9 juli 2018

Patiënten op de intensive care hebben vaak ontstekingen en een verminderde zuurstoftoevoer naar vitale organen. Onderzoekers Dorien Kiers en Matthijs Kox van het Radboudumc ontdekten dat zo’n laag zuurstofgehalte de afweerreactie remt. De signaalstof adenosine en het ontstekingsremmende eiwit interleukine-10 spelen hierin een belangrijke rol. Een laag zuurstofgehalte zou daarmee het lichaam kunnen beschermen tegen overmatige ontsteking, schrijven de onderzoekers op 5 juli in EbioMedicine.

Een heftige ontstekingsreactie kan schadelijk zijn voor het lichaam. Een voorbeeld hiervan is bloedvergiftiging, een veelvoorkomend ziektebeeld op Intensive Care. Tegelijkertijd hebben deze patiënten vaak een verminderde zuurstoftoevoer naar vitale organen. Intensive Care onderzoekers Dorien Kiers en Matthijs Kox van het Radboudumc wilden daarom weten wat het verband is tussen deze twee fenomenen. Dorien Kiers: “Als het zuurstofgehalte effect heeft op de afweerreactie, kunnen we deze misschien bewust sturen. Het zou een eenvoudige interventie kunnen opleveren. Je kunt het zuurstofgehalte immers goed controleren door het in te stellen bij de beademing.”
 
Infectie op 5000 meter hoogte
In een studie met gezonde proefpersonen keken de onderzoekers naar de effecten van een verlaagd zuurstofgehalte op de afweerreactie. De vrijwilligers kregen hiervoor endotoxine toegediend, een ziekmakend bestanddeel van bacteriën wat een afweerreactie veroorzaakt, terwijl zij een soort helm over hun hoofd droegen. Kiers: “Door stikstof en kamerlucht te mengen konden we het zuurstofgehalte in de lucht in die helm naar beneden brengen. Waar we normaal gesproken 21 procent zuurstof ademen, ademden zij ongeveer 11 procent zuurstof. Dat is vergelijkbaar met als je op 5000 meter hoogte bent, net iets lager dan de top van de Kilimanjaro. Je wordt daar niet benauwd van, maar je hebt veel minder zuurstof in het bloed. Dit was nooit eerder bij mensen onderzocht.”
 
Bescherming tegen overmatige ontsteking
Dorien Kiers: “Er gebeurde iets bijzonders. De proefpersonen bleken bij lagere zuurstof twee keer zoveel van het ontstekingsremmende eiwit interleukine-10 aan te maken, terwijl de hoeveelheden ontstekingsbevorderende eiwitten waren gehalveerd”. Dit ontstekingsremmende effect van een laag zuurstofgehalte zou een beschermingsmechanisme van het lichaam kunnen zijn tegen overmatige ontsteking, denkt Matthijs Kox: “Verminderde zuurstoftoevoer naar vitale organen komt vaak voor bij ontsteking, omdat bijvoorbeeld de doorbloeding slechter wordt. Je kunt je voorstellen dat het lichaam de organen dan wil beschermen tegen een overmatige afweerrespons die schade veroorzaakt.”
 
Onderliggend mechanisme
De onderzoekers vonden ook dat proefpersonen die blootgesteld werden aan een verlaagd zuurstofgehalte meer van de signaalstof adenosine in hun bloed hadden. Om het werkingsmechanisme verder uit te pluizen voerden de onderzoekers vergelijkbare experimenten uit bij muizen die genen missen voor adenosine en interleukine-10. Uit deze experimenten bleek dat verlaagd zuurstof leidt tot verhoogde aanmaak van adenosine, wat op zijn beurt de productie van interleukine-10 versterkt. Het effect hiervan is dat de aanmaak van ontstekingsbevorderende stoffen sterk wordt geremd.  
 
Route benutten
Voor het beïnvloeden van het zuurstofgehalte in de behandeling van IC-patiënten is het nu nog te vroeg, volgens Kiers: “Het is makkelijk en technisch zeker haalbaar, maar of het echt veilig is, moeten we verder uitzoeken. We hebben nu gezonde mensen onderzocht, maar geen patiënten die ziek zijn. We hebben het mechanisme bekeken. Als je dit goed kent, kun je verder onderzoeken of je ook met medicatie deze route kunt benutten, zonder zuurstof te korten.”

Meer informatie


drs. Marcel Wortel

persvoorlichter

(024) 81 87389

Meer nieuws


Nieuw soort antibioticum ontdekt Kans op bijwerkingen en resistentieontwikkeling bijzonder klein

6 juli 2018

Een nieuw soort antibioticum biedt mogelijk uitkomst aan miljoenen COPD-patiënten en kinderen met een middenoorontsteking. Het middel heeft waarschijnlijk geen bijwerkingen en heeft daarnaast als grote voordeel dat er geen resistentieontwikkeling plaatsvindt.

lees meer

Vier bevallingen met één verpleegkundige

5 juli 2018

Verpleegkundige was aanwezig bij de geboorte van alle vier de kinderen uit één gezin.

lees meer

Slim voorspellen kan levens redden Radboudumc koppelt voorspellende software aan continue monitoring

4 juli 2018

Door continue monitoring van vijf vitale functies te koppelen aan voorspellende software, krijgen zorgverleners een risicoscore te zien. Met deze score kan bijvoorbeeld sepsis (bloedvergiftiging) of een longembolie vroegtijdig gesignaleerd worden en kan eerder worden ingegrepen.

lees meer

Duizend keer prikken in een kikkererwt Radboudumc voert duizendste endoscopische operatie aan hypofyse uit

3 juli 2018

Een gezwel op de hypofyse is een zeldzame aandoening die met een gespecialiseerde kijkbuisoperatie is te behandelen. Het Radboudumc is daarmee het grootste en meest ervaren expertisecentrum voor hypofyse-operaties in Nederland.

lees meer

1000e deelnemende patiënt aan studie late effecten kanker

3 juli 2018

Op 20 juni 2018 heeft in het Radboudumc de duizendste patiënt deelgenomen aan de landelijke SKION LATER studie naar late effecten van kanker.

lees meer

Patientenportaal in opmars gebruik mijnRadboud stijgt met 25% in jaar tijd

2 juli 2018

Ruim 55% van de patiënten van het Radboudumc maakt inmiddels gebruik van het patiëntenportaal mijnRadboud . Steeds meer patiënten kiezen voor het gemak dat dit ze biedt.

lees meer
inloggen