Wat is een beroerte?

Beroerte is de verzamelnaam voor enerzijds herseninfarcten en anderzijds hersenbloedingen. Van alle beroertes is ongeveer 80% een herseninfarct en 20% een hersenbloeding.


Contact

Polikliniek Neurologie
Bereikbaar van 8.00-17.00 uur

(024) 361 66 00
contact

Zichtbare gevolgen van een beroerte

Een beroerte in de grote hersenen kan grote gevolgen hebben. Hierdoor kunnen zich problemen voordoen met:

  • Bij een zeer ernstige beroerte kan iemand het bewustzijn verliezen en in coma raken.

    lees meer


    Bewustzijn

    Bij een zeer ernstige beroerte kan iemand het bewustzijn verliezen en in coma raken. Vlak na het ontstaan van het beroerte kunnen er ook schommelingen in het bewustzijn voor komen. Dit is bijvoorbeeld afhankelijk van het moment van de dag, de vermoeidheid, de activiteiten die er net daarvoor hebben plaatsgevonden en van de druk in de hersenen.

  • Bewegen (motoriek)

    Na een beroerte treedt bij veel patiënten een halfzijdige verlamming (hemi-parese) op. Hierdoor kunt u zich moeilijk bewegen. De spieren van uw arm, been of romp zijn aangetast. Het kan zijn dat u moeilijk kunt blijven zitten of staan zonder om te vallen. Ook lopen en bewegen wordt moeilijker door de verlamming. Vlak na de beroerte is de verlamming zwak, maar enkele week later ontstaat juist een hoge spierspannen (spasme). Delen van uw gezicht kunnen ook verlamd zijn.  Eén gelaatshelft kan geheel of gedeeltelijk verlamd zijn. Uw mond(hoek) kan scheef hangen, of uw kunt uw mondhoek niet optrekken bij het lachen, ook kan het zijn dat u uw oog niet meer kunt sluiten.

    Schouderproblemen

    Door een verlamming kan de spierspanning rondom eeen gewricht verlaagd zijn. Hierdoor kan er in uw schouder ruimte tussen de kop en de kom ontstaan. Dit wordt een subluxatie genoemd. Om te voorkomen dat uw arm niet uit de kom gaat, moet u uw arm zowel in de lig als in zit ondersteunen, bijvoorbeeld door een kussen of een (rolstoel)blad. U moet voorkomen dat u uw arm laat hangen. Door het tillen onder de aangedane schouder, door het te ver omhoog tillen van de aangedane arm, of door het verkeerd liggen op de aangedane schouder, kunt u pijn krijgen aan uw schouder. U ervaart dan pijn in en rondom de aangedane schouder bij het bewegen van die arm of soms zelfs wanneer de pijn erger is ook wanneer de arm niet bewogen wordt. Om deze reden mag u deze arm niet te hoog optillen. Bij een kleine groep patiënten ontstaat er een dikke hand aan de aangedane zijde. Dit wordt veroorzaakt doordat uw arm soms naast uw bed of rolstoel hangt, terwijl u dit niet merkt. Of doordat uw hand in een verkeerde houding ligt. Om dit te voorkomen wordt uw hand steeds ondersteund door een kussentje. Sommige patiënten krijgen hiervoor een spalkje, bijvoorbeeld voor 's nachts.

  • Taal

    Door een beroerte kunnen problemen ontstaan met het begrijpen en het uiten. Communiceren kan daardoor zeer moeilijk of onmogelijk zijn. Deze stoornis heet afasie. De ernst is afhankelijk van het hersenletsel, uw vroegere taalvermogen en uw persoonlijkheid. Er bestaan verschillende vormen van afasie:
    • Motorische afasie: iemand kan nog goed begrijpen wat er tegen hem of haar gezegd wordt, maar heeft moeite met het vinden van de juiste woorden of met het opbouwen van de zinnen.
    • Sensorische afasie: iemand praat juist veel, maar wat hij of zij zegt, is voor de gesprekspartner niet of moeilijk te begrijpen.
    Het taalvermogen van de meeste mensen met een afasie bevindt zich ergens tussen deze twee uitersten. Bijna altijd verbeterd dit nog, maar bijna nooit herstelt het volledig. Door veel te oefenen en proberen kan uw communicatie vaak iets verbeteren. 

  • Spraak

    Door problemen met de kracht en coördinatie van de spieren die de stem, ademhaling en spraak, kunnen mensen soms moeite hebben met spreken. Dit wordt dysartie genoemd. Er bestaan verschillende vormen van dysartrie:
    • Spraakproblemen, waarbij het spreektempo te hoog, te laag of wisselend is.
    • Klanken worden weggelaten of vervangen en de spraak kan nasaal of monotoon klinken. Het lijkt alsof iemand binnensmond spreekt.
    • Problemen met de stem, waardoor iemand hees of schor klinkt, te hoog, te laag of te hard of te zacht spreekt. De stem kan zelfs even wegvallen.
    • Problemen met de ademhaling: iemand kan weinig woorden in één adem uitspreken, oppervlakkig of snel ademen of hoorbaar en/of geperst ademhalen.

  • Slikken

    Om goed te kunnen slikken werken verschillende spieren in de mond en in de keel samen. Hierbij spelen timing, coördinatie, gevoel in de mond/keel en spierkracht een belangrijke rol. Bij al deze aspecten kunnen problemen ontstaan, waardoor iemand niet meer kan kauwen of slikken, moeilijker kan slikken of zich makkelijk kan verslikken. Verslikken betekent dat er vloeistof of voedsel in de luchtpijn terecht komt, in plaats van in de slokdarm. Dit kan een longontsteking veroorzaken. Normaal gesproken voorkomt iemand dit door te hoesten. Maar door een beroerte kan het zijn dat iemand niet of niet goed meer kan ophoesten.

    Het kan soms helpen om het eten te malen of te pureren. Drinken kan ingedikt worden met een verdikkingsmiddel. Ook is een goede houding erg belangrijk om veilig te kunnen slikken.

  • Zien

    Mensen met hemi-anopsie zijn in de helft van hun gezichtsveld ‘blind’. Sommige mensen met hemi-anopsie kunnen niets waarnemen in deze gezichtshelft, terwijl anderen in de ‘blinde’  gezichtshelft toch nog iets kunnen waarnemen. Weer anderen ‘voelen’ slechts dat er iets is doordat zij onbewust visuele informatie verwerken. Deze visuele aandoening wordt veroorzaakt door een hersenbeschadiging en niet door een beschadiging van de ogen. Het is ook mogelijk dat het gezichtsveld ook voor een kwart uitgevallen is, dat er een stukje van het gezichtsveld mist of dat er onregelmatige stukken gezichtsveld uitgevallen zijn.

  • Coördinatie

    Iemand met ataxie heeft een coördinatiestoornis. Veel voorkomende problemen zijn een onzeker looppatroon (als een ‘dronkenman’), onduidelijk spreken (‘dronkenmansspraak’), misgrijpen, trillen van de handen en dubbelzien. Als de ataxie ernstig is kunnen mensen daardoor vallen of zich verslikken.

  • Veranderd gevoel

    Het bewegen en het voelen werken in het lichaam direct met elkaar samen. Daardoor ontstaan er door een beroerte vaak problemen op beide gebieden. Patiënten met problemen in het gevoel merken dat ze een wat “doof” gevoel of tintelingen in een lichaamsdeel ervaren of dat het aanraken van lichaamsdelen anders voelt dan normaal. Dit noemen we ook wel een hemisensibele stoornis. Ook kan het zijn dat u de temperatuur van bijvoorbeeld water of pijn van de huid niet meer (goed) voelt. Of dat u niet meer goed voelt of uw been krom of recht staat, of waar uw arm of been ligt als u er niet naar kijkt.

  • Waarneming

    Neglect

    Neglect betekent dat iemand minder attent is op één kant van het lichaam of deze zelfs verwaarloost. Iemand ziet of herkent de signalen niet goed die aan de verwaarloosde kant binnenkomen. Dit geldt bijvoorbeeld voor geluiden, mensen, voorwerpen en letters of zinnen tijdens het lezen. Soms lezen mensen met een neglect bijvoorbeeld alleen het rechterdeel van een woord of een zin. Tijdens het eten, eet iemand bijvoorbeeld alleen de ene helft van zijn of haar bord leeg. Of iemand zegt dat hij of zij geen koffie heeft gekregen, terwijl de koffie aan de verwaarloosde kant van het lichaam staat. Dit komt niet door een beschadiging van de ogen of oren. Harder praten heeft dan ook geen zin. Een neglect kan soms ook voorkomen in combinatie met uitval van het gezichtsveld

    Agnosie

    Iemand met agnosie heeft problemen met het herkennen van personen, voorwerpen, geluiden of geuren. Hij of zij neemt wel waar dat er iets is, maar herkent niet wát het is. Het probleem zit niet in het waarnemen, maar in de verwerking van de waarneming door de hersenen. Vaak is er een probleem met het herkennen op basis van het zien, horen, voelen of ruiken. Een gecombineerd probleem komt vrijwel nooit voor.

  • Uitvoeren van handelingen

    Als u na een beroerte niet meer weet hoe u een (complexe) handeling moet uitvoeren, kan er sprake zijn van een apraxie. Dagelijks voeren we allerlei eenvoudig lijkende handelingen uit, die we vaak automatisch doen. Bijvoorbeeld een boterham smeren of jezelf aankleden. Iemand met een apraxie weet bijvoorbeeld niet meer hoe hij of zij een boterham moet smeren of heeft geen idee hoe de verschillende handelingen in de goede volgorde moet worden uitgevoerd. Ook kan het zijn dat voorwerpen verkeerd gebruikt worden. Het uitvoeren van een handeling kan er ook een beetje onhandig uitzien. Een voorwerp wordt onhandig vastgehouden of er wordt een verkeerde beweging gemaakt die niet klopt bij de handeling.

Minder zichtbare gevolgen van een beroerte

Er zijn vaak ook minder zichtbare gevolgen die een grote impact op uw leven kunnen hebben:

  • Na een beroerte kunt u langdurig last hebben van (ernstige) vermoeidheid.

    lees meer


    Vermoeidheid

    Veel mensen hebben na een beroerte langdurig last van (ernstige) vermoeidheid. Bij 90% van de mensen die een beroerte hebben doorgemaakt, komt vermoeidheid voor. De vermoeidheid kan een direct gevolg zijn van de beschadiging in de hersenen zelf of te maken hebben met lichamelijke en mentale inspanning. Dingen die vroeger vanzelf gingen, kosten nu enorm veel inspanning en energie.

    Hieronder vindt u enkele tips om met deze vermoeidheid om te gaan:
    • Bedenk ’s ochtends welke activiteiten u die dag gepland heeft.
    • Verdeel de activiteiten over de hele dag.
    • Plan momenten met rust in.
    • Concentreer u op één activiteit per keer.
    • Doe een middagdutje als u daar zin in heeft en neem voldoende nachtrust.
    • Plan na een drukke dag weer een rustige dag.
    • Houd er rekening mee dat iedere activiteit meer tijd en energie kost.

  • Incontinentie

    Urine

    Als gevolg van een beroerte kan urine-incontinentie optreden. Dit betekent dat u geen controle (meer) heeft over uw blaas. U kunt problemen krijgen als u lang uw urine moet ophouden, u kunt dan ongewild urine verliezen. Ook kan het zijn dat u niet meer kunt plassen of niet goed uitplast. Om uw blaas te legen, moet u dan regelmatig katheteriseren. Dit is het inbrengen van een slangetje in uw blaas zodat u uw blaas kunstmatig kunt legen. Het slangetje verwijderd u weer als uw blaas leeg is.

    Ontlasting

    Daarnaast kunnen er problemen optreden met de ontlasting. Sommige patiënten hebben geen controle over de darmen, waardoor er ongewild verlies ontstaat van ontlasting, terwijl anderen juist problemen hebben met de toiletgang en dus last hebben van obstipatie. In het laatste geval schrijven we medicatie voor, die de darmen stimuleren en de ontlasting wat zachter maakt.

    Problemen met incontinentie zijn over het algemeen problemen die na verloop van tijd over gaan.
     

Verschillen tussen hersenhelften

Een beroerte kan zich voordoen in de linker of in de rechter hersenhelft. Dit heeft verschillende gevolgen. Sommige functies zitten namelijk alleen in de linker of rechterkant van de hersenen.

lees meer

Verschillen tussen hersenhelften

Een beroerte kan zich voordoen in de linker of in de rechter hersenhelft. Dit heeft verschillende gevolgen. Sommige functies zitten namelijk alleen in de linker of rechterkant van de hersenen.

Bij een beroerte in de linker hersenhelft kunnen de volgende gevolgen optreden:
  • Verlamming van de rechter lichaamszijde.
  • Uitval van het gezichtsveld aan de rechterkant van beide ogen.
  • Moeilijkheden met taal (afasie) en/of onduidelijke spraak (dysartrie).
  • Niet reageren op mensen of dingen aan de rechterkant van het lichaam of het verwaarlozen van de rechterkant (neglect).
  • Langzaam en onzeker gedrag.
Bij een beroerte in de rechter hersenhelft kunnen de volgende verschijnselen voorkomen:
  • Verlamming van de linker lichaamszijde.
  • Uitval van het gezichtsveld aan de linkerkant van beide ogen.
  • Onduidelijke spraak.
  • Niet reageren op mensen of dingen aan de linkerkant van het lichaam of het verwaarlozen van de linkerkant (neglect).
  • Problemen met ruimtelijke waarneming.
  • Behalve de lichamelijke verschijnselen zijn er vaak stoornissen in het waarnemen en denken, waardoor problemen kunnen ontstaan bij het begrijpen, zien, voelen, spreken, plannen maken, lezen, rekenen, puzzelen, emoties uiten en gedrag.

Na een beroerte Waar moet u rekening mee houden?

Na een beroerte mag u een tijd niet autorijden en u moet medicijnen gebruiken. Het is verstandig om werken en sporten rustig op te bouwen.

lees meer

Afdeling Neurologie

De afdeling neurologie houdt zich bezig met diagnose en behandeling van aandoeningen in de hersenen.

lees meer

Informatiefolder CVA-netwerk Nijmegen

U bent binnen het CVA-netwerk Nijmegen opgenomen vanwege een Cerebro Vasculair Accident (CVA) ook wel een beroerte genoemd. bekijk het pdf-bestand