Nieuws Een vaccin gebaseerd op malariaparasieten die in knaagdieren voorkomen
20 mei 2020

Een vaccin gebaseerd op malariaparasieten die in knaagdieren voorkomen zorgt bij mensen voor een afname van 95% in infectie van de lever. Een internationale samenwerking publiceert de resultaten in Science Translational Medicine.

Malaria is een belangrijke infectieziekte, veroorzaakt door een eencellige parasiet. De parasiet heeft een ingewikkelde levenscyclus met stadia in de mens en in de mug (zie ‘Over Malaria’ onderaan). Het eerste stadium in mensen vindt plaats in de lever, daarna volgt infectie van het bloed met klinische symptomen en complicaties. Omdat de leverfase geen ziekteverschijnselen met zich meebrengt, is het doel van het vaccin om de parasiet voor de veiligheid in de lever tegen te houden. Parasieten in de lever kunnen al wel een beschermende afweerreactie oproepen.

Malaria uit muizen

Het vaccin uit dit onderzoek, PbVac genaamd, behoort tot een nieuwe klasse van ‘whole-organism’ vaccins. Hierbij worden intacte parasieten gebruikt, in dit geval een voor mensen onschadelijke malariaparasiet die alleen muizen kan infecteren (Plasmodium berghei). Met genetische modificatie werd een belangrijk eiwit van de menselijke malariaparasiet toegevoegd om zo toch een beschermende afweerreactie op gang te brengen.
Een internationaal consortium, waarin hoogleraar Medische Parasitologie Robert Sauerwein samenwerkte met Miguel Prudêncio van het Portugese Instituto de Medicina Molecular en Perry van Genderen van het Erasmus MC, heeft nu een fase 1/2a klinische studie afgerond waarin de veiligheid en effectiviteit van het vaccin werden getest. Hoewel geen van de 24 proefpersonen volledig beschermd was, daalde de infectie met malariaparasieten in de lever met 95%. De resultaten vormen een veelbelovende stap op weg naar een effectief vaccin. De benadering laat zien dat dit principe kan werken maar dat samenstelling van het vaccin of de dosering nog aanpassingen behoeven.

Over malaria

Malaria is met zo’n 216 miljoen gevallen en 400.000 doden per jaar een van de grootste infectieziekten van deze tijd. De laatste jaren is er een toename in het aantal zieken, vooral in Sub-Sahara Afrika en Zuid-Amerika.
De meest dodelijke vorm van malaria wordt veroorzaakt door een eencellige parasiet, Plasmodium falciparum, die door muggen wordt overgedragen op mensen en andersom. Eenmaal in de mens ontwikkelt de parasiet zich in vijf fasen van een ongeslachtelijke cel tot volgroeide mannelijke en vrouwelijke geslachtscellen. Die cellen kunnen vervolgens weer door muggen opgezogen worden, waarna bevruchting van de parasieten in de muggenmaag plaatsvindt. De nakomelingen kunnen na een steek van de mug weer in de mens terechtkomen. Het voorkomen van de verspreiding van malaria wordt gezien als een van de grootste uitdagingen bij de bestrijding van malaria.

N.b.: Deze studie staat op zichzelf en overlapt niet met de publicatie in dezelfde editie van Science Translational Medicine die beschreven wordt in ons andere nieuwsbericht van vandaag. Het grote verschil in de twee benaderingen is dat dit vaccin een malariaparasiet gebruikt die door genetische modificatie meer op de menselijke variant moet lijken, terwijl de andere studie een menselijke malariaparasiet gebruikt die door genetische modificatie minder schadelijk moet worden voor mensen. Amanda Fabra García, Geert Jan van Gemert en Robert Sauerwein van het Radboudumc zijn auteurs in beide publicaties, en hebben in de ontwikkeling van beide malariavaccins een belangrijke rol gespeeld.
 
  • Meer weten over deze onderwerpen? Klik dan via onderstaande buttons door naar meer nieuws.

    Nieuws homeResearch

Meer informatie


Stephan van Duin

wetenschapsvoorlichter

(06) 21 19 73 89

Meer nieuws


Laatste vlucht Lifeliner 5 met coronapatiënten Aantal intensive-care-coronapatiënten sterk gedaald

22 mei 2020

Lifeliner 5 heeft vanuit standplaats Volkel 66 coronapatiënten en 2 non-COVID-intensive-care-patiënten vervoerd. De patiënten kwamen veelal uit ziekenhuizen uit het zuiden van het land en werden naar het noorden van Nederland en naar Duitsland gebracht, en vice versa.

lees meer

Twee onderzoeken naar malariavaccins; deel 2 Een vaccin gebaseerd op een verzwakte menselijke malariaparasiet

20 mei 2020

In een vernieuwende studie hebben Radboudumc en LUMC gezamenlijk een kandidaat-vaccin getest op basis van een genetisch verzwakte malariaparasiet. De resultaten van deze klinische trial laten zien dat het vaccin veilig is en een afweerreactie opwekt tegen een malaria-infectie.

lees meer

Thuiswerkers bewegen veel minder door coronamaatregelen Minder woon-werkverkeer wordt niet gecompenseerd

19 mei 2020

Mensen die door de coronamaatregelen minder bewegen omdat ze thuiswerken en minder activiteiten buiten de deur hebben, compenseren deze afname in beweging niet of nauwelijks, blijkt uit onderzoek van het Radboudumc onder deelnemers aan de Vierdaagse en de Zevenheuvelenloop.

lees meer

Onderzoek: Ruiken of je darmkanker hebt? Een elektrische neus analyseert je adem

19 mei 2020

Het elektronisch registreren en analyseren van bestanddelen van adem lijkt aan een opmars bezig. Maag-, darm-, en lever-arts Peter Siersema onderzoekt met collega’s of de e-Nose te gebruiken is voor diverse toepassingen.

lees meer

Ontstekingsremmer Anakinra lijkt ademhalingsfunctie te verbeteren in specifieke groep covid-19 patiënten

19 mei 2020

Een Grieks-Nijmeegs onderzoek naar het effect van anakinra bij 8 ernstig zieke covid-19 patiënten laat een verbetering van de ademhalingsfunctie zien. Ondanks de bemoedigende gegevens is het aantal patiënten in dit onderzoek nog te klein om harde conclusies te trekken.

lees meer

Radboudumc ontvangt ministers van Volksgezondheid Hugo de Jonge en Jens Spahn Ministers werden bijgepraat over onderzoek en zorg rondom coronavirus

15 mei 2020

Het Radboudumc kreeg vrijdag 15 mei bezoek van de Nederlandse minister van Volksgezondheid en zijn Duitse collega Jens Spahn. Zij lieten zich bijpraten over verschillende lopende onderzoeken rondom het coronavirus.

lees meer