Nieuws 10 miljoen voor One Health onderzoek Nederland
12 juni 2019

Het Netherlands Centre for One Health, waar het Radboudumc partner van is, zal de komende vijf jaren onderzoeken hoe we in Nederland beter voorbereid kunnen zijn op infectieziekten overgedragen door muggen. Hiertoe heeft NWO een bedrag van bijna negen miljoen euro onderzoeksgeld toegekend, aangevuld tot 10 miljoen door bijdragen van zeven publieke organisaties die meewerken in het onderzoek. Uniek is het multidisciplinaire karakter van de samenwerking, waarbij ook gebruik wordt gemaakt van Citizen Science. Het onderzoek wordt gecoördineerd vanuit het Erasmus MC.

Uitbraken van (nieuwe) infectieziekten bij mens en dier komen wereldwijd steeds vaker voor. Dat heeft te maken met diverse factoren, zoals bevolkingsgroei, internationale handel, reisverkeer en klimaatverandering. In Nederland wonen relatief veel mensen en (landbouw)dieren dicht op elkaar. In combinatie met ons waterrijke landschap en drukke internationale (handels)verkeer, maakt dit ook ons kwetsbaar voor uitbraken van infectieziekten.

Professor Marion Koopmans, viroloog Erasmus MC en een van de wetenschappelijk directeuren van het Netherlands Centre for One Health: “Grote ziekte-uitbraken zijn gelukkig vrij zeldzaam. Maar áls het gebeurt, gaan we vanaf dat moment pas onderzoek doen, waarmee we achter de feiten aanlopen. Door de veranderende wereld moeten we er rekening mee houden dat infectieziekte-uitbraken vaker voor gaan komen, ook in Europa. Daarom gaan wij de krachten bundelen. En omdat de gezondheid van mensen, dieren en omgeving met elkaar samenhangt, doen we dat met partners uit verschillende disciplines in een zogenaamde One Health-aanpak. Samen beter voorbereid op de toekomst”.
 

Figuur: diverse wereldwijde veranderingen tasten het ecosysteem van de mens, dier en omgeving aan waardoor (nieuwe) uitbraken van (nieuwe) infectieziekten mogelijk worden.
© Marion Koopmans / Frank Deege

 
Vector-overdraagbare ziekten
Het team zal zich met name gaan richten op de vector overdraagbare ziekten: infectieziekten die overgebracht worden door insecten zoals muggen. Door de klimaatverandering komen exotische muggensoorten hier steeds vaker voor. Maar ook de huis-tuin-en-keukenmug kan (tropische) virussen overbrengen als de omstandigheden daarvoor geschikt zijn. De recente uitbraak van het usutu-virus (de ‘merelziekte’) onder vogels toont aan hoe belangrijk het is om beter voorbereid te zijn op dergelijke ziekten. Niet alleen hier, maar ook in de overzeese gebiedsdelen van Nederland en in de rest van Europa.


Uitbraken kunnen ontstaan door een samenspel van factoren. 25 promovendi richten zich de komende vijf jaar op vier thema’s die invloed kunnen hebben op het ontstaan van uitbraken:
(1) veranderingen in het klimaat,
(2) veranderingen in watermanagement,
(3) veranderingen in landbouwmethoden en
(4) veranderingen met betrekking tot internationaal verkeer en importrisico’s.  
 
Daarbij wordt onderzocht hoe de veranderingen in het klimaat, watermanagement, landbouwmethoden en welke importrisico’s het risico op een virusuitbraak in Nederland verhogen. Door samenwerking met onderzoekers van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM), de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) en de bloedbanken in Nederland en de Cariben worden die uitkomsten vertaald naar maatregelen om beter voorbereid te zijn op een eventuele ziekte-uitbraak. “Uiteindelijk willen we een soort ‘weersverwachting’ voor risico op uitbraken ontwikkelen”, aldus Marion Koopmans.
 
Citizen Science
Tijdens het onderzoek zal het team samenwerken met verschillende wetenschappelijke instanties en gebruik maken van onderzoeksresultaten van andere projecten. Daaronder vallen ook zogenaamde citizen science-projecten: initiatieven waarbij burgers en middelbare scholieren betrokken zijn. Zij leveren bijvoorbeeld onderzoeksgegevens aan van vogels, muggen en water of maken gebruik van reis-apps zoals ‘GGD reist mee’ en de ZIeKA-monitor.

Partners
Coördinatie: Erasmus MC
Nationale samenwerkingspartners: Universiteit Utrecht, Wageningen University & Research, Universiteit van Leiden/Naturalis, LUMC, Radboudumc, Netherlands Institute of Ecology, Avans Hogescholen, UMC Utrecht
Co-financieringspartners: Deltares, RIVM, KNMI, Red Cross Bloodbank Foundation Curaçao, Sanquin, Stichting Technasium, Centrum voor Monitoring van Vectoren (CMV)
Internationale samenwerkingspartner: Centre for Advanced Studies of Blanes (CEAB) onderzoeksinstituut behorend bij de Higher Council of Scientific Investigations (CSIC).
 
Netherlands Centre for One Health
NCOH is een samenwerking van 9 academische onderzoeksinstituten in Nederland dat inspeelt op het thema One Health. Het is doel is een geïntegreerde aanpak van de wereldwijde risico’s van infectieziekten en de ontwikkeling van duurzame oplossingen voor grote maatschappelijke uitdagingen op het gebied van dier- en volksgezondheid, gezonde wilde fauna en ecosystemen.

Zie ook: Miljoenen voor onderzoek naar door muggen verspreide infectieziekten (NOS)

Meer informatie


Marcel Wortel

persvoorlichter

06 21 10 54 33

Meer nieuws


Ziekmakende schimmel maakt ook kunstleer waterdicht Bio Art & Design Award voor ontwikkeling schimmelcoating

14 juni 2019

Ziekmakende schimmels hebben ook goede eigenschappen. Zo produceert de schimmel Hormographiella aspergillata waterafstotende sporen. Zou je daar een coating van kunnen maken?

lees meer

Afweercellen herinneren zich een hoog cholesterolgehalte Na verlaging cholesterol blijven afweercellen toch overactief

14 juni 2019

Zelfs als statines een te hoog cholesterol bij patiënten hebben verlaagd, is de kans op hart- en vaatziekten nog altijd verhoogd. Bepaalde afweercellen dragen daar mogelijk aan bij. Hun geheugen is de boosdoener, zo schrijven ze in Cell Metabolism.

lees meer

Nieuwe risicofactor voor vaginale schimmelinfec­ties Teveel aan afweerstoffen door defect gen verklaart klachten

13 juni 2019

Veel vrouwen kampen met terugkerende vaginale schimmelinfecties. Het is onduidelijk waarom sommigen hier gevoeliger voor zijn dan anderen. Onderzoekers van het Radboudumc ontdekten dat mutaties in het gen SIGLEC15 hier een belangrijke rol in spelen.

lees meer

Immuuntherapie behandeling toegankelijk voor kankerpatient met zeldzaam tumorprofiel Nieuw vergoedingsmo­del voor behandeling op maat

13 juni 2019

Oncologen, geneesmiddelenproducenten, zorgverzekeraars en het Zorginstituut willen er samen voor zorgen dat patiënten met een zeldzaam moleculair tumorprofiel toegang kunnen krijgen tot de juiste kankergeneesmiddelen

lees meer

Gericht behandelen van zeldzame erfelijke syndromen

12 juni 2019

Het project “ProMiSe” is een van de eerste 17 projecten die financiering krijgen van de Nationale Wetenschapsagenda.

lees meer

Opiaten-epidemie deel van de Nationale Wetenschapsa­genda

12 juni 2019

Een nieuw consortium van wetenschappers, zorginstellingen en farmaceutische bedrijven gaat het gebruik van verslavende pijnstillers in Nederland onderzoeken.

lees meer