Nieuws Bariatrische chirurgie geschikt voor mensen met HIV en obesitas

2 augustus 2023

Sommige mensen met HIV hebben ook obesitas. Onderzoekers van het Radboudumc en Nederlandse collega's analyseerden of bariatrische chirurgie een geschikte procedure zou kunnen zijn voor gewichtsverlies. Over het algemeen is het een effectieve interventie, concluderen ze in een artikel in Clinical Infectious Diseases.

Hoewel HIV (een virale infectie die AIDS veroorzaakt) altijd wordt gezien als een "slanke" ziekte, kunnen mensen met HIV net zo goed zwaarlijvig (obese) worden als mensen zonder deze infectie. Het percentage mannen met HIV en obesitas is bijna gelijk aan het cijfer voor Nederlandse mannen (11,6% - 12,3%), terwijl obesitas bij vrouwen met HIV (31,7%) bijna een keer zoveel is vergeleken met Nederlandse vrouwen in het algemeen (15,4%). Zwaarlijvigheid kan alarmerend zijn omdat mensen met HIV en overgewicht over het algemeen een hoger risico hebben op ziekten zoals diabetes en hoge bloeddruk dan mensen met overgewicht maar zonder HIV. Naast een zittende levensstijl en een vetrijk dieet kunnen ook HIV-medicijnen (antiretrovirale middelen) een rol spelen bij de ontwikkeling van obesitas en metabole ziekten bij mensen met HIV.

Behandeling van obesitas bij mensen met HIV
Als veranderingen in levensstijl en dieet niet leiden tot voldoende gewichtsverlies, is bariatrische chirurgie een optie. Bij deze ingreep wordt de maag en/of de darm verkleind om de voedselinname te beperken. Vaak leidt bariatrische chirurgie tot een verbetering van de algehele gezondheid en minder ziekten die samenhangen met obesitas. Maar werkt bariatrische chirurgie ook bij mensen met HIV, ondanks het hoge risico op ziekten? Hebben deze belangrijke veranderingen in het spijsverteringsstelsel invloed op de activiteit van HIV-medicijnen die essentieel zijn voor de viruscontrole in deze populatie?

Effect van bariatrische chirurgie op HIV
Dit onderwerp is onderzocht door Leena Zino, David Burger en Angela Colbers van het Radboudumc en hun Nederlandse collega's. Zino, verbonden aan de afdeling Apotheek: "Vanwege het hoge risico op het ontwikkelen van obesitas en comorbiditeiten (aandoeningen naast de hoofddiagnose) bij mensen met HIV, is het onbekend of deze populatie baat heeft bij een operatie. Bovendien verandert bariatrische chirurgie de anatomie van het maagdarmkanaal aanzienlijk. Dit kan van invloed zijn op het metabolisme en de opname van medicijnen en daarmee op het type en de dosering van HIV-medicatie. Naar dit laatste is weinig onderzoek gedaan en meestal gaat het dan nog om onderzoek naar de oudere antiretrovirale geneesmiddelen. Wij wilden weten of deze chirurgische ingreep effect had op gewichtsverlies, obesitas en controle over het HIV-virus bij mensen met HIV. We hebben dit onderzocht in het albestaande nationale ATHENA-cohort van mensen met HIV."

Gewichtsverlies en minder medicatiegebruik
In de (retrospectieve) studie werd daarom gekeken naar de respons van de HIV-bestrijding met verschillende antiretrovirale therapieën (ART) en of het gewichtsverlies voldoende was in deze populatie; in beide gevallen tot 18 maanden na bariatrische chirurgie. In dit onderzoek werden de gegevens van eenenvijftig personen uit alle Nederlandse HIV-klinieken geanalyseerd.
"Bij drie personen zagen we een tijdelijke dip in het onderdrukken van het virus," zegt Zino, "en bij slechts één persoon bleek het gebruikelijke antivirale regime niet langer voldoende om het virus onder controle te houden. Dat komt vaak voor bij mensen met HIV, wat betekent dat de HIV-controle na de operatie niet verslechterde."

Effectieve interventie
Na anderhalf jaar had vijfentachtig procent van de mensen minstens 20 procent gewichtsverlies, wat als succesvol wordt beschouwd in de klinische richtlijnen. Bovendien zagen de onderzoekers bij de meeste mensen een duidelijk verbeterd lipidenprofiel, wat betekent dat ze een beter metabolisch profiel hebben. Na de bariatrische chirurgie daalde het aantal medicijnen dat de mensen met HIV gebruikten met de helft. Het aantal medicijnen dat werd gebruikt in relatie tot de obesitas daalde met bijna tweederde, van 62 naar 25 in de volledige onderzoeksgroep.
Zino: "Op basis van deze resultaten is bariatrische chirurgie dus inderdaad een effectieve interventie voor mensen met HIV en obesitas. Hoewel sommige therapeutische overwegingen erg belangrijk zijn bij mensen met HIV die bariatrische chirurgie ondergaan om een optimale HIV-controle te garanderen, hebben we nu meer vertrouwen in het positieve effect van deze operatie bij mensen met HIV en obesitas."
­­­­­­­­­­­
Publicatie in Clinical Infectious Diseases: Outcomes of bariatric surgery in people with HIV: a retrospective analysis from ATHENA cohort - Leena Zino, Ferdinand Wit, Casper Rokx, Jan G den Hollander, Mark van der Valk, Olivier Richel, David M Burger, Angela Colbers    

Meer informatie


Pieter Lomans

persvoorlichter

neem contact op

Meer nieuws


Ruimte voor risicovolle research in Nijmegen

15 mei 2024

Zes Nijmeegse onderzoeksprojecten krijgen een subsidie binnen de NWO Open Competitie ENW-XS.

lees meer

Meer inzicht in genetische en immunologische aspecten van de ziekte van Lyme

14 mei 2024

Welke genen en genetische variaties spelen een rol bij de ziekte van Lyme, zoals bijvoorbeeld bij de gevoeligheid, ernst en duur van de ziekte? Onderzoekers vonden 31 nieuwe genetische locaties die van invloed zijn en een nieuwe genvariant die een verhoogde gevoeligheid geeft voor de ziekte.

lees meer

Gentherapie myotone dystrofie type 1 vereist ook epigenetische ingreep Alleen genetische mutatie verwijderen lijkt onvoldoende

8 mei 2024

Correctie van een genetische mutatie repareert niet automatisch ook de epigenetische veranderingen ontdekte Rick Wansink bij onderzoek naar myotone dystrofie type 1. Dat heeft ook consequenties voor therapieontwikkeling bij soortgelijke aandoeningen.

lees meer
  • Medewerkers
  • Intranet