Nieuws Vervolgonderzoek naar rol darmflora in ontstaan hart- en vaatziekten
18 april 2019

​Een consortium onderzoekers onder leiding van Folkert Kuipers (UMCG) en Mihai Netea (Radboudumc) heeft een Impulse Grant van drie miljoen euro van de Hartstichting ontvangen. Deze vervolgfinanciering stelt onderzoekers van UMCG, Radboudumc en Amsterdam UMC in staat om verder te gaan met onderzoek naar de mechanismen die bijdragen aan het ontstaan van aderverkalking (atherosclerose) bij hart- en vaatziekten met focus op de rol van de darmflora (microbiota). Ook willen zij nieuwe geneesmiddelen ontwikkelen. Dit onderzoek, IN-CONTROL II geheten, is een vervolg op IN-CONTROL I, een succesvol Cardiovasculair Onderzoek Nederland (CVON)-consortium dat in 2013 werd opgericht. Het onderzoek duurt 5 jaar.

Nog altijd zijn hart- en vaatziekten één van de belangrijkste doodsoorzaken in Nederland, onder andere door de vergrijzing en een toenemende mate van overgewicht onder de bevolking. Vroegtijdige diagnose en behandeling van personen met een verhoogde gevoeligheid voor hart- en vaatziekten is daarom van cruciaal belang. Uit recent onderzoek, onder andere uitgevoerd in IN-CONTROL I, is gebleken dat ook de microbiota in de darm een rol speelt in de ontwikkeling van hart- en vaatziekten. Deze rol is complex, aangezien de microbiota zowel invloed heeft op de stofwisseling als op het immuunsysteem en daarmee samenhangende ontstekingsprocessen. 

Resultate​​n IN-CONTROL I

In IN-CONTROL I zijn verschillende factoren geïdentificeerd die van invloed zijn op de darmflora van patiënten met overgewicht en hart- en vaatziekten, en de moleculaire mechanismen die hier mogelijkerwijs aan ten grondslag liggen. Zo is aangetoond dat een sterk verband bestaat tussen de microbiota in de darm en het lipidenprofiel (vetachtige substanties in het bloed) in het bloed van gezonde individuen. Meerdere factoren, zoals leeftijd, geslacht, voeding, medicijngebruik, en hypertensie zijn van invloed op de samenstelling, functie en diversiteit van de microbiota in de darm. De studies uitgevoerd binnen IN-CONTROL I hebben sterk bijgedragen aan het mechanistische inzicht dat ten grondslag ligt aan het complexe samenspel tussen de microbiota in de darm, het ontstaan van ontstekingsprocessen en het risico op het ontwikkelen van hart- en vaatziekten. Aangetoond is dat beinvloeding van de microbiota gebruikt kan worden ter preventie en/of behandeling van zowel een verstoord bloedlipidenprofiel als de ontstekingscomponent van atherosclerose. Daarnaast is een nieuwe biomarker gevonden, IL18-binding protein, die bij mensen met overgewicht beter dan bestaande biomarkers atherosclerose in de halsslagader kan voorspellen. De studie IN-CONTROL II bouwt voort op deze resultaten. ​

Doel nieuwe onderzoek IN-CONTROL II

Het doel van IN-CONTROL II is om de aanwijzingen uit IN-CONTROL I om te zetten in bewijs, om daarmee nieuwe geneesmiddelen en preventieve behandelingen tegen hart- en vaatziekten te ontwikkelen. Hierbij wil het consortium erop letten dat bepaalde aangrijpingspunten mogelijk specifiek voor vrouwen en voor mannen en ook leeftijdspecifiek dienen te worden ontwikkeld, geanalyseerd en uiteindelijk getest. In het onderzoek maakt het consortium gebruik van de nieuwste inzichten op gebied van data-analyse, imagingtechnieken en innovatieve experimentele modellen.  ​

Samenwerking in consortium

Binnen het consortium zal het Radboudumc zich vooral richten op het immunologische deel van de studie, Amsterdam UMC op de effecten van pre- en probiotica in mensen met verhoogd risico en UMCG op de genetica van het microbioom, de rol daarvan op veroudering van het immuunsysteem en het uitvoeren van mechanistische studies in innovatieve muismodellen. Het uiteindelijke doel is om de ontwikkelde concepten en de te ontwikkelen geneesmiddelen beschikbaar te maken voor grote groepen (potentiële) patiënten. Dit gebeurt in nauwe samenwerking met de Hartstichting en met de patiëntenvereniging Harteraad.​

Subsidie Hartstichting

De subsidie van de Hartstichting komt voort uit het CVON-programma. CVON financiert grootschalige landelijke onderzoeksprojecten, waarin onderzoekers, universiteiten en bedrijven samenwerken. Uitgangspunt van CVON is dat de beste onderzoekers binnen een bepaald onderzoeksgebied elkaar opzoeken en zichzelf organiseren. ​
  • Meer weten over deze onderwerpen? Klik dan via onderstaande buttons door naar meer nieuws.

    Nieuws home

Meer nieuws


Prof Kit Roes benoemd tot hoogleraar Biostatistiek

13 september 2019

De heer Kit Roes is met ingang van 1 augustus 2019 benoemd tot hoogleraar Biostatistiek aan de Radboud Universiteit/het Radboudumc.

lees meer

Ig Nobelprijs voor Nijmeegs onderzoek naar Dirty Money Prestigieuze Amerikaanse prijs voor publicatie met een knipoog

13 september 2019

Voor onderzoek naar dirty money ontvingen Andreas Voss, arts-microbioloog in het Radboudumc en het CWZ, en zijn collega-onderzoekers in de Verenigde Staten een Ig Nobel prijs.

lees meer

Alertheid op voorschrijven verslavende pijnstillers blijft nodig Opioïdengebruik in Nederland; nog geen Amerikaanse toestanden

13 september 2019

Hoewel ook in Nederland het gebruik van opioïde-pijnstillers de afgelopen tien jaar is gestegen, is er geen sprake van Amerikaanse toestanden schrijven Arnt Schellekens en collega’s in The Lancet Public Health.

lees meer

Thuis sporten heeft positief effect voor patiënten met Parkinson

11 september 2019

Radboudumc onderzoekers Bas Bloem, Nicolien van der Kolk en collega's laten zien dat patiënten in een vroeg stadium van de ziekte van Parkinson maandenlang kunnen sporten. Het sporten had een positief effect op de motoriek, met een verbetering die overeenkwam met het effect van gangbare medicatie.

lees meer

Yvonne Engels benoemd tot hoogleraar Zingeving in de Gezondheidszorg

10 september 2019

Yvonne Engels is met ingang van 1 augustus 2019 benoemd tot hoogleraar Zingeving in de Gezondheidszorg aan de Radboud Universiteit/Radboudumc

lees meer

Onderzoek ontvlechting Radboud Universiteit en Radboudumc

9 september 2019

De Stichting Katholieke Universiteit (SKU) gaat de mogelijkheid onderzoeken om de Radboud Universiteit en Radboudumc bestuurlijk te ontvlechten. Doel is beide organisaties slagvaardiger te maken in een steeds dynamischer en complexere omgeving.

lees meer