Nieuws Acute kleine doorbloedingsstoornissen spelen belangrijke rol bij oorzaken dementie en beroerte
10 juni 2020

Dinsdag 9 juni is Annemieke ter Telgte van het Radboudumc gepromoveerd op schade aan de kleine hersenvaten (small vessel disease, SVD). Schade aan deze vaten is de belangrijkste risicofactor voor dementie en herseninfarcten. Het onderzoek heeft aangetoond dat kleine acute herseninfarcten voor een deel ten grondslag liggen aan het ontstaan van beschadigd hersenweefsel.

Schade aan de kleine hersenvaten (in het Engels afgekort tot SVD, van small vessel disease) is de belangrijkste risicofactor voor dementie en herseninfarcten. SVD ontstaat onder invloed van veroudering en risicofactoren voor hart- en vaatziekten zoals een hoge bloeddruk. Omdat die kleine hersenvaten op MRI niet te zien zijn, wordt SVD bestudeerd aan de hand van de MRI afwijkingen, zoals witte stofafwijkingen, lacunaire infarcten en microbloedingen die het gevolg zijn van SVD. Hoewel markers van SVD bij 90% van de mensen ouder dan 60 jaar wordt gezien op MRI, is nog maar nauwelijks bekend hoe deze markers precies ontstaan.

Bij een herseninfarct is er sprake van een acute doorbloedingsstoornis in de hersenen waardoor hersencellen sterven. Hele kleine herseninfarcten gaan over het algemeen niet gepaard met acute symptomen en worden dus vaak niet opgemerkt. Daarnaast kunnen hele kleine herseninfarcten slechts tot ongeveer vier weken na hun ontstaan met MRI in beeld gebracht worden. Doordat deze infarcten niet herkend worden én maar kort zichtbaar zijn op MRI, worden ze vaak gemist. Om te bepalen of deze herseninfarcten ten grondslag liggen aan de MRI markers van SVD is het dus van groot belang om zo vaak mogelijk, het liefst iedere vier weken, een MRI scan van de hersenen te maken om op die manier die kleine herseninfarcten niet te missen.

Om het ontstaan van de MRI markers te onderzoeken, heeft Annemieke ter Telgte twee unieke studies uitgevoerd. De eerste betrof een studie waarin 54 personen tussen de 60 en 90 jaar gedurende tien maanden maandelijks een MRI-scan ondergingen. In de andere studie is microscopisch onderzoek uitgevoerd, waarvoor zij hersenweefsel gebruikte van patiënten die hun hersenen na overlijden ter beschikking hadden gesteld voor onderzoek.

Haar studie heeft voor het eerst ondubbelzinnig aangetoond dat acute ischemie (doorbloedingsstoornissen) een rol speelt in het ontstaan van sommige van de verschillende MRI markers van SVD, maar dat het niet of nauwelijks een rol speelt bij het ontstaan van witte stofafwijkingen. Hiermee heeft ze een eerdere aanname voor die rol van acute ischemie in witte stofafwijkingen nadrukkelijk verworpen. Daarnaast heeft zij aan Harvard Medical School in microscopisch onderzoek aangetoond dat de afwijkingen, waarvan op MRI werd gedacht dat ze op basis van ischemie waren, inderdaad op doorbloedingsstoornissen berusten. Deze resultaten, in combinatie met toonaangevende publicaties in Nature Reviews Neurology, Annals of Neurology en JAMA Neurology, en goede verdediging leverde haar de promotie “cum laude” op.

Proefschrift van Annemieke ter Telgte: On the origin of cerebral small vessel disease. From in vivo to ex vivo to histopathology, onder leiding van promotoren prof. Frank-Erik de Leeuw en Prof dr. Marco Duering en co-promotor Dr Anil Tuladhar. Annemieke ter Telgte is verbonden aan de afdeling Neurologie van het Radboudumc en het Donders Institute for Brain, Cognition, and Behaviour.
  • Meer weten over deze onderwerpen? Klik dan via onderstaande buttons door naar meer nieuws.

    Nieuws homeResearch

Meer informatie


Pauline Dekhuijzen

wetenschapsvoorlichter

06 21 10 54 33

Meer nieuws


Radboudumc en Voeding Leeft willen met nieuwe leefstijlbehandeling kankerprognose verbeteren

3 juli 2020

Radboudumc, Voeding Leeft en de Vereniging Arts en Leefstijl slaan de handen ineen om een leefstijlbehandeling te ontwikkelen voor de groeiende groep kankerpatiënten.

lees meer

Carolijn Ploem per 1 oktober 2020 lid van de Raad van Bestuur van het Radboudumc

3 juli 2020

Drs. Carolijn J. Ploem is door het bestuur van de Stichting Katholieke Universiteit met ingang van 1 oktober 2020 benoemd tot lid van de Raad van Bestuur van het Radboudumc. Zij krijgt de portefeuille Organisatie van Zorg & Human Resources.

lees meer

Radboudumc-artsen naar Suriname voor COVID-hulp

3 juli 2020

Vandaag vertrekt vanaf Schiphol een landelijk team van COVID-deskundigen naar Suriname om ondersteuning te bieden bij de COVID-zorg aldaar. Het Radboudumc coördineert deze hulpactie en biedt terplekke ook hulp en expertise met de inzet van onder meer infectiologen.

lees meer

Herma Renkema benoemd tot Chief Early Development Officer bij Khondrion

3 juli 2020

Khondrion, een spin-off van het Radboudumc, heeft Herma Renkema per 1 juli 2020 benoemd tot Chief Early Development Officer. Ze zal zich sterk richten op de ontwikkeling van nieuwe medicijnen voor mitochondriële ziekten.

lees meer

Nieuwe donorwet van kracht per 1 juli Wat is de impact van deze wet? En wat zijn de grootste misverstanden hierover?

2 juli 2020

Per 1 juli 2020 geldt in Nederland een nieuwe donorwet. Orgaandonatie--coördinator Willem Hordijk licht de impact van de wijziging toe, en neuroloog-intensivist Farid Abdo bespreekt de 5 grootste misverstanden over deze nieuwe wet.

lees meer

Lancering boek over gepersonaliseerde zorg, met medewerking van Radboudumc-experts Hoogleraar en hoofd IC Hans van der Hoeven: ‘Een must-read voor alle zorgverleners, in de breedste zin des woords’

30 juni 2020

In het boek ‘Gepersonaliseerde medische zorg’ staan 14 praktijkvoorbeelden, die onder meer zijn geschreven door experts uit het Radboudumc. Wat kan waardegedreven zorg voor de praktijk opleveren, voor de patiënt én de zorgverlener?

lees meer