Nieuws Specifieke suiker is belangrijk voor spierfunctie
21 december 2018

Onderzoekers van het Radboudumc hebben met buitenlandse collega’s ontdekt dat de suiker siaalzuur belangrijk is voor een goede spier- en hartfunctie. Bij een familie met spierklachten ontdekten ze een foutje in een gen waardoor afbraak van siaalzuur niet goed plaatsvindt. Het is voor het eerst dat het belang van de afbraak van siaalzuur voor de mens is onderzocht. De opgedane kennis biedt nieuwe mogelijkheden voor behandeling. In zebravissen wisten ze bijvoorbeeld met een suikerdieet de genetische aandoening te behandelen.

Afbraak van suiker
Ons lichaam heeft een stofwisselingsroute om siaalzuur af te breken, maar de rol van die afbraak was nog niet bekend. Onderzoekers uit Canada en Nederland hebben deze rol nu opgehelderd. Kinderarts Clara van Karnebeek, nu werkzaam in Amsterdam, ontdekte met haar Canadese team een familie met een erfelijke fout in het NPL gen. NPL is nodig voor de afbraak van siaalzuur. De patiënten hadden een verhoogde uitscheiding van siaalzuur in de urine en vertoonden spierklachten. Door een combinatie van nieuwe genetische technieken en betere technieken om suikers te meten konden de onderzoekers aantonen dat het gen NPL de oorzaak was van de ziekte.
 
Belangrijke rol
Siaalzuur is een suikermolecuul dat veel voorkomt in het menselijk lichaam. Het wordt gebruikt als bouwsteen om suikerketens in eiwitten in te bouwen. Op die manier speelt het een belangrijke rol in bijvoorbeeld de hersenontwikkeling, het immuunsysteem en de nierfunctie. Erfelijke ziekten in de aanbouw van siaalzuur leiden dan ook tot neurologische ziekten en problemen met infecties of de nieren. Ook bij niet aangeboren ziekten, zoals bij verschillende soorten kanker, speelt siaalzuur een rol.
 
Glycosyleringsziekten
Met onderzoek in zebravissen werd aangetoond dat het NPL gen nodig was voor een normale spierfunctie. Hoe zit dat precies? Het NPL is noodzakelijk voor de productie van een andere suiker, N-acetyl mannosamine, kortweg ManNAc genoemd. En precies deze suiker ontbrak bij de patiënten met deze erfelijke aandoening . Dirk Lefeber, hoogleraar Glycosyleringsziekten in het Radboudumc: “Opvallend genoeg vonden we dit effect alleen in de rode bloedcellen van de patiënten, maar bijvoorbeeld niet in de huidcellen. Blijkbaar speelt dit specifieke proces alleen maar in bepaalde organen, zoals de spier.”
 
Mogelijke behandeling
Het nieuwe inzicht - dat het ontbreken van ManNAc kan leiden tot spier- en hartklachten – leidde tot een experiment bij zebravissen met hetzelfde genetische defect dat bij de mens gevonden was. De onderzoekers zagen dat na toevoeging van ManNAc suiker, de problemen bij de zebravissen verdwenen. Of een behandeling met ManNAc in mensen efficiënt werkt zal nu verder worden onderzocht.
 
­­­­­­­­­
Publicatie in JCI Insight: Sialic acid catabolism by N-acetylneuraminate pyruvate lyase is essential for muscle function - Xiao-Yan Wen, Maja Tarailo-Graovac, Koroboshka Brand-Arzamendi, Anke Willems, Bojana Rakic, Karin Huijben, Afitz Da Silva, Xuefang Pan, Suzan El-Rass, Robin Ng, Katheryn Selby, Anju Mary Philip, Junghwa Yun, X. Cynthia Ye, Colin J. Ross, Anna M. Lehman, Fokje Zijlstra, A. Abu Bakar, Britt Drögemöller, Jacqueline Moreland, Wyeth W. Wasserman, Hilary Vallance, Monique van Scherpenzeel, Farhad Karbassi, Martin Hoskings, Udo Engelke, Arjan de Brouwer, Ron A. Wevers, Alexey V. Pshezhetsky, Clara D.M. van Karnebeek and Dirk J. Lefeber
 

Meer informatie


Pieter Lomans

persvoorlichter

send an email

Meer nieuws


Nijmeegse onderzoekers ontwikkelen plug-and-play platform voor ChIP-seq Platform geeft aanzet voor epigenetische toepassingen in kliniek

7 mei 2021

Het team van moleculair bioloog Hendrik Marks en het Amerikaanse bedrijf Fluidigm hebben een nieuwe, geautomatiseerde techniek voor ChIP-seq ontwikkeld

lees meer

Fabio Jakobsen: ‘Nog even en ik kan weer vrijuit lachen’ Behandeling wielrenner in Radboudumc na pijnlijke valpartij bijna afgerond

7 mei 2021

Met afgrijzen zagen we 5 augustus 2020 op tv de valpartij van wielrenner Fabio Jakobsen in de massasprint tijdens de Ronde van Polen. Voor zijn leven werd gevreesd. Maar gelukkig kan hij het navertellen. Zijn behandeling is bijna afgerond in het Radboudumc.

lees meer

Malariavaccin moet rekening houden met immuunsysteem van ontvanger

6 mei 2021

Gecontroleerde menselijke malaria-infecties bij Afrikanen die al malaria hebben gehad en Europeanen zonder voorafgaande malaria-infecties, geven uiteenlopende reacties in het afweersysteem.

lees meer

Eerste patiënt met bloedstelpende pleister behandeld in Radboudumc GATT Technologies zet stap naar klinisch onderzoek

5 mei 2021

Bij een patiënt die recent in het Radboudumc aan de lever is geopereerd, werd een innovatieve bloedstelpende pleister (GATT-Patch) van het Nijmeegse bedrijf GATT Technologies gebruikt.

lees meer

Niet behandelen hoge bloeddruk bij ouderen: een gevaarlijke misvatting

3 mei 2021

Jurgen Claassen schreef samen met collega’s een overzichtsartikel over het mechanisme van de doorbloeding van de hersenen, dat deze en andere onjuiste aannames aan de kaak stelt.

lees meer