Nieuws en media Dossiers gezondbewegen

Meer dan de helft van de Nederlandse bevolking beweegt niet genoeg. Terwijl bewegen toch belangrijk is voor zowel gezonde mensen als patiënten. Het Radboudumc doet onderzoek naar Gezond Bewegen.

Onderzoek naar Gezond Bewegen valt onder de thema’s Reconstructive and regenerative medicine, Vascular damage, Healthcare improvement science en Disorders of Movement en vindt plaats in het Radboud Institute for Molecular Life Sciences, Radboud Institute for Health Sciences en Donders center for Medical Neuroscience.
 

De minuut van Maria Hopman


Impact van ons onderzoek

Door op veel verschillende gebieden onderzoek te doen naar bewegen hoopt het Radboudumc meer inzicht te krijgen in de onderliggende processen en beter te begrijpen welke invloed bewegen heeft op het ontstaan en het beloop van ziekten.

lees meer

Impact van ons onderzoek

Door op veel verschillende gebieden onderzoek te doen naar bewegen hoopt het Radboudumc meer inzicht te krijgen in de onderliggende processen en beter te begrijpen welke invloed bewegen heeft op het ontstaan en het beloop van ziekten. Het onderzoek draagt bij aan de preventie van chronische ziekten en het verbeteren van de kwaliteit van leven en prognose van patiënten. Het toegepaste onderzoek naar nieuwe technieken en hulpmiddelen, zoals de klikprothese en de revalidatieprogramma’s, zorgt voor een verbeterde mobiliteit en zelfredzaamheid van patiënten.

Onderzoek naar Gezond Bewegen

Het Radboudumc doet onderzoek naar het verband tussen activiteit, inactiviteit en het ontstaan van (chronische) ziekten. Ook is er aandacht voor het onderzoek waarin wetenschappers nieuwe technieken en hulpmiddelen ontwikkelen en de structuren, processen en uitkomsten van het zorgsysteem verbeteren.

  • Bewegen is gezond. Door matig intensief te bewegen, kunt u het risico op hart- en vaatziekten, diabetes, een beroerte, een depressie, botontkalking, dikke darmkanker en borstkanker verlagen. lees meer


    Preventie van hart- en vaatziekten

    Bewegen is gezond. Door matig intensief te bewegen, kunt u het risico op hart- en vaatziekten, diabetes, een beroerte, een depressie, botontkalking, dikke darmkanker en borstkanker verlagen.  Maar hoe vaak en hoe lang moet je bewegen om het risico op deze ziekten te verlagen? De Nederlandse Norm Gezond Bewegen beveelt aan om minimaal 30 minuten matig intensief te bewegen. Uit onderzoek van Thijs Eijsvogels en Martijn Maessen van het Radboudumc blijkt dat 30 minuten bewegen per dag de kans op hart- en vaatziekten met 69 procent verlaagt.

    Een zittende leefstijl daarentegen verhoogt de kans op hart- en vaatziekten. Onderzoeker Dick Thijssen: ‘Hoe meer je zit, hoe groter het risico op hart- en vaatziekten. Deze effecten zijn ook aanwezig in sporters. De negatieve effecten op hart- en bloedvaten zijn niet simpel te verklaren door alleen de standaard risicofactoren zoals bloeddruk, cholesterol en overgewicht. Te veel zitten is een 'sluipend' probleem dat niet direct aan de oppervlakte zichtbaar is.’
     

  • Vierdaagse Onderzoek

    Sinds 2011 werken de afdelingen Fysiologie en Health Evidence samen in een langlopend onderzoek naar gezondheidsverschillen tussen de Vierdaagselopers en een niet-wandelende controlegroep. Hiervoor krijgen de deelnemers jaarlijks het verzoek om online een vragenlijst in te vullen over hun gezondheid en leefstijl. Ook partners, (klein)kinderen, familieleden, vrienden, buren en kennissen die níet deelnemen aan de Vierdaagse, krijgen de vraag of zij deze online enquête willen invullen. Zo onderzoeken wetenschappers de invloed van een actieve leefstijl op gezondheid, kwaliteit van leven, progressie van ziekten en ziektebeleving, waarbij zij de wandelaars vergelijken met de controlegroep.
    Hoogleraar Inspanningsfysiologie Maria Hopman vertelt: ‘We hebben verschillende onderzoekslijnen. Naast ons langlopende onderzoek naar gezondheidsverschillen tussen deelnemers en controles, doen we elk jaar een ander onderzoek onder de wandelaars. In 2016 stond de oudere wandelaar centraal waarbij we de invloed van langdurig wandelen op het lichaam van de oudere wandelaars in kaart hebben gebracht. In 2017 onderzochten we of extra eiwitinname via een zuiveldrankje de spierkracht, spiermassa en het fysiek functioneren van oudere lopers kan verbeteren en spierafbraak kan tegengaan.’ De resultaten worden elk jaar in een rapport gepubliceerd.

    Naast de Nijmeegse Vierdaagse, doet de afdeling Fysiologie ook onderzoek bij andere grote sportevenementen zoals de Zevenheuvelenloop en bij Marathons. Maria Hopman vervolgt: ‘Op deze manier hopen we potentiële gezondheidsproblemen van deze sporters beter te begrijpen om uiteindelijk hen en ook de organisatie beter te kunnen adviseren.’

    Naast de Nijmeegse Vierdaagse, doet de afdeling Fysiologie ook onderzoek bij andere grote sportevenementen zoals de Zevenheuvelenloop en bij Marathons. Maria Hopman vervolgt: ‘Op deze manier hopen we potentiële gezondheidsproblemen van deze sporters beter te begrijpen om uiteindelijk hen en ook de organisatie beter te kunnen adviseren.’

    Lees hier meer over het Vierdaagse onderzoek van het Radboudumc.


  • De valsimulator en innovatieve looptraining

    Patiënten met een neurologische aandoening, een doorgemaakte beroerte of een spierziekte hebben doorgaans moeite met lopen en balans houden. Hierdoor vallen ze regelmatig. Het Radboudumc doet onderzoek naar de oorzaken van deze problemen en probeert met die kennis nieuwe interventies te ontwikkelen. De innovatieve stap- en looptrainingen zijn hier voorbeelden van.

    De valsimulator

    De valsimulator wordt ingezet om balansproblemen in kaart te brengen en om de effectiviteit van nieuwe interventies te meten. Tijdens de nagebootste val worden heel nauwkeurig alle balansreacties geregistreerd, zoals de spieractiviteit en vorm en kracht van de balanscorrectie.
    Universitair Hoofddocent Vivian Weerdesteyn: ‘Er is nog te weinig inzicht in hoe het brein precies onze balans controleert, en hoe hersenaandoeningen vervolgens leiden tot balansproblemen. Dit is wat we onderzoeken in onze studies met de valsimulator. Zo vonden we dat patiënten met een beroerte vaak meer moeite hebben met het zetten van een stap om balansverstoringen op te vangen. Dit komt door een vertraging van de signaaluitwisseling tussen het brein en de spieren en door een lagere krachtsopbouw. Als gevolg daarvan zijn patiënten trager met het maken van een stap. Met deze kennis ontwikkelden we de staptraining. Hiermee herleren patiënten om te stappen tijdens een balansverstoring.’

    Looptraining

    Een andere interventie voor het verbeteren van de mobiliteit is de training van het loopaanpassingsvermogen op een speciale loopband. Vivian Weerdesteyn: ‘Tijdens deze training worden op een loopband obstakels geprojecteerd. Deze bewegen mee met de loopband. De patiënt moet de obstakels ontwijken en in balans blijven. Daarnaast kan de patiënt een voetplaatsingspatroon opgelegd krijgen, waardoor de voeten heel precies gepositioneerd moeten worden op targets. Soms veranderen we een target op het laatste moment in een obstakel. Zo kunnen we de flexibiliteit van het looppatroon enorm uitdagen. Na de looptraining verbeterde de loopfunctie van mensen met een beroerte aanzienlijk. De patiënten zelf zijn ook erg enthousiast en zien veel verbetering in hun dagelijks leven.’
     

  • De klikprothese

    De beenklikprothese is een nieuwe techniek voor mensen met een geamputeerd been. Een titanium pin in het bot in de stomp is direct verbonden met de aan te klikken prothese. Het bot vergroeit met het titanium. Dit is anders dan de ‘normale kokerprothese’ die los over de stomp wordt aangetrokken. Voordelen van de beenklikprothese zijn onder andere een hoger draagcomfort, het niet kunnen afvallen van de prothese, en het snel en eenvoudig vastmaken van de prothese. Deze nieuwe techniek wordt ook al gebruikt bij de arm. De klikrobotarm kan de patiënt aansturen met zijn eigen gedachten.
     

  • Analyse van het bewegingsapparaat

    Hoogleraar Nico Verdonschot is het hoofd van de onderzoeksgroep naar biomechanische analyses van het bewegingsapparaat. Zijn team maakt gebruikt van computermodellen als virtuele patiënten om allerlei aspecten van het bewegingsapparaat te kunnen bestuderen en berekenen. Zo kijkt zijn team bijvoorbeeld naar de eigenschappen van verschillende soorten prothesen en naar de belastbaarheid van botten en kraakbeen.

    Een voorbeeld van dit onderzoek is het TLEMsafe project. Bij het vervangen van een knie of een heup wordt een standaard protocol gebruikt. Maar niet ieder mens heeft exact dezelfde knie of heup. Daarom proberen onderzoekers en chirurgen van het TLEMsafe project met behulp van 3D beelden en ICT tools de knie/heup van de patiënt zo goed mogelijk in beeld te brengen. Op basis van deze gegevens kan een persoonlijk operatie- en revalidatie plan ontwikkeld worden. 
     

Waarom onderzoek naar Gezond Bewegen?

Het onderzoek dat valt onder het thema Gezond bewegen is gericht op het verbeteren van de kwaliteit van leven van zowel gezonde mensen als patiënten.

lees meer

Waarom onderzoek naar Gezond Bewegen?

Het onderzoek dat valt onder het thema Gezond bewegen is gericht op het verbeteren van de kwaliteit van leven van zowel gezonde mensen als patiënten. Het Radboudumc doet, bijvoorbeeld tijdens de Nijmeegse Vierdaagse, onderzoek naar de invloed van inspanning op ziekte en gezondheid. In het project ‘Beter uit Bed’ wordt onderzocht of beweging het herstel van patiënten kan verbeteren. Ook doet het Radboudumc onderzoek naar de klikprothese, valpreventieprogramma’s voor ouderen en behandelingen voor mensen met een neuromusculaire aandoening.

Bewegen in ziekte en gezondheid

Bewegen is belangrijk en past in een gezonde leefstijl. Toch beweegt meer dan de helft van de Nederlandse bevolking niet genoeg. Te weinig bewegen brengt gezondheidsrisico’s met zich mee zoals suikerziekte, hart- en vaatziekten, botontkalking en vroegtijdig overlijden.
Maar hoe vaak en hoe lang moeten we nu precies bewegen? Kun je ook teveel bewegen? Welke inspanning levert de meeste gezondheidswinst op? En hoe kun je het best bewegen als je gehinderd wordt door een ziekte of beperking? Het Radboudumc doet veel onderzoek naar de invloed van beweging op ziekte en gezondheid.

Beter uit bed

Patiënten die opgenomen zijn in een ziekenhuis liggen gemiddeld 80 procent van de tijd in bed. Medisch gezien is dit vaak niet nodig. Het Radboudumc onderzoekt de gevolgen van inactiviteit van patiënten in het ziekenhuis. Daarnaast wordt er onderzocht of meer beweging tot een beter herstel leidt.
 

De klikprothese

Elk jaar wordt er bij ruim 3.200 mensen in Nederland een been geamputeerd. Het verlies van een (deel van een) been, of een ander ledemaat, of onherstelbare schade daaraan, heeft een grote invloed op het leven van patiënten. Daarom doet het Radboudumc onderzoek naar een nieuwe soort prothese: ‘De klikprothese’.

Valpreventie programma’s

In Nederland vinden er per jaar zo’n één miljoen valongevallen plaats. Het zijn vooral ouderen en mensen met neurologische aandoening of een beroerte die vallen. Een derde van de 65-plussers valt minstens één maal per jaar. Zestig tot tachtig procent van de mensen met een verstandelijke beperking, dementie of de ziekte van Parkinson valt zelfs één of meerdere keren per jaar. De gevolgen kunnen ernstig zijn: in 2016 bezochten zo’n 96.200 ouderen de spoedseisende hulp na een val en daarvan werden er ongeveer 37.300 opgenomen in het ziekenhuis. Elke dag overlijden er negen 65-plussers aan de gevolgen van een val. Ook kan een groot aantal mensen na een val niet meer terug naar huis. Dit leidt tot hoge gezondheidskosten. Door de vergrijzing zullen deze aantallen alleen maar toenemen. Daarom richt het onderzoek van het Radboudumc  zich op de preventie van valongelukken.

Neuromusculaire aandoeningen

De term neuromusculaire aandoeningen is een verzamelnaam voor verschillende spierziekten en ziekten van de zenuwen die de spieren aansturen. Er zijn ongeveer 600 verschillende aandoeningen bekend. In Nederland zijn er ongeveer 200.000 patiënten met een (chronische) spierziekte. Sommige spierziekten zijn dodelijk, omdat ze de werking van de vitale organen aantasten. Door spierzwakte hebben patiënten vaak moeite om voldoende te bewegen. Daarom richt het onderzoek van het Radboudumc zich op behandelingen voor patiënten met neuromusculaire aandoeningen.
 


Radboudumc expertisecentra

Binnen het thema Gezond Bewegen heeft het Radboudumc twee expertisecentra: Het Expertisecentrum Erfelijke bewegingsstoornissen en het Spierziekten Centrum.

Lees meer

Radboudumc expertisecentra

Radboudumc Expertisecentrum Erfelijke bewegingsstoornissen

Het experistecentrum voor erfelijke bewegingsstoornissen is expert op het gebied van (kinder)neurologische kennis, genetische diagnostiek en revalidatiegeneeskundige behandeling. Zowel kinderen als volwassenen kunnen hier terecht. Het centrum is voornamelijk gespecialiseerd in de aandoeningen ataxie, hereditaire spastische paraparese (HSP) en neurometabole aandoeningen (stofwisselingsziekten die vooral neurologische symptomen geven).

Spierziekten Centrum Radboudumc

Het Spierziekten Centrum Radboudumc is een landelijk erkend expertisecentrum voor spierziekten. Jaarlijks komen hier zo’n 2.500 kinderen en volwassenen met allerlei neuromusculaire problemen.


Contact

Voor vragen over 'Wetenschap uitgelicht' neemt u contact op met een van de persvoorlichters. Bij geen gehoor kunt u bellen naar 024-3618910 persvoorlichters
  • Snel naar