Nieuws Een vaccin gebaseerd op malariaparasieten die in knaagdieren voorkomen
20 mei 2020

Een vaccin gebaseerd op malariaparasieten die in knaagdieren voorkomen zorgt bij mensen voor een afname van 95% in infectie van de lever. Een internationale samenwerking publiceert de resultaten in Science Translational Medicine.

Malaria is een belangrijke infectieziekte, veroorzaakt door een eencellige parasiet. De parasiet heeft een ingewikkelde levenscyclus met stadia in de mens en in de mug (zie ‘Over Malaria’ onderaan). Het eerste stadium in mensen vindt plaats in de lever, daarna volgt infectie van het bloed met klinische symptomen en complicaties. Omdat de leverfase geen ziekteverschijnselen met zich meebrengt, is het doel van het vaccin om de parasiet voor de veiligheid in de lever tegen te houden. Parasieten in de lever kunnen al wel een beschermende afweerreactie oproepen.

Malaria uit muizen

Het vaccin uit dit onderzoek, PbVac genaamd, behoort tot een nieuwe klasse van ‘whole-organism’ vaccins. Hierbij worden intacte parasieten gebruikt, in dit geval een voor mensen onschadelijke malariaparasiet die alleen muizen kan infecteren (Plasmodium berghei). Met genetische modificatie werd een belangrijk eiwit van de menselijke malariaparasiet toegevoegd om zo toch een beschermende afweerreactie op gang te brengen.
Een internationaal consortium, waarin hoogleraar Medische Parasitologie Robert Sauerwein samenwerkte met Miguel PrudĂȘncio van het Portugese Instituto de Medicina Molecular en Perry van Genderen van het Erasmus MC, heeft nu een fase 1/2a klinische studie afgerond waarin de veiligheid en effectiviteit van het vaccin werden getest. Hoewel geen van de 24 proefpersonen volledig beschermd was, daalde de infectie met malariaparasieten in de lever met 95%. De resultaten vormen een veelbelovende stap op weg naar een effectief vaccin. De benadering laat zien dat dit principe kan werken maar dat samenstelling van het vaccin of de dosering nog aanpassingen behoeven.

Over malaria

Malaria is met zo’n 216 miljoen gevallen en 400.000 doden per jaar een van de grootste infectieziekten van deze tijd. De laatste jaren is er een toename in het aantal zieken, vooral in Sub-Sahara Afrika en Zuid-Amerika.
De meest dodelijke vorm van malaria wordt veroorzaakt door een eencellige parasiet, Plasmodium falciparum, die door muggen wordt overgedragen op mensen en andersom. Eenmaal in de mens ontwikkelt de parasiet zich in vijf fasen van een ongeslachtelijke cel tot volgroeide mannelijke en vrouwelijke geslachtscellen. Die cellen kunnen vervolgens weer door muggen opgezogen worden, waarna bevruchting van de parasieten in de muggenmaag plaatsvindt. De nakomelingen kunnen na een steek van de mug weer in de mens terechtkomen. Het voorkomen van de verspreiding van malaria wordt gezien als een van de grootste uitdagingen bij de bestrijding van malaria.

N.b.: Deze studie staat op zichzelf en overlapt niet met de publicatie in dezelfde editie van Science Translational Medicine die beschreven wordt in ons andere nieuwsbericht van vandaag. Het grote verschil in de twee benaderingen is dat dit vaccin een malariaparasiet gebruikt die door genetische modificatie meer op de menselijke variant moet lijken, terwijl de andere studie een menselijke malariaparasiet gebruikt die door genetische modificatie minder schadelijk moet worden voor mensen. Amanda Fabra GarcĂ­a, Geert Jan van Gemert en Robert Sauerwein van het Radboudumc zijn auteurs in beide publicaties, en hebben in de ontwikkeling van beide malariavaccins een belangrijke rol gespeeld.
 
  • Meer weten over deze onderwerpen? Klik dan via onderstaande buttons door naar meer nieuws.

    Nieuws homeResearch

Meer informatie


Stephan van Duin

wetenschapsvoorlichter

(06) 21 19 73 89

Meer nieuws


Vaker complicaties bij nierpatiënten met COVID-19

11 augustus 2020

Nierdialyse- en niertransplantatiepatiënten die besmet raken met het coronavirus zijn extra vatbaar voor ernstige complicaties en hebben een hogere kans op overlijden.

lees meer

Terug van vakantie of bezoek aan een gebied met code oranje of rood: aangescherpte maatregelen voor medewerkers, patiënten en bezoekers

10 augustus 2020

Tijdens de vakantieperiode kan het reisadvies in delen van een land wijzigen van code geel, naar oranje of zelfs rood. Om ook na deze periode de veiligheid van onze patiënten, bezoekers en medewerkers te waarborgen, voert het Radboudumc vanaf 10 augustus een aantal aangescherpte maatregelen door.

lees meer

BCG-vaccin is veilig en leidt niet tot een verhoogd risico op COVID-19-klachten

6 augustus 2020

Meer studies moeten uitwijzen of het generieke vaccin ook een positief effect kan hebben

lees meer

IC Café op 8 september voor corona-IC-patiënten en naasten Aandacht voor ervaringen tijdens en na de ziekte

5 augustus 2020

De coronacrisis heeft grote impact gemaakt op iedereen. Vooral voor degenen die met een corona-infectie op de intensive care hebben gelegen. Daarom is er op 8 september het eerste digitale IC Café voor corona-IC-patiënten en hun naasten.

lees meer

Ook na vijf jaar blijken bot-verankerde prothesen een goede ingreep

5 augustus 2020

Ondanks stomaproblemen een flinke verbetering in mobiliteit en kwaliteit van leven

lees meer