Nieuws Acute kleine doorbloedingsstoornissen spelen belangrijke rol bij oorzaken dementie en beroerte
10 juni 2020

Dinsdag 9 juni is Annemieke ter Telgte van het Radboudumc gepromoveerd op schade aan de kleine hersenvaten (small vessel disease, SVD). Schade aan deze vaten is de belangrijkste risicofactor voor dementie en herseninfarcten. Het onderzoek heeft aangetoond dat kleine acute herseninfarcten voor een deel ten grondslag liggen aan het ontstaan van beschadigd hersenweefsel.

Schade aan de kleine hersenvaten (in het Engels afgekort tot SVD, van small vessel disease) is de belangrijkste risicofactor voor dementie en herseninfarcten. SVD ontstaat onder invloed van veroudering en risicofactoren voor hart- en vaatziekten zoals een hoge bloeddruk. Omdat die kleine hersenvaten op MRI niet te zien zijn, wordt SVD bestudeerd aan de hand van de MRI afwijkingen, zoals witte stofafwijkingen, lacunaire infarcten en microbloedingen die het gevolg zijn van SVD. Hoewel markers van SVD bij 90% van de mensen ouder dan 60 jaar wordt gezien op MRI, is nog maar nauwelijks bekend hoe deze markers precies ontstaan.

Bij een herseninfarct is er sprake van een acute doorbloedingsstoornis in de hersenen waardoor hersencellen sterven. Hele kleine herseninfarcten gaan over het algemeen niet gepaard met acute symptomen en worden dus vaak niet opgemerkt. Daarnaast kunnen hele kleine herseninfarcten slechts tot ongeveer vier weken na hun ontstaan met MRI in beeld gebracht worden. Doordat deze infarcten niet herkend worden én maar kort zichtbaar zijn op MRI, worden ze vaak gemist. Om te bepalen of deze herseninfarcten ten grondslag liggen aan de MRI markers van SVD is het dus van groot belang om zo vaak mogelijk, het liefst iedere vier weken, een MRI scan van de hersenen te maken om op die manier die kleine herseninfarcten niet te missen.

Om het ontstaan van de MRI markers te onderzoeken, heeft Annemieke ter Telgte twee unieke studies uitgevoerd. De eerste betrof een studie waarin 54 personen tussen de 60 en 90 jaar gedurende tien maanden maandelijks een MRI-scan ondergingen. In de andere studie is microscopisch onderzoek uitgevoerd, waarvoor zij hersenweefsel gebruikte van patiënten die hun hersenen na overlijden ter beschikking hadden gesteld voor onderzoek.

Haar studie heeft voor het eerst ondubbelzinnig aangetoond dat acute ischemie (doorbloedingsstoornissen) een rol speelt in het ontstaan van sommige van de verschillende MRI markers van SVD, maar dat het niet of nauwelijks een rol speelt bij het ontstaan van witte stofafwijkingen. Hiermee heeft ze een eerdere aanname voor die rol van acute ischemie in witte stofafwijkingen nadrukkelijk verworpen. Daarnaast heeft zij aan Harvard Medical School in microscopisch onderzoek aangetoond dat de afwijkingen, waarvan op MRI werd gedacht dat ze op basis van ischemie waren, inderdaad op doorbloedingsstoornissen berusten. Deze resultaten, in combinatie met toonaangevende publicaties in Nature Reviews Neurology, Annals of Neurology en JAMA Neurology, en goede verdediging leverde haar de promotie “cum laude” op.

Proefschrift van Annemieke ter Telgte: On the origin of cerebral small vessel disease. From in vivo to ex vivo to histopathology, onder leiding van promotoren prof. Frank-Erik de Leeuw en Prof dr. Marco Duering en co-promotor Dr Anil Tuladhar. Annemieke ter Telgte is verbonden aan de afdeling Neurologie van het Radboudumc en het Donders Institute for Brain, Cognition, and Behaviour.
  • Meer weten over deze onderwerpen? Klik dan via onderstaande buttons door naar meer nieuws.

    Research

Meer informatie


Pauline Dekhuijzen

wetenschaps- en persvoorlichter

+31621105433
neem contact op

Meer nieuws


Kwetsbare Nijmegenaren door corona minder vaak fysiek bij de huisarts

22 januari 2021

De COVID-19-pandemie heeft in 2020 in Nijmegen en omstreken geleid tot een flinke afname van huisartsconsulten voor patiënten met chronische fysieke gezondheidsproblemen. Ook daalde het aantal fysieke consults voor patiënten met mentale klachten, hoewel de vraag daarnaar gelijk bleef.

lees meer

Nieuwste 3D technologie toegepast bij vaardigheidstraining Radboudumc Health Academy

22 januari 2021

Verpleegkundigen oefenen na de training thuis of op de afdeling met 3D anatomische modellen, zodat ze zich sneller vertrouwd voelen om de zorg in de praktijk toe te passen.

lees meer

Rob Aarnoutse benoemd tot hoogleraar aan het Radboudumc

22 januari 2021

Ziekenhuisapotheker en klinisch farmacoloog Rob Aarnoutse is benoemd tot hoogleraar 'Translationele farmacologie van antimicrobiële middelen, in het bijzonder geneesmiddelen bij tuberculose'.

lees meer

Bestralings-boost verlaagt kans op terugkeer prostaatkanker

21 januari 2021

Een extra dosis straling precies op de tumor verbetert de vooruitzichten van mannen met niet-uitgezaaide prostaatkanker, zonder extra bijwerkingen. De kans dat de ziekte binnen vijf jaar terugkomt, is voor hen minder groot dan voor mannen die de ‘boost’ niet krijgen.

lees meer