Nieuws Erfelijke aanleg voor overgewicht groter in dikmakende omgeving

3 oktober 2018

Kinderen worden niet automatisch te dik als ze daar een erfelijke aanleg voor hebben. Deze aanleg voor overgewicht komt sterker tot uiting in een omgeving die overgewicht in de hand werkt. Dit blijkt uit Engels onderzoek waar Ellen van Jaarsveld van het Radboudumc aan meewerkte. In een publicatie deze week in JAMA Pediatrics benadrukken de onderzoekers dat het stimuleren van een gezonde leefomgeving daarom extra belangrijk is voor kinderen met een aanleg voor overgewicht.

Kinderen van te dikke ouders worden zelf vaak ook te dik. Deze aanleg voor overgewicht is voor een deel genetisch bepaald. Onderzoekers van het University College Londen wilden weten of de erfelijkheid van overgewicht meer tot uitdrukking komt in wat zij een ‘obesogene omgeving’ noemen. Ellen van Jaarsveld van het Radboudumc werkte mee aan dit onderzoek: “Bij zo’n omgeving gaat het erom in hoeverre kinderen thuis blootgesteld worden aan factoren die samenhangen met overgewicht. Hoeveel gezond en ongezond eten is er in huis en hoeveel mogen kinderen daar zelf van eten? Gebruiken de ouders eten als beloning? Ook beweging speelt een rol: sporten ouders bijvoorbeeld zelf? Wordt er veel gewandeld? Hebben ze een tuin? Zijn er parken in de buurt? Tot slot kijken we naar mediagebruik: hoeveel uren mogen de kinderen televisie kijken? Hoeveel televisie kijken de ouders zelf?”

Tweelingen
De onderzoekers keken naar de genetische aanleg voor de Body Mass Index (BMI, een maat voor overgewicht) van ruim 1.800 Engelse tweelingkinderen in de leeftijd tot vier jaar. Ze deden dit in zowel hoog als laag obesogene omgevingen. Een derde van de groep bestond uit eeneiige tweelingen, en tweederde uit twee-eiige tweelingen. Tweelingkinderen lenen zich goed voor dit type onderzoek, omdat eeneiige tweelingen genetisch identiek zijn. Twee-eiige tweelingen komen genetisch gezien voor 50 procent overeen. Omdat een tweelingpaar wel onder dezelfde omstandigheden opgroeit, is er sprake van erfelijke aanleg als de BMIs binnen eeneiige tweelingparen meer op elkaar lijken dan de BMIs binnen twee-eiige tweelingparen.

Verleiding en erfelijkheid
De onderzoekers zagen dat in een omgeving met een hoog risico op overgewicht de BMI’s van de eeneiige tweelingen meer op elkaar leken dan bij de twee-eiige tweelingen. In een laag obesogene omgeving was er weinig verschil tussen beide groepen. De conclusie is dat in obesogene omgevingen erfelijkheid van overgewicht meer een rol speelt, legt Van Jaarsveld uit: “Als je in een omgeving leeft zonder verleidingen om veel te eten, maakt het niet zoveel uit of je een erfelijke aanleg hebt. Je BMI blijft wel okee. Maar in een omgeving met veel verleidingen komt de erfelijkheid meer tot uiting.”

Je moet wel eten
Kinderen worden niet automatisch te dik als ze daar een erfelijke aanleg voor hebben, zegt Van Jaarsveld: “Zo werkt het niet. Je moet nog steeds meer calorie├źn eten dan dat je compenseert door te bewegen. Maar je hebt met die aanleg wel meer risico op overgewicht als je meer blootstaat aan verleidingen.” 

De erfelijke aanleg voor overgewicht bepaalt ook hoe goed kinderen op gezond gewicht kunnen blijven. Wie erfelijk belast is, moet daar meer moeite voor doen. Voor kinderen zonder erfelijke aanleg is dat makkelijker, aldus Van Jaarsveld: “Sommige kinderen hebben van nature lol in bewegen, of vinden gezond voedsel lekker. Maar als je niet van sporten houdt en dol bent op zoetigheid, is het veel moeilijker om gezond gewicht te houden. Zeker in een obesogene omgeving.”

Meer informatie


Marcel Wortel

persvoorlichter

(024) 81 87389

Meer nieuws


Ziekenhuizen regio starten IC-café voor voormalige IC-patiënten

21 maart 2019

Een opname op de IC kan erg ingrijpend zijn, voor patiënten en hun naasten. Daarom start het IC-café in deze regio.

lees meer

Aantasting medisch beroepsgeheim voor betere bepaling tbs bij weigeraars

20 maart 2019

Als onderdeel van de nieuwe Wet forensische zorg kan vanaf juli 2019 het medisch dossier van verdachten die tbs proberen te ontlopen worden opgeëist.

lees meer

Judith Homberg benoemd tot hoogleraar Translational Neuroscience

20 maart 2019

Judith Homberg is met ingang van 1 februari benoemd tot hoogleraar Translational Neuroscience aan de Radboud Universiteit/afdeling Cognitive Neuroscience Radboudumc.

lees meer

Direct dotteren na een acute hartstilstand is niet altijd noodzakelijk

18 maart 2019

Onmiddellijke hartkatheterisatie en dotteren biedt geen grotere kans op overleven bij gereanimeerde patiënten met een acute hartstilstand die niet veroorzaakt is door een hartinfarct.

lees meer

Nieuw open innovatieprogrammaTopFit gelanceerd tijdens Health Valley Event

15 maart 2019

Het Radboudumc is een van de initiatiefnemers van TopFit, een nieuw open innovatieprogramma in Oost-Nederland, dat gisteren werd gepresenteerd tijdens Health Valley

lees meer

RoboSculpt wint Health Valley Bridge Prijs 2019

15 maart 2019

Bezoekers van het Health Valley Event hebben het Radboudumc met het project RoboSculpt uitgeroepen tot winnaar van de Health Valley Bridge Prijs 2019.

lees meer