Wat is vloeibare voeding?

Vloeibare voeding is gewone voeding die vloeibaar gemaakt is of van zichzelf vloeibaar is. Door uw ziekte of behandeling kan het nodig zijn dat u (tijdelijk) vloeibare voeding gebruikt.

Aandachts­punten

Hier leest u meer over vitamines en mineralen, een plakkerig gevoel in de mond, obstipatie, gebitsverzorging, verslikken, dieetpreparaten en lichaamsgewicht.

  • Als u langer dan 2 weken een vloeibare voeding gebruikt is het noodzakelijk om uw voeding aan te vullen met een (vloeibaar) multivitamine preparaat.

    lees meer


    Vitamines en mineralen

    Een vloeibare voeding levert onvoldoende vitamines en mineralen. Als u langer dan 2 weken een vloeibare voeding gebruikt is het noodzakelijk om uw voeding aan te vullen met een (vloeibaar) multivitamine preparaat. Overleg met uw arts of diëtist welke multivitamine voor u geschikt is.
     

  • Plakkering gevoel in de mond

    Melkproducten kunnen een plakkerig/slijmerig gevoel in uw mond geven. Dit plakkerig gevoel is te verhelpen door na gebruik van een melkproduct een slokje water met eventueel een paar druppels citroensap te drinken. Zure melkproducten als yoghurt, karnemelk en kwark geven een minder plakkerig gevoel in de mond dan zoete melkproducten zoals melk en vla.

  • Obstipatie

    Veel mensen hebben moeite met de stoelgang wanneer ze een vloeibare voeding gebruiken. Dit komt onder andere doordat een vloeibare voeding minder vezels bevat dan een normale voeding. Deze vezels zorgen ervoor dat de ontlasting soepel blijft. De volgende voedingsmiddelen leveren in een vloeibare voeding voedingsvezels:
    • Pap: havermoutpap, ontbijtgranen.
    • Drinkontbijt op basis van melk of vruchtensap en granen.
    • Fruit: verdunde (gezeefde) pruimen of abrikozenmoes, sap met vruchtvlees.
    • Peulvruchtensoepen.
    Minder lichaamsbeweging, sommige pijnstillers en te weinig drinken kunnen ook obstipatie veroorzaken. Drink daarom minimaal 1,5 liter vocht per dag. Als het nodig is kan uw arts een laxeermiddel voorschrijven.

  • Gebitsverzorging

    Om voldoende voedingsstoffen binnen te krijgen zijn 6-7 eetmomenten per dag noodzakelijk. Zorg er wel voor dat u per dag niet meer dan 7 eet- of drinkmomenten heeft. Een groot aantal eetmomenten vergroot de kans op gaatjes in uw gebit. Daarnaast is het belangrijk om 4 keer per dag uw tanden te poetsen: na elke hoofdmaaltijd en voor het slapen gaan. Als u een tussendoortje neemt is het verstandig uw mond na te spoelen met wat water.
     

  • Verslikken

    Door ziekte of door de behandeling, is het mogelijk dat u zich sneller verslikt dan gebruikelijk. Als u hier last van heeft, is het aan te raden uw arts hiervan op de hoogte te stellen. Uw arts kan de hulp inschakelen van een logopedist. Een logopedist onderzoekt vervolgens welke voedingsmiddelen u veilig kunt slikken. Ook is het mogelijk dat de logopedist u een andere sliktechniek aanleert, waardoor u zich minder snel verslikt.

  • Dieetpreparaten

    In eerste instantie probeert de diëtist om uw voeding met behulp van ‘gewone’ vloeibare voedingsmiddelen aan te passen. Het kan dat deze voeding voor u teveel of te zwaar is. Als dit het geval is, kunt u gebruik maken van dieetpreparaten. Dit zijn producten die in een kleine hoeveelheid veel energie en eiwit leveren. Sommige preparaten bevatten ook vitamines en mineralen. In overleg met uw diëtist kunt u bespreken welke dieetpreparaten voor u het meest geschikt zijn en in welke hoeveelheden u deze moet gebruiken.
     

  • Lichaamsgewicht

    Het is niet verontrustend als u bij het overgaan op een vloeibare voeding 1-2 kg afvalt. Raadpleeg uw diëtist wanneer u ondanks het samenstellen van een energierijke voeding gewicht blijft verliezen. Ook als u langer dan een maand vloeibare voeding moet gebruiken is het verstandig om contact op te nemen met een diëtist. Mocht u nog geen begeleiding ontvangen van een diëtist, dan kan uw (huis)arts een verwijsbrief schrijven.
     

Algemene tips

Een vloeibare voeding moet voldoende voedingsstoffen en energie (calorieën) bevatten. Met wat extra aandacht voor het kiezen en bereiden van uw voeding hoeft dat geen probleem te zijn.

lees meer

Algemene tips

Een vloeibare voeding moet voldoende voedingsstoffen en energie (calorieën) bevatten. Met wat extra aandacht voor het kiezen en bereiden van uw voeding hoeft dat geen probleem te zijn.

Voedingsstoffen

Bij het vloeibaar maken van uw maaltijd wordt het volume ervan vergroot, doordat u vocht toe moet voegen. Per maaltijd krijgt u niet de hoeveelheid voedingsstoffen binnen die u gewend bent. Om die reden is het aan te raden de voeding goed over de dag te verdelen en naast de hoofdmaaltijden 3 tot 4 keer iets tussendoor te nemen.

Energie

De volgende adviezen zorgen ervoor dat uw voeding energierijker wordt:
  • Gebruik volle in plaats van magere of halfvolle melkproducten, zoals volle melk, volle vla, volle koffiemelk, volle yoghurt, Griekse yoghurt, roomkwark. Maak ook pap van volle melk.
  • Roomboter of (dieet)margarine kunt u aan gepureerde aardappelen, groente, soep, saus of pap toevoegen.
  • Voeg slagroom, crème fraiche of zure room toe aan kwark, yoghurt, vla, pap, puree, saus, milkshake, koffie, soep, saus, vruchtensap en vruchtenmoes. Ongeklopte slagroom geeft een minder vol gevoel dan geklopte slagroom.
  • U kunt kaas toevoegen aan aardappel- of groentepuree.
  • Gebruik suiker, honing, (limonade) siroop in koffie, thee, melk, vla, yoghurt, pap, kwark, vruchtenmoes en vruchtensap.
  • Hartige sauzen zoals mayonaise, ketchup, cocktailsaus, bechamelsaus, kaassaus kunt u bij de warme maaltijd gebruiken.
  • Zoete sauzen zoals aardbeiensaus en chocoladesaus kunnen in de vla, yoghurt, kwark, pap, vruchtenmoes of vruchtensap.

Apparatuur en bereidingswijze

De vloeibare maaltijden zijn zelf te bereiden, maar u kunt ook gebruik maken van kant en klaar producten zoals babyvoeding. Als u voor een langere periode vloeibare voeding moet gebruiken, is de aanschaf van een hulpmiddel het overwegen waard. Bij de bereiding van vloeibare gerechten kunnen verschillende apparaten handig zijn:
  • staafmixer
  • keukenmachine
  • blender
  • roerzeef of passé-vite. Hiermee kunt u groente, aardappelen of fruit pureren. U kunt er geen vlees in malen.

Voedings- en bereidings­adviezen

Hier vindt u voor alle soorten maaltijden bereidings- en variatieadviezen.

  • Brood kunt u vervangen door pap, vla, yoghurt, kwark, drinkontbijt of soep.

    lees meer


    Broodmaaltijden

    Brood kunt u vervangen door pap, vla, yoghurt, kwark, drinkontbijt of soep. Voor de variatie kunt u gebruik maken van de volgende (kant en klare) papsoorten:
    • Granenpap zoals havermout, rijst, gort, griesmeel of boekweit. Deze papsoorten leveren meer vitamines, mineralen en vezels op dan vla, yoghurt en papsoorten van fijne meelproducten.
    • Pap van fijne meelproducten: rijstebloempap, vanillepap, custardpap, roompap of maïzenapap.
    Het gebruik van volle melk en melkproducten is aan te raden omdat deze meer energie (calorieën) bevatten dan halfvolle of magere soorten. U kunt de pap ook energierijker maken door bijvoorbeeld ongeklopte room, boter, (dieet)margarine of suiker toe te voegen. Als pap of soep stukjes bevatten die u niet kunt of mag gebruiken, dan kunt u de soep of pap pureren met een staafmixer of blender.

  • Warme maaltijd

    Er zijn verschillende manieren om een vloeibare warme maaltijd te bereiden. U kunt de warme maaltijd koken zoals u gewend bent. Doe alle ingrediënten bij elkaar en voeg bijvoorbeeld bouillon, room, boter, melk, jus of saus toe en mix alles goed fijn. Als het nodig is kunt u deze vloeibare maaltijd nog zeven. Het is ook mogelijk om alle maaltijdonderdelen apart fijn te malen, zodat u meer smaken proeft. Voeg voor extra smaak kruiden en specerijen toe.

    Soep

    U kunt heldere of gladde gebonden soep nemen. Voorbeelden van een gebonden soep zijn gladde peulvruchtensoep, zoals erwten-, bruine bonen of linzensoep, maar ook gladde roomsoepen zijn geschikt. Bouillon en heldere soepen bevatten behalve vocht en zout maar weinig voedingswaarde. Ook al zijn ze van vlees getrokken en gevuld met verse groenten. Gebruik daarom bij voorkeur gebonden soepen. Een kopje bouillon kan wel de eetlust opwekken.

    Vlees

    Bak vlees, vis, of kip niet te hard aan. Door het langzaam te braden, stoven, koken of te pocheren blijft het zacht van structuur. Vettere vleessoorten zoals worst, gehakt en slavink zijn gemakkelijker fijn te maken dan magere soorten. Naast vlees, vis en kip zijn ook vegetarische vleesvervangers als peulvruchten, kaas (toegevoegd aan een saus of ragout), ei, Valless®, Quorn® en Tivall® geschikt om te verwerken.

    Groente

    Kook de groente goed gaar. Minder geschikt zijn groenten met harde vezels zoals asperges, boerenkool, draderige snijbonen, bleekselderij, tuinbonen en zuurkool.

    Aardappelen/pasta/rijst

    Kook de aardappelen goed gaar en maak er puree van met behulp van een aardappelstamper. Fijngemalen rijst is ook te gebruiken. U moet de rijst dan wel fijnmalen in combinatie met een
    saus of soep. Deegwaren als macaroni en spaghetti zijn minder geschikt om vloeibaar te maken, omdat ze dan ‘lijmerig’ worden. U kunt dit voorkomen door deze producten niet onnodig lang
    te malen en door deze samen met de saus te malen.
     

  • Combinaties

    Mogelijke combinaties voor een vloeibare warme maaltijd zijn:
    • gehakt, bietjes, aardappelen
    • varkenslapje, witte kool met kerriesaus, aardappelen
    • kipfilet, bloemkool met kaas- of kerriesaus, aardappelen
    • roerei, spinazie, aardappelen
    • vis met remouladesaus, worteltjes, aardappelen
    • goulash, doperwten, rijst of aardappelen
    Een vloeibare maaltijd smaakt anders en ziet er anders uit dan een gewone maaltijd. Het gebruik van een drievaksbord kan de maaltijd er smakelijker uit laten zien. Aardappelen, groenten en vlees blijven op dit bord gescheiden van elkaar.

  • Nagerechten

    Neem het nagerecht bij een vol gevoel een half uur na de warme maaltijd. Kies voor producten zoals:
    • volle yoghurt of boeren yoghurt, eventueel gezoet met suiker of siroop
    • volle vla
    • pap
    • volle kwark met suiker en eventueel fruit
    • pudding met slagroom
    • vruchtenyoghurt (yoghurt gezoet met zoetstof is voor u minder geschikt)
    • ijs met slagroom en saus
    • appelmoes, vruchtenmoes eventueel met een toefje slagroom of zure room

  • Dranken

    U kunt denken aan de volgende dranken:
    • melk, chocolademelk, anijsmelk, melk met oploskoffie, karnemelk eventueel met vruchtensap, vruchtenkwark (verdund)
    • milkshake (kant en klaar of zelfgemaakt van melk, ijs en fruit of vruchtensap)
    • vruchtensappen
    • groentesappen
    • frisdrank of limonade (geen light soorten)
    • thee en koffie (met suiker en room)
    • alcoholische dranken in overleg met uw arts 

    Fruit en vruchtensap

    Gebruik goed rijp fruit zonder velletjes en pitjes of gebruik vruchten uit blik. Pureer het fruit fijn, voeg eventueel nog vruchtensap, suiker, melk, yoghurt of room toe. Als het nodig is kunt u de fruitdrank zeven. In de winkel zijn ook kant en klare vruchtenmoes of vruchtensap verkrijgbaar. Als hartige variatie kunt u groentesap, wortelsap, tomatensap of bietensap nemen.

Recepten voor soepen en smooties

Met dank aan afdeling diëtetiek LUMC naar recepten

Voorbeeld van een dagvoeding

Hieronder vindt u een voorbeeld van wat u op een dag kunt eten. Deze voeding bevat ongeveer 2000 kcal en 65 gram eiwit.

lees meer

Voorbeeld van een dagvoeding

Ontbijt

1 schaaltje pap van ontbijtgranen met room en suiker
1 schaaltje vruchtenmoes of vruchtensap
thee en/of koffie met room en suiker

In de loop van de morgen

1 vlaflip met aardbeiensaus
thee en/of koffie met room en suiker

Lunch

1 kom erwtensoep
1 schaaltje havermoutpap met klontje boter en suiker
thee en/of koffie met room en suiker

In de loop van de middag

1 schaaltje chocolademousse met slagroom
thee en/of koffie met room en suiker

Warme maaltijd

1 portie aardappelpuree van 2 aardappelen, jus/bouillon, 1 klontje boter
1 portie spinaziemoes van 2 opscheplepels groente met 1 lepel zure room
1 zacht gebakken roerei gemaakt van 1 ei, scheutje olie, verdund en gepureerd met volle melk
1 schaaltje volle vruchtenyoghurt

In de loop van de avond

1 glas tomaten-groentensap eventueel met peper, zout en/of tabasco
1 beker milkshake van volle melk, 2 bollen roomijs, vruchten en/of chocoladesaus

Deze voeding bevat ongeveer 2000 kcal en 65 gram eiwit.