Nieuws Tumors verbranden of kapot trillen
20 juli 2017

Door sterke geluidsgolven te focussen tot een één millimeter breed punt, kun je tumoren behandelen zonder omliggend weefsel te beschadigen. Technische geneeskundige en promovendus Martijn Hoogenboom onderzocht twee technieken die gebruik maken van deze geluidsgolven: boiling histotripsy en thermische ablatie. Oftewel: de tumor kapot trillen of verbranden. Hij promoveerde 3 juli op zijn proefschrift.

Bij High Intensity Focused Ultrasound (HIFU) worden geluidsgolven gefocusseerd tot een millimeter groot focuspunt, vergelijkbaar met het creëren van een brandpunt met een vergrootglas in de zon.  Met deze techniek beschadig je alleen het weefsel in het focuspunt en blijft omliggend weefsel intact. Het wordt  gebruikt om solide tumoren, tumoren in een orgaan, heel precies te behandelen door eerst met MRI in beeld te brengen waar de tumor zit. Dan hoeft er ook niet gesneden of bestraald te worden.
 
Verbranden of trillen
Door te variëren met de instellingen van de geluidsgolven kan het weefsel op twee manieren kapot worden gemaakt: boiling histotripsy(BH) of thermische ablatie(TA). Martijn Hoogenboom onderzocht wat de effecten zijn in het weefsel van deze twee technieken. Hoogenboom: “Bij thermische ablatie verwarm je het weefsel tot boven de 60 graden Celsius. Het weefsel verbrandt, waarna het uit elkaar valt. Boiling histotripsy maakt het weefsel op een mechanische manier kapot. Bij deze techniek gebruik je hele korte pulsen (milliseconden) van hele hoge energie[MH1] , waardoor er een schokgolf ontstaat in het weefsel. Het weefsel wordt zo uit elkaar getrild.”
 
Wat is beter?
Hoogenboom vergeleek in zijn promotieonderzoek de twee technieken op nauwkeurigheid. “Bij thermische ablatie is de zone tussen behandeld en onbehandeld weefsel relatief groot. De hoge temperatuur slaat over op nabijgelegen cellen waardoor deze cellen ook beschadigd worden.” Met boiling histotripsy wordt het weefsel uit elkaar getrild tot hele kleine stukjes weefsel. “De overgang tussen behandeld weefsel en onbehandeld weefsel is hierbij slechts een aantal cellen breed. Dit maakt dat BH-behandeling nauwkeuriger is dan thermische ablatie. Daarnaast denken we dat deze kleine fragmenten opgenomen kunnen worden door het lymfestelsel, waardoor het lichaam de kapotte stukjes weefsel zelf kan klaren.”
 
Gebruik maken van weefseleigenschappen
Hoogenboom onderzocht drie soorten tumoren met deze twee technieken: neuroblastoom, melanoom en thymoom. Uit zijn onderzoek blijkt dat tumoren met verschillende weefseleigenschappen, zoals aanwezigheid van bloedvaten, stevigheid en dichtheid, anders reageren op BH-behandeling. Het blijkt dat met name collageenvezels, die zorgen voor stevigheid van het weefsel, moeilijker te behandelen zijn: er zijn meer pulsen nodig zijn om deze vezels uit elkaar te trillen. “Maar je zou ook juist gebruik kunnen maken van deze eigenschappen”, vertelt Hoogenboom. “Als een tumor om een bloedvat of zenuw ligt, is het moeilijk om deze te behandelen. Maar omdat een bloedvat of zenuw steviger is dan het omliggende weefsel, is deze ook minder gevoelig voor de BH-behandeling. Hierdoor blijft het bloedvat of de zenuw dus intact en maak je alleen het omliggende weefsel kapot.”
 
Toepassing
Boiling histotripsy wordt nog maar beperkt toegepast in de klinische praktijk. Hoogenboom: “In de Verenigde Staten wordt er onderzoek gedaan naar deze techniek bij patiënten met goedaardige tumoren en prostaatkanker, maar in Nederland wordt tot op heden alleen nog de thermische ablatie toegepast bij mensen. De toepassing van boiling histostripsy bij patiënten staat dus nog in de kinderschoenen.” De resultaten van het onderzoek van Hoogenboom vormen de basis voor verder onderzoek, waarmee in de toekomst patiënten met een lokale tumor op een niet-invasieve manier behandeld kunnen worden.

 

Meer nieuws


Film 'Papa's bloed' in première

21 oktober 2019

Een prachtige film over de zoektocht van Dennis Verweijen naar een stamceldonor. Zijn vrouw Anke maakte deze film af na zijn overlijden.

lees meer

Grotere kans op zwangerschaps­complicaties na beroerte

18 oktober 2019

Vrouwen die op jonge leeftijd een beroerte krijgen en daarna zwanger worden, krijgen vaker zwangerschapscomplicaties, zoals een verhoogde bloeddruk, het HELLP-syndroom en vroeggeboortes dan vrouwen zonder een eerder herseninfarct.

lees meer

Programma InScience bekend, kaartverkoop gestart

17 oktober 2019

De vijfde editie van het wetenschappelijke filmfestival InScience vindt dit jaar plaats van 6-10 november. Ook deze keer is Radboudumc weer partner, en kun je enkele van onze onderzoekers op het festival bewonderen.

lees meer

Dutch Design Week special over Designing Humans Radboudumc en Technische Universiteit over ‘Van Human Design naar Designing Humans’

17 oktober 2019

Tijdens de Dutch Design Week presenteren Studium Generale van de TU/e, boekhandel Van Piere en Radboudumc een DDW-special over de Mens 2.0. Van Human Design naar Designing Humans.

lees meer

Laat je leefstijl checken en doe mee aan reanimatie-oefening met een VR-bril

12 oktober 2019

Het Radboudumc besteedt jaarlijks extra aandacht aan leefstijl en gezondheid voor medewerkers, en voor patiënten, bezoekers en andere belangstellenden. Dit jaar kunt u hiervoor terecht op 16 oktober van 10.00 tot 14.00 uur.

lees meer