Patientenzorg Aandoeningen Pijn na een operatie

Wat is postoperatieve pijn?

Postoperatieve pijn is een vorm van acute pijn na een operatie. De oorzaak van acute pijn is weefselbeschadiging. De pijn neemt af als de genezing vordert. De locatie is vaak duidelijk aan te geven en er is een grote kans op volledig herstel.

lees meer

Wat is postoperatieve pijn?

Postoperatieve pijn is een vorm van acute pijn na een operatie. De oorzaak van acute pijn is weefselbeschadiging. Het kenmerk is een relatie tussen schadelijke prikkel en pijn. De pijn neemt af als de genezing vordert. De locatie is vaak duidelijk aan te geven en er is een grote kans op volledig herstel.
Pijn is een signaal dat u rust moet nemen, maar pijn kan u na een operatie belemmeren om diep door te ademen, op te hoesten en de juiste bewegingen te maken. De operatiepijn kan op die manier het genezingsproces nadelig beïnvloeden. Daarom behandelen wij uw pijnklachten zo goed mogelijk. Goede pijnbestrijding begint al op de verkoeverkamer en gaat door op de verpleegafdelingen. 

Behandeling Acute Pijn Service

We doen er alles aan om u een goede pijnbehandeling na de operatie te geven. We proberen u zoveel mogelijk informatie te geven. Ook hebben we een speciaal team om u te helpen: de Acute Pijn Service.

lees meer

Behandeling Acute Pijn Service

Om patiënten van een goede pijnbehandeling na een operatie te voorzien, hebben we een aantal zaken geregeld in het Radboudumc. Allereerst geven we goede informatie en instructie aan patiënten. Een goede pijnbehandeling alleen kan als de patiënt weet wat hij van de arts en verpleegkundige kan verwachten en wat zij van hem verwachten. Belangrijk is namelijk dat u op tijd aangeeft hoeveel pijn u hebt.

Tijdens de afspraak met de anesthesioloog op de preoperatieve poli, krijgt u ook informatie. U kunt daar vragen stellen over pijnbehandeling voor, tijdens en na de operatie. Als de operatie afgerond is, vindt er op de verkoeverkamer een uitgebreide pijnbehandeling plaats. De patiënt met acceptabele pijn gaat terug naar de verpleegafdeling. De verpleegafdeling krijgt instructies hoe zij de pijn acceptabel kunnen houden, samen met de patiënt via het advies van de anesthesioloog. De volgende dag komt een speciaal team langs: de Acute Pijn Service. Zij evalueren de pijnbehandeling op de afdeling en sturen deze eventueel bij door te adviseren aan de behandelend arts. De behandelend arts kan altijd contact opnemen met deze service of de dienstdoende anesthesioloog.

Voordelen pijnstilling

Uit onderzoek blijkt dat goede pijnstilling na een operatie veel voordelen heeft. Door minder pijn slaapt u beter en kunt u beter eten en drinken. Ook kunt u beter doorademen en bewegen en dat is goed voor uw longen en de functie van het hart. U bent minder moe en heeft meer energie. Hierdoor neemt uw lichamelijke en geestelijke draagkracht toe en kunt u beter herstellen van uw operatie, met minder kans op complicaties (zoals bijvoorbeeld een longontsteking).
 

Pijnbeleid en pijnbehandeling


Pijnscore

Om duidelijk te krijgen hoe uw pijn verloopt en of de pijnverlichting en de pijnmedicatie voldoende effect hebben, vragen wij regelmatig aan u of u pijn heeft.

lees meer

Pijnscore

Veel patiënten hebben pijn als ze naar het ziekenhuis komen of krijgen pijn doordat ze een bepaalde behandeling of onderzoek ondergaan. Pijn maakt mensen oncomfortabel en zorgt ervoor dat lichamelijk herstel moeizamer verloopt.

In het Radboudumc hebben we veel aandacht voor pijn. Zo vragen we regelmatig of iemand pijn heeft. Dit gebeurt op de verpleegafdeling bij opgenomen patiënten, maar ook bij een bezoek aan onze polikliniek. Als iemand aangeeft pijn te hebben, wordt er verder doorgevraagd naar deze pijn. Ook vragen we naar een pijnscore; dit is een cijfer tussen 0 en 10 waarbij 0 betekent dat u helemaal geen pijn hebt. 10 betekent dat u de ergst denkbare pijn hebt. Bij mensen die geen pijncijfer kunnen geven wordt op een andere manier bekeken hoeveel pijn iemand heeft. Zo bestaan er bijvoorbeeld pijnobservatielijsten die dan ingezet kunnen worden.

Naast de hoogte van de pijnscore wordt ook gevraagd of de pijn op dat moment acceptabel is en wordt gekeken wat de invloed van pijn op het functioneren is. Aan de hand van informatie over uw pijn wordt dan gekeken wat er nodig is om het te behandelen.
Bij pijn hoeft u niet te wachten voordat de verpleegkundige aan uw bed staat voor het vragen van de pijnscore. Als u pijn heeft kunt u dat het beste meteen aangeven en om pijnstilling vragen. Hoe langer u wacht, hoe lastiger het is de pijn weer acceptabel te krijgen. Vertel ook aan de verpleegkundige of de pijnmedicatie goed helpt, of juist niet.
Te veel pijnmedicatie geeft ook kans op bijwerkingen. Het is dus belangrijk dat u precies genoeg pijnmedicatie krijgt. De verpleegkundige vraagt regelmatig aan u hoe het met de pijn is, zodat we pijnmedicatie “op maat” kunnen geven.

Wat u moet weten over pijn

1. Pijn hoort er niet bij
Pijn mag uw herstel niet in de weg staan. Het is belangrijk dat u kunt doorademen, ophoesten en bewegen. Toch werkt een beetje pijn uw herstel in de hand. U voelt dan namelijk uw grenzen beter aan, waardoor u uw activiteiten beter kunt afstemmen op uw conditie.

2. Morfine werkt niet verslavend
Zolang de toediening van morfine wordt afgestemd op de mate van pijn, en in goed overleg met uw arts, is het niet verslavend. Bij langdurig gebruik kan het lichaam echter wel gewend raken aan de werking van morfine. Om die reden is het niet goed plotseling met het gebruik ervan te stoppen, maar om dit af te bouwen.

3. Medicatie moet precies op maat worden gegeven
Het is belangrijk dat de medicatie die u krijgt, exact wordt afgestemd op uw pijn. Te lang wachten met het toedienen van de pijnmedicatie kan ertoe leiden dat de medicatie langer ingenomen moet worden en dat het langer duurt voordat de pijn onder controle is. Het nemen van medicatie op vaste tijden vermindert de uiteindelijk te nemen hoeveelheid pijnmedicatie.

4. Naast pijnmedicatie helpen ook andere activiteiten tegen pijn
De hoeveelheid pijn die u voelt kan beïnvloed worden door allerlei andere zaken dan alleen medicatie. Als u zich goed kunt ontspannen (ontspanningsoefeningen of ademhalingsoefeningen) voelt u minder pijn. Ook afleiding helpen. Het luisteren naar muziek, het geconcentreerd lezen van een boek, het afdwalen in een film zorgt ervoor dat u afgeleid bent van de pijn waardoor u deze minder voelt. Daarnaast heeft het weer in beweging komen een positieve invloed op pijn doordat het lichaam actief beweegt, spanningen loslaat en daardoor soepeler wordt.

Pijnmedicatie

Pijnmedicatie is opgebouwd volgens een bepaald schema. U krijgt basis pijnmedicatie met eventueel nog aanvullende medicatie als de pijn nog niet acceptabel is.

lees meer

Pijnmedicatie

Pijnmedicatie is opgebouwd volgens een bepaald schema. U krijgt basis pijnmedicatie met eventueel nog aanvullende medicatie als de pijn nog niet acceptabel is.

Basis pijnmedicatie

Paracetamol heeft een pijnstillende en koortsverlagende werking. Tabletten innemen met een tussentijd van ongeveer 6 uur. Bijvoorbeeld 3 keer bij de maaltijd en voor het naar bed gaan. U hoeft er niet voor uit bed te komen.

Diclofenac (een zogenaamde “NSAID”) remt ontstekingen, werkt pijnstillend en koortsverlagend. Verdeel de tabletten goed over de dag. Innemen bij voorkeur niet op een lege maag. Bent u bekend met een verminderde functie van uw nieren, meldt dit dan bij de arts of verpleegkundige.

Pantoprazol beschermt de maagwand. De arts bepaalt of het nodig is dat u pantoprazol inneemt in combinatie met de diclofenac. Neem in dat geval elke dag dat u diclofenac neemt ook 1 tablet pantoprazol.

We adviseren u basis pijnmedicatie op vaste tijden in te nemen, ook wanneer de pijn voor u op dat moment acceptabel is.

Aanvullende pijnmedicatie

Tramadol is een sterke pijnstiller met een werkingsduur van 6 tot 12 uur. Het kan leiden tot verminderd reactie- en concentratievermogen. Verdeel de tabletten over de dag, met een minimale tussenpauze van 4 uur. Tramadol mag u innemen als u nog pijn heeft ondanks het gebruik van paracetamol en diclofenac.

Oxycodon is een sterke pijnstiller met een kortdurende werking (4-6 uur).Het kan leiden tot verminderd reactie- en concentratievermogen. Oxycodon mag u innemen als u nog pijn heeft ondanks het gebruik van paracetamol en diclofenac.

Oxycontin is een sterke pijnstiller met een langdurige werking (ongeveer 12 uur). Het kan leiden tot verminderd reactie- en concentratievermogen. Verdeel de tabletten goed over de dag (elke 12 uur een tablet).
 
Movicolon is ter voorkoming van obstipatie (verstopping van de ontlasting) bij het gebruik van oxycontin en/of oxynorm. U mag 1 tot 2 zakjes gebruiken per dag. Bij diarree mag u (tijdelijk) minder movicolon gebruiken

Het afbouwen van de pijnmedicatie

Als u 2 dagen acceptabele pijn heeft (pijnscore onder de 4) adviseren wij u te starten met het afbouwen van de pijnmedicatie volgens het schema.

Belangrijk is dat u als laatste de paracetamol afbouwt.
 
Medicatie Dosering Stoppen
Paracetamol 500 mg tablet






 
Start 4x per dag 2 tabletten:
7.00 - 12.00 - 17.00 - 22.00 uur
Na 2 dagen acceptabele pijn; 2x per dag 2 tabletten:
7.00 17.00 uur
Na opnieuw 2 dagen acceptabele pijn: 1x per dag 2 tabletten:
7.00 uur
Als u pijnvrij bent mag u stoppen met de paracetamol
 
NB Paracetamol wordt als laatste pijnstiller afgebouwd


 
Diclofenac 50 mg tablet






 
Start 3x per dag 1 tablet
8.00 - 15.00 - 22.00 uur
Na 2 dagen acceptabele pijn
2x per dag 1 tablet:
7.00 -17.00 uur
Na opnieuw 2 dagen acceptabele pijn 1x per dag 1 tablet:
22.00 uur
Als u bij het gebruik van
1x per dag 1 tablet diclofenac acceptabele pijn hebt, mag u stoppen met diclofenac



 
Dicolofenac 75 mg tablet



 
Start 2x per dag 1 tablet:
8.00 - 20.00 uur
Na 2 dagen acceptabele
pijn: 1x per dag 1 tablet:
20:00 uur
Als u bij het gebruik van
1x per dag 1 tablet diclofenac acceptabele pijn hebt, mag u stoppen met diclofenac
 
Maagbeschermer (Pantoprazol 20mg tablet)
 
Zonodig 1x per dag 1 tablet bij gebruik diclofenac
 
Stoppen als diclofenac gestopt is (tenzij u al een maagbeschermer gebruikte)
Tramadol 50 mg tablet

 
Zonodig 4x per dag 1 tablet wanneer paracetamol en diclofenac niet voldoende is Stoppen zodra pijnstilling met
paracetamol en diclofenac voldoende is
Oxycodon IR 5 mg tablet (=Oxynorm)
 
Zonodig 4 – 6 x per dag
1 tablet wanneer paracetamol en diclofenac niet voldoende is
Stoppen zodra pijnstilling met  paracetamol en diclofenac
voldoende
Oxycontin (=Oxycodon MGA)



 
Start 2x per dag 1 tablet:
7:00 - 20:00 uur
Na 2 dagen acceptabele pijn 1x per dag 1 tablet:
20:00 uur
Als u bij het gebruik van 1x per dag 1 tablet oxycontin 2 dagen acceptabele pijn hebt, mag u stoppen met oxycontin
 
Movicolon


 
  U mag stoppen wanneer u geen oxycontin of oxynorm meer gebruikt (tenzij u de movicolon al als medicijn gebruikte)

Medicatie thuis

U krijgt een recept voor de pijnmedicatie mee naar huis. De (bij)werkingen van de verschillende medicijnen kunt u vinden in de bijsluiter.

PDF-versie

Bekijk hier de informatie over pijnmedicatie in een pdf-bestand.

Afdeling Anesthesiologie, Pijn en Palliatieve Geneeskunde

De afdeling Anesthesiologie, Pijn en Palliatieve Geneeskunde houdt zich bezig met zorg voor, tijdens en na operaties.

lees meer