Nieuws Samen Alzheimer stoppen voor het start
7 april 2021

Deze week is het startschot gegeven voor het landelijk project ABOARD (A personalized medicine approach for Alzheimer’s disease), een samenwerking van meer dan dertig partners om de ziekte van Alzheimer te stoppen. ABOARD is daarmee het eerste onderzoeksproject dat van start gaat als onderdeel van de Nationale Dementiestrategie 2021-2030 van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport. Het geeft tevens invulling aan de Kennis- en Innovatieagenda 2020-2023 van Health~Holland, waarbij publieke en private partners in Missie IV werken aan het verbeteren van de kwaliteit van leven voor mensen met dementie. Het doel van ABOARD is om voorbereidingen te treffen voor een toekomst waarin we de ziekte van Alzheimer stoppen vóór het start. Onder andere door: mogelijk maken van verbeterde diagnostiek, ontwikkelen van risicoprofielen op maat en focus op preventie door het vergroten van het bewustzijn rondom dementie en hersengezondheid.

In Nederland hebben bijna 300.000 mensen dementie en jaarlijks komen daar ongeveer 20.000 mensen bij. Het is de meest voorkomende doodsoorzaak in Nederland en daarmee een van de grootste uitdagingen van deze eeuw. Dementie wordt voor een groot deel veroorzaakt door de ziekte van Alzheimer. Een ziekte waar helaas nog geen medicijn voor is. Om de stijging van het aantal mensen met dementie te verkleinen richt ABOARD zich op de fase vóór dementie.

Preventie is de sleutel

Wiesje van der Flier, projectleider van ABOARD en wetenschappelijk directeur van Alzheimercentrum Amsterdam: “Onderzoek heeft aangetoond dat alzheimer zich ontwikkelt gedurende een periode van twintig tot dertig jaar. En daar ligt de sleutel. Ingrijpen voordat de ziekte zich openbaart. We moeten mensen bereiken die het risico lopen om de ziekte te krijgen. En die mensen zijn we eigenlijk allemaal. Daarom willen we het bewustzijn rondom alzheimer bij een groot publiek vergroten. Ook zetten we de benodigde stappen naar een toekomst waarin behandeling op maat mogelijk is. Kennis delen over hoe je je hersengezondheid kunt versterken en mensen met alzheimer kunt ondersteunen is ook een onderdeel van dit project. Er is nog veel nodig om Nederland klaar te stomen voor een toekomst met behandeling op maat.”

Ziekteverloop voorspellen

Onderzoekers van ABOARD gaan testen ontwikkelen om de diagnose alzheimer snel en nauwkeurig te stellen. Deze testen moeten de eerste hersenveranderingen kunnen herkennen, maar ook verschillen tussen patiënten zichtbaar maken. Zo kunnen individuele alzheimerrisicoprofielen worden ontwikkeld om het persoonlijk verloop van de ziekte te voorspellen.

Behandeling op maat

Behandelaars krijgen na het stellen van de diagnose alzheimer vaak de vraag: ‘Wat kan ik zelf doen om het ziekteproces vertragen?’ Van der Flier: “Preventie door het aanpassen van leefstijl kan nut hebben, maar leefstijlinterventies worden op dit moment nog niet aangeboden in de geheugenpoli’s. Tegelijkertijd wordt er keihard gewerkt aan medicijnen. Maar is het Nederlandse zorgsysteem hier al klaar voor? Een belangrijk aandachtspunt is dat er een gepersonaliseerde aanpak komt en dat we de patiënt betrekken bij alle aspecten van zijn/haar ziekte en de behandeling daarvan. Omdat geen mens hetzelfde is.”

Samen alzheimer stoppen voor het start

In het ABOARD-project bundelen meer dan dertig partners hun krachten, waaronder de vijf Nederlandse alzheimercentra en Alzheimer Nederland. Zowel publieke als private partijen uit de gehele kennisketen werken samen: van universiteiten tot zorg- en kennisinstellingen, maatschappelijke organisaties en bedrijven.

Radboudumc partner

Het Radboudumc is partner in ABOARD. Jurgen Claassen, themaleider ‘Alzheimer’s disease’ in het Radboudumc: “Het Radboudumc Alzheimer Centrum werkt mee aan ABOARD. Dit onderzoek sluit aan bij ons onderzoek naar vasculaire risicofactoren voor Alzheimer, en bij het belang dat het Radboudumc ziet in preventie van ziekte en in persoonsgerichte zorg en behandeling.” 

Meer weten?

Een overzicht van alle partners en meer informatie over ABOARD zijn te vinden op www.aboard-project.nl.
 

Meer nieuws


Radboudumc ontvangt IMDI-financiering voor twee innovatieve projecten

23 juni 2021

Twee van de negen subsidies in het IMDI programma gaan naar het Radboudumc

lees meer

Bas Bloem en Paul Scheepers bij tv-programma EenVandaag

22 juni 2021

Uitzending dinsdag 22 juni om 18.15 uur op NPO1

lees meer

Magnesiumtekort verhoogt risico op hart- en vaatziekten bij mensen met diabetes

21 juni 2021

Onderzoekers tonen verband tussen de magnesiumwaarde in het bloed en de kans op hartfalen, boezemfibrilleren en afwijkingen in de kleine bloedvaten.

lees meer

Twee startende wetenschapstalenten naar buitenlandse topinstituten met Rubicon

21 juni 2021

Rubicons voor Michelle Brouwer en Guido van Mierlo

lees meer

Verrassend besluit FDA vrijgeven aducanumab als alzheimermedicijn Nederlandse neurologen hebben twijfels

18 juni 2021

Amerikaanse medicijnwaakhond besluit het middel aducanumab vrij te geven als alzheimermedicijn; Nederlandse neurologen zijn verrast over dit besluit. Onderzoeken laten andere uitkomst zien.

lees meer

Nieuw genetisch onderzoek geeft inzicht in mannelijke onvruchtbaarheid Promotie van Manon Oud op 18 juni om 12.30 uur

18 juni 2021

Manon Oud onderzocht tijdens haar promotietraject de rol van genetica bij mannelijke onvruchtbaarheid. Hierdoor is een stap gezet in het ontrafelen van de oorzaken van onvruchtbaarheid bij de man.

lees meer