Wat houdt het onderzoek in?
In dit onderzoek bekijken we een behandeling voor mensen met de ziekte van Parkinson. Het gaat om mensen bij wie het parkinsonmedicijn levodopa minder goed werkt, mogelijk doordat het te vroeg wordt afgebroken in het lichaam.
U wordt behandeld met apomorfine. Dit medicijn lijkt op dopamine, een stof in de hersenen die belangrijk is bij parkinson. Apomorfine krijgt u via injecties. Het wordt al langer gebruikt bij parkinson. We vergelijken dit middel met levodopatabletten. Ondanks de naam is dit middel geen opiaat en de werking ervan lijkt niet op die van morfine.
Waarom wordt het onderzoek uitgevoerd?
Levodopa is het belangrijkste medicijn bij de behandeling van de ziekte van Parkinson. Het helpt om klachten te verminderen. Maar bij sommige mensen met parkinson werkt het na een tijdje minder goed. Ook zijn er mensen bij wie het nooit werkt. Dit is vervelend, want dat maakt het moeilijker om de verschijnselen van parkinson onder controle te krijgen en de kwaliteit van leven is minder. We denken dat ongeveer 1 op de 5 mensen met de ziekte een tegenvallende werking heeft van levodopa. Uit eerder onderzoek weten we dat dit kan komen door:
- Sterkere werking van de stof AADC in het bloed. Dit is een enzym dat levodopa afbreekt.
- De aanwezigheid van veel bacteriën in de darm die levodopa afbreken, waardoor levodopa sneller wordt afgebroken.
In dit onderzoek bekijken we of mensen met de ziekte van Parkinson met deze problemen geholpen zouden kunnen worden met apomorfine. Het gaat om mensen die een verslechterde werking van levodopa hebben, én verhoogde activiteit hebben van AADC of relatief veel bacteriën in de darm hebben die levodopa afbreken.
Waaraan moet de deelnemer voldoen?
U kunt meedoen aan dit onderzoek als:
- U 25 jaar of ouder bent
- U in Nederland woont en Nederlands kunt lezen en begrijpen
- U de diagnose ziekte van Parkinson hebt (gesteld door een neuroloog)
- U last hebt van verminderd effect van levodopa. U merkt (minstens) een van de volgende verschijnselen:
- Geen noemenswaardige verbetering van klachten, ondanks een voldoende hoge dosis levodopa;
- Ondanks dat u al meer dan 10 jaar levodopa gebruikt, heeft u nooit schommelingen in de werking ervaren (‘ON-OFF-fenomeen’);
- Soms duurt het bij u langer dan 30 minuten voordat levodopa werkt (‘vertraagde ON’);
- Soms werkt levodopa bij u helemaal niet (‘geen ON’);
- U bent meer dan een kwart van de dag OFF (traag en stijf, medicijnen werken onvoldoende);
- U hebt (weleens) OFF-perioden die onvoorspelbaar zijn, dus zonder dat u een verband ziet met het moment van innemen van levodopa, de voeding, of andere uitlokkende omstandigheden (zoals inspanning).
- We bij u een sterkere werking van het AADC-enzym vinden, of veel bacteriën die levodopa afbreken
U kunt helaas niet meedoen met dit onderzoek als u al behandeld wordt met een geavanceerde therapie voor parkinson (zoals DBS, DuoDopa®, Lecigon®, APO-go® of Dacepton®).
Wat wordt er van u als deelnemer verwacht?
Een deel van de voorbereiding doet u thuis of in uw eigen regio (stap 1). Daarna komt u 3 keer naar het Radboudumc in ongeveer 4 weken (stap 2-4).
Stap 1: Bent u geschikt om mee te doen?
U ondertekent een formulier waarmee u toestemming geeft om mee te doen aan het onderzoek. Daarna vult u (elektronisch) enkele vragenlijsten in en deelt u de uitslag van een recente bloeddrukmeting met het onderzoeksteam. Als u zelf een bloeddrukmeter hebt, kunt u de meting thuis doen. Anders doet een zorgprofessional deze voor u. Als de bloeddrukmeting goed is (of niet gelukt is, dan volgt deze later alsnog), laat u bloed afnemen. Soms kan dit in een ziekenhuis in uw eigen regio. In het bloed wordt gekeken naar de activiteit van enzymen die levodopa afbreken. Zo bepalen we of u kunt meedoen aan dit onderzoek.
Stap 2: Screeningsbezoek
We kijken of u echt aan alle voorwaarden voldoet. Dit doen we door (opnieuw) bloed te prikken, ontlasting te onderzoeken die u thuis opgevangen hebt (hiervoor krijgt u een opvangsetje met uitleg), een bloeddrukmeting en een hartfilmpje. Soms wordt er lichamelijk onderzoek gedaan. Binnen een week na dit screeningsbezoek hoort u of u mee kunt doen.
Stap 3: De behandeling
U krijgt u één keer een behandeling met onderhuidse apomorfine-injecties, maximaal 5 prikken in verschillende doses. Meestal worden de prikken in de buikhuid gezet. Ook krijgt u op een andere dag één keer een behandeling met levodopa-tabletten (één gift). Er zitten minimaal 3 dagen tussen de twee behandelingen. U krijgt beide behandelingen, maar de volgorde wordt met loting bepaald. De behandeling gebeurt tijdens een (ochtend)bezoek aan het onderzoekscentrum van het Radboudumc en duurt maximaal 4 uur.
Stap 4: Onderzoeken en metingen
Tijdens het onderzoek komt u meerdere keren naar het Radboudumc. Voor de behandelafspraken mag u 12 uur van tevoren geen parkinsonmedicijnen innemen, en 36 uur van tevoren geen langwerkende dopamine-agonisten. Tijdens de bezoeken wordt een medicijn toegediend en worden metingen gedaan, zoals tests van traagheid en stijfheid en het meten van de bloeddruk. Bij het laatste bezoek wordt opnieuw bloed afgenomen.
Wat heeft u eraan om mee te doen aan het onderzoek?
Door deelname helpt u mee aan belangrijk onderzoek voor mensen met parkinson. De belangrijkste reden om mee te doen is het vergroten van de wetenschappelijke kennis over behandeling van parkinson.
Door de handelingen en metingen bij het onderzoek kunt u soms wel meer inzicht krijgen in uw ziekte en in hoe goed (of hoe slecht) de medicijnen bij u werken. Ook kunnen de uitslagen van de metingen in bloed en ontlasting met u gedeeld worden, als u dat wilt.
Apomorfine is een medicijn dat geregistreerd is voor de ziekte van Parkinson. Als u tijdens het onderzoek goed reageert op dit medicijn, kunt u het misschien ook buiten het onderzoek gaan gebruiken. Dit bespreekt u dan met uw eigen behandelaar.
Van welke vergoedingen is er sprake?
U krijgt uw reiskosten en parkeerkosten vergoed op de dagen dat u naar het Radboudumc voor het onderzoek komt. Ook krijgt u een lunch aangeboden tijdens de behandelbezoeken.
Vragen of aanmelden
Heeft u na het lezen van dit bericht nog vragen over het onderzoek? Neem dan gerust contact op met het onderzoeksteam via de helpdesk.
- E-mail: info@onderzoek-parkinson.nl
- Telefoon: (024) 8080141 (van maandag tot en met vrijdag van 8.30-10.00 uur en van 13.30 -15.30 uur).
