun eigen voor- en nadelen. Als je kiest voor afwachten, dan kan je ook na bijvoorbeeld drie weken alsnog besluiten om de miskraam actief op te wekken. Bespreek met je verloskundige of gynaecoloog wat voor jou belangrijk is. Samen kom je dan tot een keus die bij jou past. Je krijgt een vervolgafspraak, ook als je besluit om af te wachten.
Als je net weet dat je een miskraam gaat krijgen, dan raadt de verloskundige of gynaecoloog sowieso vaak aan om eerst nog af te wachten. Het is goed om tijd te nemen voor je beslissing.

 

Anti-D

Ben je rhesus negatief? Heb je bloedgroep A, O, B of AB negatief? En ben je langer dan 10 weken zwanger? Dan heb je een injectie met anti-D nodig.

lees meer

Anti-D

Ben je rhesus negatief? Heb je bloedgroep A, O, B of AB negatief? En ben je langer dan 10 weken zwanger? Dan heb je een injectie met anti-D nodig. Je verloskundige of gynaecoloog bespreekt met je of en wanneer je anti-D nodig hebt. Bij een curettage is het advies sowieso anti-D te geven als je rhesus negatief bent.
 

Verschillende mogelijkheden


Spontane miskraam

Je kan wachten tot de miskraam vanzelf op gang komt. Het voordeel is dat je thuis kan blijven. Het nadeel is dat je niet weet wanneer de miskraam op gang komt. Je hebt meer last van pijn.

lees meer

Medicijnen om de miskraam op te wekken

Wil je niet (meer) wachten tot de miskraam vanzelf op gang komt? Dan is het gebruiken van medicijnen om de miskraam op te wekken een goede keus. Bij ongeveer 85% van de vrouwen is de behandeling met medicijnen succesvol (85 op 100). Zij krijgen thuis binnen 2 dagen een miskraam. lees meer over de medicijnen

Curettage

Je kan ook meteen voor een curettage kiezen. Dit gebeurt in het ziekenhuis op een operatiekamer met verdoving. Meestal is dit narcose of pijnstilling en slaapmedicatie, maar het kan ook met plaatselijke verdoving. lees meer over curettage

Na de miskraam

Je kan nog een paar weken wat bloedverlies hebben. De menstruatie komt na 4 tot 6 weken weer op gang, soms later. Komt de pijn vaker terug en heb je ruim bloedverlies? Neem dan contact op met je verloskundige of gynaecoloog.

lees meer

Na de miskraam

Adviezen

Na de miskraam staat de baarmoedermond nog een paar dagen open. Om de kans op infectie kleiner te maken, krijg je het volgende advies voor de eerste 2 weken of zolang je bloedverlies hebt:
  • geen tampons gebruiken
  • geen geslachtsgemeenschap hebben
  • niet in bad en niet zwemmen
  • contact opnemen als je buikpijn en/of koorts krijgt

Bloedverlies en menstruatie

Je kan nog een paar weken wat bloedverlies hebben. De menstruatie komt na 4 tot 6 weken weer op gang, soms later. Komt de pijn vaker terug en heb je ruim bloedverlies? Neem dan contact op met je verloskundige of gynaecoloog. Mogelijk is er een rest weefsel achtergebleven in de baarmoeder. Heb je veel bloed verloren tijdens de miskraam? Vraag dan of je bloed kan worden gecontroleerd op bloedarmoede. Mogelijk heb je medicatie nodig (ijzer).

Hoe voel je je?

Vrouwen reageren verschillend op een miskraam. Dat geldt ook voor hun partners. Waar de één al snel weer het gewone leven oppakt, heeft de ander meer tijd nodig om het verlies van de zwangerschap te verwerken. Na een miskraam kan je je letterlijk en figuurlijk leeg voelen. Je zal zowel lichamelijk als emotioneel moeten herstellen.
Het is niet raar als je jaloers bent op vrouwen bij wie de zwangerschap wel goed gaat. De vraag waarom het misging kan je bezighouden. Dat is ook niet raar, maar weet wel dat je er niets aan hebt kunnen doen.

Met anderen er over praten?

Het is een persoonlijke keus wie je laat weten dat je een miskraam krijgt of gekregen hebt. Je zal merken dat er veel meer vrouwen een miskraam hebben gehad dan je in eerste instantie denkt. Ongeveer 1 op de 4 vrouwen krijgt een keer een miskraam.
Misschien weten alleen jij en je partner over de miskraam en wil je niet dat anderen op de hoogte zijn van je miskraam. Aan de andere kant: je kan waarschijnlijk wel wat medeleven gebruiken. Het kan prettig zijn over de miskraam te praten, zowel met elkaar als met anderen.

Wanneer weer werken?

Meestal kan je na een week weer werken, maar het verschilt van vrouw tot vrouw. Het kan langer duren voor je je weer goed voelt. Je kan door alle emoties last hebben van vermoeidheid, slapeloosheid en een verminderde eetlust. Als je veel bloed hebt verloren, kan dit ook impact hebben.

Wanneer weer zwanger worden?

Je kan zelf beslissen wanneer je weer zwanger probeert te worden. Als je je extra zorgen maakt bij de volgende zwangerschap is dat helemaal niet raar.

Verdere hulp of steun?

Merk je dat je na verloop van tijd je niet beter gaat voelen? Blijf je erg verdrietig en kom je niet verder? Vraag dan professionele hulp aan je huisarts, verloskundige of gynaecoloog.

Controle­afspraak

Na de miskraam krijg je een controle bij je verloskundige of gynaecoloog. Hij of zij vraagt of je nog buikpijn hebt of bloedverlies.

lees meer

Controle­afspraak

Lichamelijke klachten

Na de miskraam krijg je een controle bij je verloskundige of gynaecoloog. Hij of zij vraagt of je nog buikpijn hebt of bloedverlies. Is er twijfel of je een miskraam hebt gehad, dan krijg je een echo. Op de echo kan je alleen zien of er nog een vruchtzak is. Na een miskraam is er vaak verdikt slijmvlies te zien in de baarmoeder. Dat is normaal en dit verdikte slijmvlies kan je niet goed onderscheiden van een rest.
Heb je bijna geen bloedverlies meer na de miskraam of al weer een menstruatie gehad? Dan weet je dat je waarschijnlijk geen rest hebt. Dan heb je geen echo nodig.

Emotioneel

De verloskundige of gynaecoloog gaat in op je gevoelens. Hij of zij vraagt wanneer je weer zwanger wil worden en bespreekt wat te doen als je weer zwanger bent.

Herhalingskans

Je verloskundige of gynaecoloog gaat ook in op de herhalingskans. Is het de eerste keer dat je een miskraam hebt gehad? Dan is je kans dat het de volgende keer goed gaat, bijna vergelijkbaar met vrouwen die geen miskraam hebben gehad. Je hebt dan geen hoger risico.
Verder gaat hij of zij in op je leefstijl. Zijn er mogelijkheden om je situatie te verbeteren? Dan kijk je samen hoe en wat je kan verbeteren.
Heb je vaker een miskraam gehad? Dan bespreekt hij of zij of verder onderzoek zinvol is. Je vindt daarin ook wat je kans is dat een volgende zwangerschap wel goed gaat. Lees meer informatie over herhaalde miskramen.

Vragen opschrijven

Na een miskraam hebben vrouwen en hun partners vaak veel vragen. Heb je ook vragen? Schrijf ze op, zodat je ze niet vergeet. Je kan natuurlijk ook eerder contact opnemen.

Alles op een rij

Korte herhaling van de belangrijkste informatie.

lees meer

Alles op een rij

  • Een miskraam komt vaak voor, 1 op de 4 vrouwen krijgt een keer een miskraam.
  • Hoe je emotioneel op een miskraam reageert en hoe je het verwerkt verschilt van persoon tot persoon. We weten dat veel stellen het moeilijk vinden. Je kan nog een tijd last hebben van boosheid, verdriet, lusteloosheid of een leeg gevoel.
  • Als je weet dat je een miskraam gaat krijgen, kan je kiezen voor afwachten, het opwekken met medicijnen of het laten weghalen met een curettage. Alle methoden hebben hun eigen voor- en nadelen. Lees de informatie goed en bespreek met je verloskundige of gynaecoloog welke keus bij jou het beste past.
  • Neem contact op als je veel bloedverlies hebt, als je pijn blijft houden of als je koorts krijgt.
  • Je verloskundige of gynaecoloog helpt je graag in deze moeilijke periode. Je krijgt vervolgafspraken. Neem eerder contact op als je daar behoefte aan hebt.

Medische termen

Overzicht van de medische termen die we gebruiken.

lees meer

Medische termen

Miskraam

Het woord miskraam gebruiken we in onze tekst alleen voor het verliezen van een vroege zwangerschap, zoals in de betekenis: een miskraam krijgen of opwekken. Het woord miskraam wordt ook gebruikt om een vroege zwangerschap aan te geven die niet goed is, zoals in de betekenis: je bent zwanger van een miskraam. In onze tekst hebben we deze betekenis niet gebruikt om verwarring te voorkomen.
Het medische woord voor miskraam is abortus. Buiten de medische wereld gebruiken we het woord abortus om het afbreken van een ongewenste zwangerschap aan te geven. Het medische woord daarvoor is abortus provocatus. Mogelijk hoor je een keer het woord abortus in het ziekenhuis. Weet dan dat het niet gaat over een ongewenste zwangerschap, maar een miskraam.
Het Engelse woord voor miskraam is miscarriage of abortion.

Curettage, vacuümcurettage

Curettage is de naam voor de operatie waarbij zwangerschapsweefsel uit de baarmoeder wordt verwijderd. Het wordt ook wel vacuümcurettage genoemd. Met een buisje wordt de baarmoeder leeggezogen. Dit gebeurt met een pompje dat een negatieve druk maakt, ook wel vacuüm genoemd. Het Engelse woord is evacuation of retained products of conception (ERPC) ook wel dilatation and curettage (D&C).

Embryo, foetus, vruchtje

Wij hebben gekozen voor het woord embryo om de eerste aanleg van het kind te benoemen. Het woord vruchtje wordt hier ook wel voor gebruikt. Als het embryo meer op een mens gaat lijken, noemen we het een foetus. Wanneer we over een foetus spreken is niet precies vastgelegd. Dit kan vanaf zo’n 8-9 weken van de ontwikkeling gerekend vanaf de eerste dag van de menstruatie.

Misoprostol, Cytotec, prostaglandine

Misoprostol is het medicijn waarmee je een miskraam kan opwekken. De merknaam is Cytotec. De werkzame stof is prostaglandine. Prostaglandines zijn hormoonachtige stoffen die door ons lichaam worden gemaakt. Ze regelen veel verschillende processen waaronder ook het in gang zetten van een bevalling. Misoprostol is kunstmatig gemaakt. Het is ontwikkeld om de maagwand tegen zuren te beschermen.

Lege vruchtzak

Lege vruchtzak is een ander woord voor een zwangerschap waarbij geen embryo is aangelegd. De Engelse term is blighted ovum.

Meer informatie


Herhaalde miskraam

Na twee of meer miskramen is er sprake van een herhaalde miskraam. Een miskraam is heel ingrijpend. Dat geldt zeker als je het meerdere keren meemaakt. Veel vrouwen die dit overkomt, willen weten waarom het gebeurt en hoe ze een volgende miskraam kunnen voorkomen.

lees meer

Bloedverlies aan het begin van een zwangerschap

Vaginaal bloedverlies aan het begin van een zwangerschap komt regelmatig voor.

lees meer

Onze mensen