Nieuws Ruim vier keer hogere sterfte door COVID bij mensen met verstandelijke beperking

19 april 2023

Mensen met een verstandelijke beperking (VB) hebben een hogere kans op vroeger overlijden dan de algemene bevolking. Dit verschil nam aanzienlijk toe tijdens de Covidpandemie, waarin een ruim vier keer hogere sterfte bij mensen met een verstandelijke beperking werd gezien dan in de doorsnee bevolking. Dat schrijven onderzoekers van het Radboudumc in The Lancet Public Health.

 

De levensverwachting van mensen met verstandelijke beperking is gemiddeld vijftien jaar lager dan van de algemene populatie. Maarten Cuypers en collega’s van de Afdeling Eerstelijnsgeneeskunde en de Academische werkplaats Sterker op eigen benen zochten uit wat voor effect de coronapandemie heeft gehad op de sterfte in deze groep. De sterftekans bleek nog verder toe te nemen. Cuypers: ‘Mensen met een verstandelijke beperking zijn vaak extra kwetsbaar voor COVID; preventie en het naleven van de basisregels is moeilijker en binnen instellingen en woongroepen is er een verhoogd risico op besmetting door de vele nauwe contacten. Daarnaast bleek uit eerder onderzoek dat de vaak slechtere algehele gezondheid een verhoogd risico geeft op ernstig verloop van COVID.’

 

Toename van de verschillen

Om te bepalen hoe groot die verschillen in sterfte precies waren, vergeleken de onderzoekers de eerste twee jaar van de COVID-19 pandemie (2020 en 2021) met de jaren 2015-2019 voordat de pandemie uitbrak. De sterfte door COVID-19 bleek ruim vier hoger in de populatie met verstandelijke beperkingen dan in de algemene bevolking, met een bijzonder groot verschil op jongere leeftijd. Cuypers: ‘In de twee coronajaren zijn tenminste 785 mensen met een verstandelijke beperking aan COVID overleden, ruim 600 meer dan verwacht zou worden op basis van de sterfte in de algemene bevolking. We zagen ook dat sterfte door kanker, aandoeningen aan de hersenen en zenuwstelsel en door externe oorzaken (zoals een val) sterker zijn toegenomen onder mensen met een verstandelijke beperking dan in de rest van de bevolking. Dit is een aanwijzing dat de bestaande gezondheidsverschillen tussen mensen met en zonder een verstandelijke beperking tijdens de pandemie verder zijn vergroot. Er zijn ook weinig gerichte maatregelen genomen om deze groep te beschermen.’

 

Meer oog voor kwetsbaarheid

Op basis van de studie concluderen de onderzoekers dat er zowel in de klinische praktijk als in het volksgezondheidsbeleid meer aandacht moet komen voor de kwetsbaarheid van mensen met een handicap. Bovendien is er een betere infrastructuur nodig voor de monitoring van risicogroepen in zulke crisissituaties. Cuypers: ‘Het monitoren van COVID-19-gerelateerde sterfte maakt in Nederland en veel andere landen weliswaar deel uit van de surveillance van de volksgezondheid, maar het onevenredige effect van de pandemie op mensen met een verstandelijke beperking werd pas zichtbaar nadat we gegevens achteraf aan elkaar hebben gekoppeld. Meer bewustwording van dit probleem en betere monitoring van kwetsbare groepen kunnen in de toekomst leiden tot een beter beleid.’

­­­­­­­­­­­

Publicatie in The Lancet Public Health: All-cause and cause-specific mortality among people with and without intellectual disabilities during the COVID-19 pandemic in the Netherlands: a population-based cohort study - Maarten Cuypers, Monique C J Koks-Leensen, Bianca W M Schalk, Esther J Bakker-van Gijssel, Prof Geraline L Leusink, Jenneken Naaldenberg

https://doi.org/10.1016/S2468-2667(23)00062-2

Meer nieuws


Nieuwe biomarker voor jicht kan ziekte monitoren

26 februari 2024

Radboudumc en Université Paris Cité hebben een nieuwe biomarker gevonden waarmee de aanwezigheid van urinezuurkristallen heel goed is te monitoren. Mogelijk is daarmee gezondheidsschade op termijn terug te dringen.

lees meer

Vijf vragen over jicht Beantwoord door reumatoloog Sander van Leuven

26 februari 2024

Jicht is aan een stille maar gestage opmars bezig. In 2019 waren er wereldwijd meer dan 45 miljoen mensen met jicht, een verdubbeling in dertig jaar. Reumatoloog Sander van Leuven beantwoordt vijf veelvoorkomende vragen.

lees meer

Groen licht voor uniek screeningssysteem gevaarlijke gisten

20 februari 2024

Het Radboudumc/CWZ expertisecentrum voor schimmelinfecties gaat met het RIVM en UMCG een wereldwijd unieke screening en surveillance opzetten voor gisten, in het bijzonder Candida auris.

lees meer
  • Medewerkers
  • Intranet