Over zaad doneren

Bij zaaddonatie geeft een man zaadcellen aan een vrouw, de wensmoeder, zodat zij zwanger kan worden. Dit kunnen we op verschillende manieren doen.

lees meer

Over zaad doneren

Bij zaaddonatie geeft een man zaadcellen aan een vrouw, de wensmoeder, zodat zij zwanger kan worden. Dit kunnen we op verschillende manieren doen:
  • intra-uteriene inseminatie; het inbrengen van zaad in de baarmoeder van de wensmoeder
  • in vitro fertilisatie (IVF/ICSI); het bevruchten van eicellen door zaadcellen in het laboratorium. Na drie dagen plaatsen we een embryo in de baarmoeder van de wensmoeder
De ouders met de kinderwens komen zelf met een donor.

Contact met de afdeling

Voortplantingsgeneeskunde

(024) 361 66 44

Voorbereiden op de behandeling

Zaaddonatie betekent dat een donor betrokken is bij de behandelingen van u en uw partner om zwanger te worden. De donor doet dit vrijwillig. De donor moet minstens 18 jaar zijn.

lees meer

Voorbereiden op de behandeling

Redenen voor zaaddonatie

  • de man van het paar met een kinderwens heeft geen of weinig zaadcellen
  • de man van het paar met een kinderwens heeft een genetisch ‘foutje’
  • de man van het paar met een kinderwens heeft een SOA die niet behandeld kan worden
  • lesbische paren die een kinderwens hebben

Wie kan zaaddonor worden?

Zaaddonatie betekent dat een donor betrokken is bij de behandelingen van u en uw partner om zwanger te worden. De donor doet dit vrijwillig. De donor moet minstens 18 jaar zijn. Bij voorkeur heeft de donor een gezin en wil hij zelf geen kinderen meer.
 
U kunt geen zaaddonor worden als:
  • u een SOA heeft die we niet kunnen behandelen
  • u een erge erfelijke aandoening heeft
  • u zich niet wilt registeren bij de Stichting Donorregistratie 
We twijfelen of u zaaddonor kunt worden als:
  • u zelf (nog) kinderen wilt krijgen
  • u ouder bent dan 55 jaar
Per situatie beoordeelt het behandelteam of we het proces starten.

Hoe werken we?

In het eerste gesprek krijgen de wensouders en de donor informatie over de behandeling. De arts vraagt naar de voorgeschiedenis. De arts neemt de genetische vragenlijst door met de donor. Als alles goed is, krijgt u een afspraak bij de afdeling medische psychologie.

lees meer

Hoe werken we?

In het eerste gesprek krijgen de wensouders en de donor informatie over de behandeling. De arts vraagt naar de voorgeschiedenis. De arts neemt de genetische vragenlijst door met de donor. Als alles goed is, krijgt u een afspraak bij de afdeling medische psychologie.

Aandachtspunten tijdens het gesprek

De arts bespreekt de volgende zaken met de wensouders en de donor:

  • is de onvervulde kinderwens verwerkt door de wensouders
  • de kans op een succesvolle behandeling
  • de hulp van de donor moet op vrijwillige basis zijn
  • de eventuele voltooide kinderwens van de donor
  • onderzoek naar SOA’s bij de donor en de manier waarop we de uitslagen communiceren
  • de eventuele erfelijke ziektes bij de donor
  • de donor doet afstand van eigendom- en zeggenschapsrechten over embryo’s die uit donorzaadcellen zijn ontstaan
  • de donor en het kind dat via de behandeling ontstaat worden bij de Stichting Donorgegevens geregistreerd
  • de declaratie van de kosten die gemaakt worden voor onderzoek, behandeling en bewaring van zaadcellen.

Verklaringen invullen

Als zaaddonatie mogelijk is, krijgen de  wensouder(s) en de donor een verklaring te ondertekenen.


Psychologisch onderzoek

Er worden drie afspraken gemaakt bij de afdeling medische psychologie:
  • één voor de wensouders
  • één voor de donor/het donorpaar
  • een afspraak met wensouders en donorpaar  
Meestal plannen we deze drie afspraken achter elkaar. Heeft de donor een partner? Dan moet die bij deze afspraken zijn. Het psychologisch onderzoek is een belangrijke stap in het proces.

Doel van de gesprekken

  • controleren of de partijen genoeg weten om een onafhankelijk besluit over de behandeling te nemen
  • informatie geven over de psychologische gevolgen van zaaddonatie voor wensouders, donoren, toekomstig kind en eventuele kind(eren) van donor
  • ondersteunen bij het maken van een keuzes tijdens de behandeling en daarna
  • kijken of risico’s er zijn waardoor een kind niet veilig zou kunnen opgroeien
Bij zaaddonatie door een bekende donor ontstaat een lastige situatie. De wensouders en donor hebben meestal een hechte band en zullen ook in de toekomst regelmatig contact met elkaar hebben. De donor en de wensouders moeten belangrijke keuzes maken waarover ze soms moeten overleggen.
 
Voorbeelden van vragen die tijdens het gesprek gesteld kunnen worden:

Wensouders:
  • waarom kiest u voor deze donor?
  • hoe is de relatie met de donor en zijn of haar eventuele partner?
  • wilt u de donor (en partner) bij de zwangerschap en opvoeding van het kind betrekken?
  • wat wilt u het kind vertellen over de zaaddonatie en de donor?
Donor(paar):
  • waarom wilt u donor zijn?
  • bent u vrijwillig donor?
  • hoe is de relatie met een eventuele partner?
  • wilt u  betrokken zijn bij de zwangerschap en opvoeding van het kind?
  • wilt u dat het kind en weet dat u donor bent?
Wensouders en donorpaar samen:
  • bent u het eens over de rol van de zaaddonor die de donor zal spelen in het leven van het kind?
  • welke afspraken zijn er gemaakt over financiële, praktische en emotionele
  • vergoedingen tussen de donor en de wensouders? 
  • De wensouders en donor kunnen psychosociale counseling krijgen tijdens en na het behandelingstraject.

Wet donorregistratie

Wij registeren de gegevens van de donor bij het Centraal Informatiepunt Beroepen Gezondheidszorg, registratie donoren. Als de wensmoeder zwanger raakt, koppelen we haar gegevens hieraan. Deze registratie is sinds 2004 verplicht in de Wet ‘donorgegevens kunstmatige bevruchting’.

lees meer

Wet donorregistratie

Wij registeren de gegevens van de donor bij  het Centraal Informatiepunt Beroepen Gezondheidszorg, registratie donoren. Als de wensmoeder zwanger raakt, koppelen we haar gegevens hieraan. Deze registratie is sinds 2004 verplicht in de Wet ‘donorgegevens kunstmatige bevruchting’.

De wet in het kort

Weet een kind dat hij/zij met donorsperma is verwekt? Als hij/zij 16 jaar is, kan er contact opgenomen worden met de Stichting Donorgegevens om te vragen wie de donor was, Iedere kliniek in Nederland moet de gegevens van zwangerschappen die zijn ontstaan met donorzaad aan deze Stichting geven. De Stichting benadert eerst de donor. Deze kan bezwaar maken dat zijn identiteit bekend wordt. De Stichting kan een beslissing nemen, ook tegen de wens van de donor in. Andere verplichtingen òf rechten heeft een donor niet. Zo heeft de donor geen recht het kind te ontmoeten, hoeft de donor niet voor het kind te zorgen en heeft het kind geen recht op een erfenis.

Besluiten en begeleiden

Na de gesprekken overleggen alle artsen. Ze geven een bindend advies. Is het advies positief? Dan wordt er een afspraak gemaakt met een gynaecoloog om de planning, de stappen en de risico’s van de behandeling door te spreken. De donor maakt een afspraak bij het fertiliteitslaboratorium om zaad in te leveren. Het produceren van het zaad kunt u thuis doen als u binnen een uur in het ziekenhuis kunt zijn. Meestal maken we met de donor drie tot vijf afspraken voor het inleveren van zaad.


Na de behandeling

Volgens de wet moeten we de donor op twee momenten testen op SOA’s. Hierdoor is de kans op ziektes heel klein.

lees meer

Na de behandeling

Onderzoek donor

Volgens de wet moeten we de donor op twee momenten testen op SOA’s. We testen o.a. op het HIV virus, Hepatitis B en C virus en Lues. Verder testen we de urine op Chlamydia en Gonorroe. Is een test positief, dan mag de donor geen zaad doneren.

Risico’s en complicaties

Door de donor op besmettelijke ziekten te onderzoeken, proberen we te voorkomen dat de wensmoeder of het kind de SOA krijgen.
De donor wordt gevraagd een vragenlijst in te vullen over familiaire aandoeningen. Zo proberen we zicht te krijgen op de kans van de overdracht van een erfelijke ziekte via de donor.

Financierings­regeling KID

De vergoeding voor KID wordt bij lesbische paren en alleenstaande vrouwen niet vergoed vanuit de zorgverzekering, tenzij er een medische oorzaak voor is. Voor deze vrouwen is er een subsidieregeling ingesteld.

lees meer

Financierings­regeling KID

De minister van VWS heeft besloten om de vergoeding voor KID bij lesbische paren en alleenstaande vrouwen vanaf 1 april 2020 niet langer te vergoeden vanuit de zorgverzekering, tenzij er een medische oorzaak voor is. De afwezigheid van een mannelijke partner wordt hierbij niet aangemerkt als medische oorzaak. 

Dit zou betekenen dat u de KID-behandeling zelf moet gaan betalen. Om dit recht te trekken is er een subsidieregeling ingesteld. Aan deze subsidieregeling zijn echter wel eenmalig eigen kosten verbonden. Deze kosten komen bovenop het eigen risico van de zorgverzekering.

Het kan natuurlijk zijn dat uw onderzoeks- of behandelingstraject begint met vergoeding vanuit de subsidieregeling, maar dat gedurende het traject alsnog een medische oorzaak wordt gevonden. In dit geval wordt weer omgeschakeld naar vergoeding uit de zorgverzekering (geen teruggave eenmalige kosten). Ook kan het zijn dat u voor 1 april 2020 reeds behandeld werd met vergoeding vanuit de zorgverzekering en nu alsnog in deze regeling terecht komt.

Wat moet u zelf betalen?

De extra kosten vergeleken met de vergoedingswijze tot 1 april 2020 zijn eenmalig € 192,50. We leggen dat als volgt uit:

Iedereen die onderzoek en/of een behandeling ondergaat die door de ziektekostenverzekering wordt vergoed, spreekt eerst zijn/haar eigen risico aan. De hoogte van het eigen risico is tenminste € 385,- maar wisselt afhankelijk van het verzekeringspakket dat u heeft gekozen. Dit bedrag betaalt u ieder kalenderjaar eerst zelf, voordat vergoeding door de ziektekostenverzekering plaats vindt. 

Ook in de subsidieregeling betaalt u eerst het eigen risico zoals dat is vastgelegd in uw zorgverzekeringpolis. Daarnaast betaalt u een extra eigen bijdrage van € 192,50. Dit is een eenmalige eigen bijdrage, ook als de behandelingen verspreid zijn over meer dan één kalenderjaar.

Administratieve afhandeling

Het Radboudumc regelt de administratieve afhandeling van uw behandeling. Daar hoeft u niets voor te doen.

Samenvattend

Als u een behandeling met KID ondergaat betaalt u vanaf 1 april 2020 zowel het eigen risico van de zorgverzekering als de eenmalige eigen kosten van de subsidie (€ 192,50). Mocht de behandeling het jaar erop opnieuw plaatsvinden, dan betaalt u alleen het jaarlijks eigen risico van de zorgverzekering. Mocht er een medische oorzaak worden aangetoond, dan verloopt alles via de gebruikelijke weg (zorgverzekering).
 

Bewaar­overeenkomst voor invriezen

Wanneer we zaad, eicellen, embryo’s en ovariumweefsel van u invriezen en bewaren, vragen we u een bewaarovereenkomst te ondertekenen. Bekijk deze bewaarovereenkomsten hieronder. Uiteraard kunt u vragen hierover stellen tijdens uw afspraak of via mijnRadboud.

lees meer

Bewaar­overeenkomst voor invriezen

Wanneer we zaad, eicellen, embryo’s en ovariumweefsel van u invriezen en bewaren, vragen we u een bewaarovereenkomst te ondertekenen. Bekijk deze bewaarovereenkomsten hieronder. Uiteraard kunt u vragen hierover stellen tijdens uw afspraak of via mijnRadboud.