EN
DE
Over het onderzoek
Depressie is een ernstige aandoening die het dagelijks leven van zowel de patiënt als diens omgeving sterk kan beïnvloeden. Compassie – een vriendelijke, begripvolle houding tegenover jezelf en anderen in tijden van lijden – kan een belangrijke bijdrage leveren aan herstel en welzijn. Het bevordert het verzachten van negatieve emoties, het vergroten van verbondenheid en het doorbreken van het isolement dat depressie vaak met zich meebrengt. Deze benadering sluit aan bij de visie van Anna Terruwe, die benadrukte dat bevestiging en onbaatzuchtige liefde essentieel zijn voor emotioneel herstel. Bevestiging houdt in dat we elkaar zien en accepteren zoals we zijn, zonder te oordelen, en aan elkaar laten merken dat we goed zijn zoals we zijn.
Mindfulness-Based Cognitive Therapy (MBCT) is een wetenschappelijk onderbouwde training die terugval bij depressie helpt voorkomen en bestaande klachten kan verlichten. Binnen deze training worden mindfulness- en compassievaardigheden ontwikkeld, die vermoedelijk een belangrijk aandeel hebben in het positieve effect. Voor mensen die hun compassievaardigheden verder willen ontwikkelen na MBCT is er de aanvullende Mindfulness-Based Compassionate Living (MBCL) training. Onderzoek heeft laten zien dat ook MBCL depressieve klachten verder kan laten afnemen.
Dit huidige onderzoek richt zich op de vraag hoe compassie en mindfulness bijdragen aan de werking van deze twee trainingen. Compassie kent meerdere dimensies, zoals een niet-oordelende houding en het besef dat lijden een universeel onderdeel is van het menselijk bestaan. Niet iedereen is hierin gelijk: sommigen zijn beter in het tonen van (zelf)vriendelijkheid, terwijl anderen makkelijker emoties toelaten. Door deze verschillen in kaart te brengen en te onderzoeken welke ‘compassieprofielen’ er bestaan, willen we beter begrijpen hoe compassie samenhangt met welzijn en behandeluitkomst. Daarnaast volgen we met wekelijkse metingen hoe compassie, mindfulness en depressieve klachten zich ontwikkelen tijdens de trainingen en hoe deze veranderingen elkaar beïnvloeden. De inzichten uit dit onderzoek kunnen bijdragen aan meer op maat gemaakte behandelingen die beter aansluiten bij de behoeften van individuele patiënten. Het onderzoek is opgedeeld in 4 hoofddoelen:
- Doel 1: Het in kaart brengen van verschillende compassieprofielen bij patiënten met een huidige of terugkerende depressie, en onderzoeken hoe deze samenhangen met mentaal welzijn.
- Doel 2: Het onderzoeken in hoeverre (verandering in) compassieprofielen behandeluitkomsten in MBCT en MBCL voorspellen. Dit kan helpen om beter te bepalen welke patiënten meer of minder baat hebben bij deze trainingen.
- Doel 3: Het bestuderen van de wisselwerking tussen veranderingen in zelfcompassie, mindfulness en depressieve klachten gedurende de training. Wekelijkse metingen geven inzicht in deze processen.
- Doel 4: Het verkennen van de rol van interpersoonlijke compassie (het geven en ontvangen van compassie) en de competentie van de mindfulness trainer in de effectiviteit van MBCT en MBCL. We onderzoeken of het kunnen geven en ontvangen van compassie, en de bekwaamheid van de trainer (zoals ervaren door de deelnemers), samenhangen met uitkomsten.
Voor wie?
Volwassenen (≥18 jaar) met een huidige of terugkerende depressieve stoornis die deelnemen aan MBCT of MBCL bij het Radboudumc Expertisecentrum voor Mindfulness.
De behandeling
Longitudinaal observationeel cohortonderzoek in twee delen. Voor doelen 1–3 maken we gebruik van al bestaande routine uitkomst monitoring (ROM)-data van patiënten die tussen 2012–2018 MBCT of tussen 2015–2023 MBCL volgden. Voor doel 4 verzamelen we twee jaar lang nieuwe data via aanvullende vragenlijsten binnen de lopende ROM-procedure.
Vragen en aanmelden
Voor meer informatie kunt u contact opnemen met Jelle Lubbers (post-doc onderzoeker):
- Jelle.lubbers@radboudumc.nl
- 024-361 46 08
Namen van onderzoekers
Het onderzoek word uitgevoerd door Jelle Lubbers (post-doc onderzoeker), Anne Speckens (hoogleraar psychiatrie) en Dirk Geurts (post-doc onderzoeker en psychiater).
