Organisatie

De Nijmegen Biomedische Studie was een gezamenlijke studie van meerdere afdelingen van het Radboudumc, in samenwerking met de Gemeente Nijmegen en de GGD Regio Nijmegen. De organisatie is in handen van de afdeling Health Evidence van het Radboudumc. Daar heeft men jarenlange ervaring met grote bevolkingsonderzoeken, zoals het bevolkingsonderzoek naar borstkanker.

Projectleiding

Prof. dr. L.A. Kiemeney, Health Evidence / Urologie
Prof. dr. A.L. Verbeek, Health Evidence
Prof. dr. D.W. Swinkels, Laboratoriumgeneeskunde
Prof. dr. B. Franke, Genetica

Coördinatoren

Dr. T.E. Galesloot, Health Evidence (09/2012 - heden)
Dr. S.H. Vermeulen, Health Evidence / Antropogenetica (01/2009 - 09/2012)
Dr. M. de Visser, Health Evidence / Endocriene Ziekten (1/2011 - 8/2011)
Dr. F. de Vegt, Health Evidence (10/2000 - 01/2009)
Dr. E.A. Roovers, Health Evidence (01/2005 - 04/2007)

Overige betrokken

Data manager
W. Lemmens, Health Evidence
Onderzoeksassistent
U. Oldenhof, Health Evidence
Analisten
S.M. Klaver, Laboratoriumgeneeskunde
R.R. Makkinje, Genetica
S. van der Marel, Genetica
J. van Steenoven, Laboratoriumgeneeskunde
Overige betrokkenen NBS1
Drs. L. Deurloo, Gemeente Nijmegen
Drs. K. Goderie, Gemeente Nijmegen
Drs. W. Vegt, Gemeente Nijmegen
Dr. P. Oude Vrielink, GGD Regio Nijmegen
Participerende onderzoekers NBS2
Prof. dr. J. de Graaf, Interne Geneeskunde (mede-coördinator NBS-2 50-70 jaar)
Prof. dr. A.F.H. Stalenhoef, Interne Geneeskunde
Prof. dr. A.R.M.M. Hermus, Endocriene ziekten
Prof. dr. M.G.M. Olde Rikkert, Geriatrie
Dr. P.E. Vos, Neurologie
Prof. dr. J.F.M. Wetzels, Nierziekten
Prof. dr. J.K. Buitelaar, Psychiatrie
Dr. J.G.E. Janzing, Psychiatrie
Prof. dr. J.A.M. Kremer, Verloskunde & Gynaecologie
Dr. N. Roeleveld, Health Evidence
Prof. dr. P.L.C.M. van Riel, Reumatologie
Prof. dr. J.D. Blankensteijn, Vaatchirurgie
Prof. dr. P. van ’t Veer, Humane Voeding, Wageningen Universiteit
Trials Nijmegen Biomedische Studie

Een referentiepopulatie voor onderzoek naar de rol van genetische variatie, leefstijl en omgevingsfactoren in gezondheid en ziekte

In 2000 startte een groot onderzoek onder de bevolking van Nijmegen door verschillende afdelingen van het Radboudumc (de toenmalige afdelingen Epidemiologie, Biostatistiek en HTA, Klinische Chemie, en Endocriene Ziekten, toentertijd onderdeel van het UMC St. Radboud) in samenwerking met de gemeente Nijmegen en GGD Regio Nijmegen.

De Nijmegen Biomedische Studie (NBS) poogde in kaart te brengen hoe vaak bepaalde factoren die de kans op een ziekte kunnen beïnvloeden, voorkomen in de bevolking. Dit betrof zowel omgevingsfactoren (bv. rookgedrag) als variaties in het erfelijke materiaal (DNA). Door deze gegevens te vergelijken met gegevens van bepaalde patiëntengroepen, konden de onderzoekers oorzaken van ziekten op het spoor komen en nieuwe mogelijkheden voor behandeling ontdekken.

De observationele studie is inmiddels gesloten. Op deze pagina leest u de laatste ontwikkelingen.


In de media persberichten

Deelnemer


Over NBS

De NBS is opgebouwd als een gefaseerd model. Hierbij krijgen mensen eerst enkel een vragenlijst en een beperkt bloedonderzoek aangeboden (fase NBS1), waarna ze later worden uitgenodigd voor een uitgebreider onderzoek en voor additionele vragenlijsten (fasen NBS2 tot en met NBS5).

lees meer

Over NBS

De NBS is opgezet door de afdelingen Health Evidence, Laboratoriumgeneeskunde en Endocriene Ziekten van het Radboudumc te Nijmegen. Later is de afdeling Genetica deel gaan uitmaken van de NBS. Verdere samenwerking vond plaats met de Gemeente Nijmegen en de GGD Regio Nijmegen. De NBS is gefinancierd door bovenstaande afdelingen en instanties, aangevuld met een subsidie uit de Vrije Beleidsruimte van het Radboudumc.

De NBS is verdeeld in enkele fases. Omdat te uitgebreide metingen de deelname negatief beïnvloeden, is gekozen voor een gefaseerd model. Hierbij krijgen mensen eerst alleen een vragenlijst en een beperkt bloedonderzoek aangeboden (NBS1) en worden ze later uitgenodigd voor een uitgebreider onderzoek en additionele vragenlijsten (NBS2-5). Bij de opzet van de studie is contact gezocht met andere afdelingen binnen het Radboudumc om de krachten te bundelen, omdat andere onderzoekers vergelijkbare informatie nodig hebben.

Meer weten? Lees de uitgebreide beschrijving van de NBS in het cohort profile.


  • Tussen 2001 en 2003 is in samenwerking met de Gemeente Nijmegen en de GGD Regio Nijmegen de Nijmegen Biomedische Studie (NBS1) uitgevoerd. De logistiek van de NBS1 is eerst uitgetest in een pilot-studie. Deze pilot-studie is uitgevoerd tussen november 2001 en februari 2002. Via de Gemeente Nijmegen werd daarvoor een steekproef verkregen van de namen en adressen van 650 mannen en vrouwen van 18 jaar en ouder. Allen hebben een vragenlijst ontvangen met vragen over leefstijl, gezondheid, doorgemaakte ziekten en medicijngebruik; 342 vragenlijsten kwamen ingevuld retour (respons 53%). Van de mensen die een vragenlijst hebben geretourneerd, wilde 262 mensen (77%) ook bloed afstaan. Door de pilot-studie is de procedure van de bloedafnames aangepast. Zo wilden de deelnemers graag meer vrijheid in de keuze van de afnametijd en ook de mogelijkheid om ’s avonds bloed te laten prikken. Verder is het aantal prikposten aanzienlijk verminderd (van 18 naar 3 prikposten).

    In juli 2002 is de gemeente Nijmegen gevraagd om een aselecte steekproef van namen en adressen uit het bevolkingsregister van Nijmegen. Voor deelname kwamen in aanmerking alle mannen en vrouwen van 18 jaar en ouder, met uitzondering van bewoners van tehuizen en instellingen. Per 5-jaars leeftijdsgroep zijn 750 mannen en 750 vrouwen geselecteerd. Mensen van 85 jaar of ouder werden allemaal opgenomen in de steekproef. De steekproef is later aangevuld met buitenlanders en inwoners van Lent en Oosterhout. In totaal werden ruim 22.000 inwoners van Nijmegen, Lent en Oosterhout van 18 jaar of ouder uitgenodigd om aan de NBS1 deel te nemen.
     
    Deze eerste fase van de Nijmeegse Biomedische studie (NBS1), die inmiddels is afgerond, bestond uit twee delen. In het eerste deel werd door middel van een vragenlijst informatie over roken, lichamelijke activiteit, alcoholconsumptie, vermoeidheid, doorgemaakte ziekten en medicijngebruik verzameld. Uiteindelijk hebben maar liefst 9350 mensen deze vragenlijst ingevuld en geretourneerd (42%).

    In het tweede deel van NBS1 is aan de deelnemers gevraagd of wij bloed bij hen mochten prikken. Bijna 6500 mensen stemden hiermee in. Dit bloed prikken is verzorgd in samenwerking met de Interregionale Rode Kruis Trombosedienst. Het bloed werd gebruikt om bepaalde waarden te bepalen die mogelijk iets zeggen over het risico voor ziekte, bijvoorbeeld de cholesterol- en ijzerwaarde. Ook werd in het bloed bepaald hoe vaak bepaalde variaties voorkomen in het erfelijk materiaal van de bevolking.


    Figuur: Respons op vragenlijst en bloedafname NBS1.
     
    Vóór de start van de NBS is toestemming verkregen van de Centrale Commissie Mensgebonden Onderzoek (CCMO). Deze commissie waarborgt de bescherming van personen betrokken bij medisch-wetenschappelijk onderzoek door middel van toetsing van de voorgenomen studie. Tevens is de NBS aangemeld bij het College ter Bescherming van Persoonsgegevens. Dit is een onafhankelijke instantie die erop toeziet dat persoonsgegevens zorgvuldig worden gebruikt en beveiligd en dat de privacy van burgers wordt beschermd. Alle gegevens uit dit onderzoek zijn dan ook strikt vertrouwelijk behandeld. Zowel de vragenlijsten als het bloed hebben een code gekregen die alleen door de hoofdonderzoekers herleidbaar is tot de naam van de deelnemer. De namen worden gedurende 25 jaar apart van de bijbehorende onderzoeksgegevens beveiligd bewaard op de afdeling Health Evidence ten behoeve van de koppeling aan de gegevens van ziekteregisters en medische dossiers. Dit geldt ook voor het bloed waarvan een deel in de vriezer wordt bewaard om in de toekomst meer bepalingen te kunnen doen.


Organisatie

De Nijmegen Biomedische Studie was een gezamenlijke studie van meerdere afdelingen van het Radboudumc, in samenwerking met de Gemeente Nijmegen en de GGD Regio Nijmegen. De organisatie is in handen van de afdeling Health Evidence van het Radboudumc.

lees meer

NBS-data gebruiken voor wetenschappelijk onderzoek

De NBS-data wordt, zowel nationaal als internationaal, nog steeds veelvuldig opgevraagd.

  • Bekijk de uitgebreide beschrijving van de NBS voor een overzicht van de verzamelde data. Gebruik bovenstaande contactgegevens om de data op te vragen.

    bekijk publicatie (Engels)


  • Overzicht vragenlijsten

    Noot: Zie 'Over NBS' voor aanvullende uitleg over de vragenlijsten en bijbehorende fases van het onderzoek.

Publicaties

Bekijk gerelateerde publicaties.

lees meer

Publicaties

De NBS heeft meerdere resultaten opgeleverd in de vorm van artikelen die zijn gepubliceerd in diverse wetenschappelijke tijdschriften.

2018

  • Bralten J, van Hulzen KJ, Martens MB, Galesloot TE, Arias Vasquez A, Kiemeney LA, et al. Autism spectrum disorders and autistic traits share genetics and biology. Molecular psychiatry. 2018;23(5):1205-12.
  • Corominas J, Klein M, Zayats T, Rivero O, Ziegler GC, Pauper M, et al. Identification of ADHD risk genes in extended pedigrees by combining linkage analysis and whole-exome sequencing. Molecular psychiatry. 2018.
  • Dixon-Suen SC, Nagle CM, Thrift AP, Pharoah PDP, Ewing A, Pearce CL, et al. Adult height is associated with increased risk of ovarian cancer: a Mendelian randomisation study. British journal of cancer. 2018;118(8):1123-9.
  • Li Y, Xiao X, Han Y, Gorlova O, Qian D, Leighl N, et al. Genome-wide interaction study of smoking behavior and non-small cell lung cancer risk in Caucasian population. Carcinogenesis. 2018;39(3):336-46.
  • Liu G, Mukherjee B, Lee S, Lee AW, Wu AH, Bandera EV, et al. Robust Tests for Additive Gene-Environment Interaction in Case-Control Studies Using Gene-Environment Independence. Am J Epidemiol. 2018;187(2):366-77.
  • Marees AT, Hammerschlag AR, Bastarache L, de Kluiver H, Vorspan F, van den Brink W, et al. Exploring the role of low-frequency and rare exonic variants in alcohol and tobacco use. Drug Alcohol Depend. 2018;188:94-101.
  • Rafnar T, Sigurjonsdottir GR, Stacey SN, Halldorsson G, Sulem P, Pardo LM, et al. Association of BRCA2 K3326* With Small Cell Lung Cancer and Squamous Cell Cancer of the Skin. Journal of the National Cancer Institute. 2018.
  • Schellevis RL, van Dijk EHC, Breukink MB, Altay L, Bakker B, Koeleman BPC, et al. Role of the Complement System in Chronic Central Serous Chorioretinopathy: A Genome-Wide Association Study. JAMA Ophthalmol. 2018.
  • Turcot V, Lu Y, Highland HM, Schurmann C, Justice AE, Fine RS, et al. Protein-altering variants associated with body mass index implicate pathways that control energy intake and expenditure in obesity. Nature genetics. 2018;50(1):26-41.

2017

2016

2015

2014

2013

2012

2011

2010

2009

2008

2007

2006

Resultaten