Nieuws 10 miljoen voor One Health onderzoek Nederland
12 juni 2019

Het Netherlands Centre for One Health, waar het Radboudumc partner van is, zal de komende vijf jaren onderzoeken hoe we in Nederland beter voorbereid kunnen zijn op infectieziekten overgedragen door muggen. Hiertoe heeft NWO een bedrag van bijna negen miljoen euro onderzoeksgeld toegekend, aangevuld tot 10 miljoen door bijdragen van zeven publieke organisaties die meewerken in het onderzoek. Uniek is het multidisciplinaire karakter van de samenwerking, waarbij ook gebruik wordt gemaakt van Citizen Science. Het onderzoek wordt gecoördineerd vanuit het Erasmus MC.

Uitbraken van (nieuwe) infectieziekten bij mens en dier komen wereldwijd steeds vaker voor. Dat heeft te maken met diverse factoren, zoals bevolkingsgroei, internationale handel, reisverkeer en klimaatverandering. In Nederland wonen relatief veel mensen en (landbouw)dieren dicht op elkaar. In combinatie met ons waterrijke landschap en drukke internationale (handels)verkeer, maakt dit ook ons kwetsbaar voor uitbraken van infectieziekten.

Professor Marion Koopmans, viroloog Erasmus MC en een van de wetenschappelijk directeuren van het Netherlands Centre for One Health: “Grote ziekte-uitbraken zijn gelukkig vrij zeldzaam. Maar áls het gebeurt, gaan we vanaf dat moment pas onderzoek doen, waarmee we achter de feiten aanlopen. Door de veranderende wereld moeten we er rekening mee houden dat infectieziekte-uitbraken vaker voor gaan komen, ook in Europa. Daarom gaan wij de krachten bundelen. En omdat de gezondheid van mensen, dieren en omgeving met elkaar samenhangt, doen we dat met partners uit verschillende disciplines in een zogenaamde One Health-aanpak. Samen beter voorbereid op de toekomst”.
 

Figuur: diverse wereldwijde veranderingen tasten het ecosysteem van de mens, dier en omgeving aan waardoor (nieuwe) uitbraken van (nieuwe) infectieziekten mogelijk worden.
© Marion Koopmans / Frank Deege

 
Vector-overdraagbare ziekten
Het team zal zich met name gaan richten op de vector overdraagbare ziekten: infectieziekten die overgebracht worden door insecten zoals muggen. Door de klimaatverandering komen exotische muggensoorten hier steeds vaker voor. Maar ook de huis-tuin-en-keukenmug kan (tropische) virussen overbrengen als de omstandigheden daarvoor geschikt zijn. De recente uitbraak van het usutu-virus (de ‘merelziekte’) onder vogels toont aan hoe belangrijk het is om beter voorbereid te zijn op dergelijke ziekten. Niet alleen hier, maar ook in de overzeese gebiedsdelen van Nederland en in de rest van Europa.


Uitbraken kunnen ontstaan door een samenspel van factoren. 25 promovendi richten zich de komende vijf jaar op vier thema’s die invloed kunnen hebben op het ontstaan van uitbraken:
(1) veranderingen in het klimaat,
(2) veranderingen in watermanagement,
(3) veranderingen in landbouwmethoden en
(4) veranderingen met betrekking tot internationaal verkeer en importrisico’s.  
 
Daarbij wordt onderzocht hoe de veranderingen in het klimaat, watermanagement, landbouwmethoden en welke importrisico’s het risico op een virusuitbraak in Nederland verhogen. Door samenwerking met onderzoekers van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM), de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) en de bloedbanken in Nederland en de Cariben worden die uitkomsten vertaald naar maatregelen om beter voorbereid te zijn op een eventuele ziekte-uitbraak. “Uiteindelijk willen we een soort ‘weersverwachting’ voor risico op uitbraken ontwikkelen”, aldus Marion Koopmans.
 
Citizen Science
Tijdens het onderzoek zal het team samenwerken met verschillende wetenschappelijke instanties en gebruik maken van onderzoeksresultaten van andere projecten. Daaronder vallen ook zogenaamde citizen science-projecten: initiatieven waarbij burgers en middelbare scholieren betrokken zijn. Zij leveren bijvoorbeeld onderzoeksgegevens aan van vogels, muggen en water of maken gebruik van reis-apps zoals ‘GGD reist mee’ en de ZIeKA-monitor.

Partners
Coördinatie: Erasmus MC
Nationale samenwerkingspartners: Universiteit Utrecht, Wageningen University & Research, Universiteit van Leiden/Naturalis, LUMC, Radboudumc, Netherlands Institute of Ecology, Avans Hogescholen, UMC Utrecht
Co-financieringspartners: Deltares, RIVM, KNMI, Red Cross Bloodbank Foundation Curaçao, Sanquin, Stichting Technasium, Centrum voor Monitoring van Vectoren (CMV)
Internationale samenwerkingspartner: Centre for Advanced Studies of Blanes (CEAB) onderzoeksinstituut behorend bij de Higher Council of Scientific Investigations (CSIC).
 
Netherlands Centre for One Health
NCOH is een samenwerking van 9 academische onderzoeksinstituten in Nederland dat inspeelt op het thema One Health. Het is doel is een geïntegreerde aanpak van de wereldwijde risico’s van infectieziekten en de ontwikkeling van duurzame oplossingen voor grote maatschappelijke uitdagingen op het gebied van dier- en volksgezondheid, gezonde wilde fauna en ecosystemen.

Zie ook: Miljoenen voor onderzoek naar door muggen verspreide infectieziekten (NOS)

  • Meer weten over deze onderwerpen? Klik dan via onderstaande buttons door naar meer nieuws.

    Nieuws home

Meer nieuws


Genetische varianten voor Multiple Sclerose ontdekt

18 november 2019

Wetenschappers van het Radboudumc hebben meerdere DNA-varianten gevonden die een verhoogd risico geven op MS.

lees meer

Gekweekt minibrein legt hapering in neurologische communicatie bloot Verstoord contact tussen neuronen Kleefstra syndroom in kweekbakjes hersteld

18 november 2019

Onderzoekers van het Radboudumc hebben in gekweekte minibreintjes van patiënten met het Kleefstra syndroom een receptor ontdekt die de communicatie tussen de neuronen verstoort. In de kweekbakjes wisten ze de verstoorde communicatie met chemische stoffen op te heffen.

lees meer

Lowlandsonderzoek laat potentie zien van reanimatietraining met virtual reality

18 november 2019

De cardiologen van Radboudumc die dit jaar tijdens Lowlands Science het onderzoek Lowlands Saves Lives uitvoerden, hebben de resultaten in recordtempo gepubliceerd in het toptijdschrift JAMA Cardiology.

lees meer

Rob Jetten en Pieter Derks ambassadeurs voor All4small Meer aandacht voor kwetsbare en te vroeg geboren kinderen

15 november 2019

Rob Jetten en Pieter Derks hebben vandaag hun handtekening gezet onder het ambassadeursschap voor All4small, verbonden aan het Radboudumc.

lees meer

Gezond ouder worden met een online coach

15 november 2019

Ook ouderen blijken zelf goed aan een gezondere leefstijl te kunnen werken met hulp van een online coach. Zo kunnen zij het risico op hart- en vaatziekten en dementie verlagen.

lees meer

Willem-Pieter de Boode benoemd tot hoogleraar Neonatologie

14 november 2019

Willem-Pieter de Boode is kinderarts-neonatoloog en staflid van de afdeling Neonatologie in het Amalia Kinderziekenhuis Nijmegen. (English version included)

lees meer