Waarom wordt het onderzoek uitgevoerd?

COMFI (COmbined Managing Fatigue Intervention) is een onderzoek naar de effectiviteit, kosteneffectiviteit en uitvoerbaarheid van een gecombineerde ergotherapeutische behandeling voor vermoeidheid bij mensen met progressieve neurologische aandoeningen. Onder deze aandoeningen verstaan we de ziekte van Parkinson, parkinsonismen, hereditaire spastische paraparese (HSP), ataxie en spierziekten met een neurologische oorzaak zoals Duchenne spierdystrofie en Facioscapulohumerale spierdystrofie (FSHD).

Vermoeidheid is een van de symptomen waar mensen met deze progressieve neurologische aandoeningen het meest last van hebben. Het heeft een grote invloed op het dagelijks leven, mee kunnen doen in de samenleving en de kwaliteit van leven. Medicatie tegen vermoeidheid geeft bij veel neurologische aandoeningen wisselende of beperkte resultaten. Er zijn steeds meer aanwijzingen dat ergotherapie en zelfmanagement mensen kunnen ondersteunen bij het beter omgaan met vermoeidheid en het blijven uitvoeren van activiteiten die voor hen belangrijk zijn.

Wat houdt het onderzoek in?

De behandeling van dit onderzoek bestaat uit twee bestaande ergotherapeutische benaderingen gericht op vermoeidheidsmanagement: de Activiteitenweger en het Packer Managing Fatigue Program (PMFP). Beide interventies worden momenteel al toegepast binnen de ergotherapeutische praktijk, maar zijn nog niet eerder in deze combinatie onderzocht voor mensen met progressieve neurologische aandoeningen.

Waaraan moet de deelnemer voldoen?

U kunt deelnemen aan dit onderzoek als u:

  • 18 jaar of ouder bent
  • de ziekte van Parkinson, een parkinsonisme, een neuromusculaire aandoening, hereditaire spastische paraparese (HSP) of (degeneratieve) ataxie heeft
  • vermoeidheid ervaart die invloed heeft op dagelijkse activiteiten en participatie
  • in de afgelopen 12 maanden geen eerstelijns ergotherapie heeft ontvangen
  • zelfstandig thuis woont
  • de Nederlandse taal voldoende beheerst

U kunt helaas niet deelnemen aan dit onderzoek als u:

  • Ernstige cognitieve problemen heeft
  • Ernstige depressieve klachten heeft
  • Een beperkte levensverwachting heeft
  • Tegelijkertijd al deelneemt aan ander wetenschappelijk onderzoek op gebied van vermoeidheid

Definitieve geschiktheid wordt vastgesteld tijdens een telefonische screening door het onderzoeksteam.

Wat wordt er van de deelnemers verwacht?

Als eerste vindt er voor alle deelnemers een eerste meting plaats. Dit bestaat uit een kort online interview van ongeveer 30 minuten en het thuis in eigen tijd beantwoorden van vragenlijsten over vermoeidheid, het dagelijks functioneren, energiebalans, kwaliteit van leven, zorggebruik en maatschappelijke kosten. Daarna worden de deelnemers door middel van loting willekeurig verdeeld over de behandelgroep en de wachtlijstgroep.

  • Deelnemers uit de behandelgroep krijgen gemiddeld 8 ergotherapiesessies verspreid over een periode van vier maanden. De sessies duren ongeveer 1 uur en vinden plaats bij de deelnemer thuis, op de praktijk van de ergotherapeut of online. De exacte vorm wordt in overleg afgestemd.
  • Deelnemers uit de wachtlijstgroep staan eerst vier maanden op een wachtlijst. In deze periode ontvangen ze geen ergotherapeutische behandeling. Daarna krijgen deze deelnemers de behandeling alsnog aangeboden, maar dit wordt niet meegenomen in het onderzoek. N.B.: Dit komt ook overeen met de werkelijkheid, waar vaak een paar maanden wachttijd staat voor ergotherapie.

Na vier maanden vindt er een tweede meting plaats, waarbij deelnemers uit beide groepen worden geïnterviewd voor 15 minuten en de deelnemers wederom thuis in eigen tijd vragenlijsten invullen. De effectiviteit van de behandeling kan dan onderzocht worden door de resultaten van de behandelgroep te vergelijken met de wachtlijstgroep die op dat moment geen behandeling heeft gehad. Voor de behandelgroep geldt dat er na acht maanden nog een derde meting plaatsvindt, die inhoudelijk hetzelfde is als de tweede meting. Een deel van de deelnemers wordt na afloop uitgenodigd voor een aanvullend interview over hun ervaringen met de behandeling, om de implementatie ervan in de verdere zorg te versterken.

Wat heeft de deelnemer eraan om mee te doen aan het onderzoek?

Deelnemers ontvangen een ergotherapeutisch traject gericht op het beter omgaan met vermoeidheid in het dagelijks leven. Mogelijke voordelen zijn meer inzicht in energieverdeling, beter zelfmanagement van vermoeidheid en beter kunnen deelnemen aan activiteiten die voor hen belangrijk zijn.

Uit eerder onderzoek naar de afzonderlijke onderdelen van de behandeling blijkt dat deze onderdelen kunnen bijdragen aan het verminderen van de impact van vermoeidheid en het verbeteren van dagelijks functioneren. Omdat deze gecombineerde aanpak nog niet eerder is onderzocht, kunnen wij niet garanderen dat deelnemers hier persoonlijk voordeel van zullen ervaren.

Daarnaast dragen alle deelnemers bij aan meer kennis over vermoeidheid en de behandeling daarvan. Hiermee helpen zij de zorg voor mensen met parkinson en andere progressieve neurologische aandoeningen in de toekomst verder te verbeteren.

Aanmelden of vragen?

Heeft u na het lezen van dit bericht nog vragen over het COMFI-onderzoek? Neem dan gerust contact op met het onderzoeksteam via comfi.a.rev@radboudumc.nl.