Nieuws 2015 Prijs voor onderzoek naar alternatieven voor dierproeven

2 oktober 2015

De Willy van Heumenprijs, normaal gesproken 25.000 euro, wordt eens per twee jaar uitgereikt. Dit jaar wilde de Stichting Stimuleringsfonds Alternatieven voor Proefdieren twee jonge veelbelovende onderzoekers belonen die wetenschappelijk onderzoek doen zonder proefdieren te gebruiken. De stichting verhoogde het totaalbedrag van de prijs naar 30.000 euro zodat beide winnaars 15.000 euro in ontvangst nemen. Susanna Louhimies, de hoogste ambtenaar van de Europese Commissie die verantwoordelijk is voor wetgeving op het gebied van dierproeven, reikt de prijzen uit op 15 oktober, tijdens het congres Laboratory Animal Science 2.0. Het congres wordt gehouden ter gelegenheid van het 60-jarig bestaan van het Centraal Dierenlaboratorium van Radboudumc.

Kweekhuid in 3D

Dr. Ellen van den Bogaard, biomedisch onderzoekster bij de afdeling Dermatologie van het Radboudumc maakte en verfijnde een 3D-huidmodel. “Normaal gesproken wordt huidonderzoek gedaan aan de hand van een proefdiermodel”, aldus Van den Bogaard: “Maar de muizenhuid verschilt zeer van de mensenhuid. Heel veel resultaten kan je daarom niet één op één vertalen naar de mens. Ons 3D-huidmodel is goed bruikbaar als tussenstap voordat je geneesmiddelen alsnog, volgens de wet verplicht, gaat testen op muizen. We voorkomen op die manier onnodige experimenten met muizen, die anders zouden falen.”

Van den Bogaard bewerkte voor het 3D-huidmodel in het laboratorium stukjes menselijke huid die waren verkregen na een buikwand- of borstcorrectie. Ze vermeerderde de huidcellen. In een kweekschaaltje maakte ze daarvan nieuwe stukjes 3D-opperhuid, die de eigenschappen hebben van een gewoon stuk huid. Van den Bogaard vermeerderde de huidcellen honderden malen zodat ze heel veel experimenten kon uitvoeren met de 3D gekweekte huid: “Dat is belangrijk omdat huid voor experimenten niet gemakkelijk beschikbaar komt”, aldus de biomedisch onderzoekster.

Bijzonder is haar onderzoek naar teerzalf, een stinkende zwarte zalf die al eeuwenlang met name wordt gebruikt bij eczeem en psoriasis, ontstekingsziekten van de huid. Van den Bogaard bestudeerde de werking van teerzalf op moleculair niveau en loste met een 3D-huidmodel het raadsel van de werkzaamheid op. “Nu kunnen we de teerzalf verfijnen, en de geur en de kleur eruit halen. We hopen dat we deze zalf binnen vijf jaar kunnen maken.”

Digitaal proefdier

Dr. ir. Jochem Louisse, werkzaam bij de afdeling Toxicologie van Wageningen Universiteit, ontwikkelde een digitaal proefdier waarmee hij een inschatting kan maken van de toxiciteit van stoffen op alle plekken in het lichaam en zelfs op de ontwikkeling van een ongeboren kind. Zijn computermodel rekent exact uit (en voorspelt) wat er met een stof gebeurt, waar deze zich ophoopt en wat het verloop van de concentratie van deze stof in het bloed is. Jochem Louisse: “Een mens of een proefdier krijgt bijvoorbeeld stoffen binnen via de mond. De stoffen gaan naar de darmen en naar de lever. Daar kan een stof worden afgebroken of juist toxisch worden. De stof kan onze organen bereiken en ook een eventueel ongeboren kind. Dit zijn kinetische processen. En die beschrijf ik met de computer.”

Tot nu werd toxiciteit van een stof vooral bepaald aan de hand van experimenten met dieren, of met behulp van losse cellen (in vitro) in plaats van dieren. “Maar een groot probleem van studies met cellen is weer dat ze moeilijk zijn te vertalen naar risicobeoordelingen voor de mens omdat de kinetische processen in deze in vitro modellen met cellen missen”, aldus Jochem Louisse. “Door mijn computermodellen te koppelen aan de in vitro modellen kan ik voorspellingen maken voor de mens.”

Producenten zijn volgens Europese regels sinds 2009 verplicht de risico’s van chemicaliën te inventariseren. Louisse brengt in Wageningen onder meer de toxiciteit in kaart van glycolethers, stoffen die vaak voorkomen in verf, en van vitamine A-zuur, een stof die veel wordt gebruikt als anti-kankermedicijn of als middel tegen psoriasis.

Meer nieuws


Niet opereren is ook een optie Samen beslissen over een operatie

20 september 2018

Noralie Geessink ontwikkelde een training voor chirurgen om de gesprekken met de patiënt te verbeteren.

lees meer

Opnieuw een 8,5 voor de zorg in het Radboudumc

20 september 2018

Ruim 5000 patiënten deelden hun ervaringen met de zorg via de Consumer Quality Index

lees meer

NFU doet eindbod met structurele loonsverhoging van 8,25% over drie jaar en afspraken over verlaging werkdruk

19 september 2018

De NFU biedt structureel een loonsverhoging van 8,25% voor een driejarige cao voor de ruim 70.000 medewerkers van de acht universitair medische centra (umc’s).

lees meer

Cognitieve gedragstherapie effectief bij myotone dystrofie type 1 Nieuwe behandeloptie voor complexe ziekte

19 september 2018

Een behandeling met cognitieve gedragstherapie helpt patiënten met myotone dystrofie type 1 in het verbeteren van hun fysieke capaciteiten en sociale deelname.

lees meer

Citrienfonds.nl laat zien hoe de zorg beter kan én betaalbaar blijft 24 zorgverbeteringen in Radboudumc

11 september 2018

Om de zorg beter, toegankelijk en betaalbaar te houden, is in 2014 door de minister van VWS het Citrienfonds opgericht. Met de umc’s als initiatiefnemer werken partijen in de zorg gezamenlijk aan het verbeteren van de zorg. 24 van de ruim 100 projecten uit het Citrienfonds zijn van het Radboudumc.

lees meer

Zilveren Kruis kiest voor alliantie Nijmeegse en Eindhovense ziekenhuizen prostaatkankerzorg

6 september 2018

Zorgverzekeraar Zilveren Kruis heeft de alliantie tussen Canisius Wilhelmina Ziekenhuis (CWZ), Catharina Ziekenhuis en Radboudumc vandaag aangewezen als één van de drie robotcentra waarmee het een contract afsluit voor prostaatoperaties.

lees meer
  • Snel naar