Nieuws Grote Europese subsidie voor beperking hersenschade bij te vroeg geboren babys
17 februari 2020

Het Radboudumc neemt deel aan een groot Europees onderzoek naar de behandeling van hersenschade bij te vroeg geboren baby’s. Is het mogelijk om met stamcellen de schade te beperken of zelfs deels te herstellen? Het Radboudumc richt zich vooral op het effect van die stamcellen op het immuunsysteem.
 
Ongeveer acht procent van de baby’s in Nederland wordt te vroeg geboren, dus vóór de 37e week van de zwangerschap. Na een vroeggeboorte zijn de babyhersenen nog onrijp en kwetsbaar, waardoor makkelijk hersenschade ontstaat. Hersenschade treedt ook op door zuurstofgebrek rondom de geboorte, wat bij 1 op de 350 baby’s in Nederland het geval is. In het leven kan deze hersenschade verstrekkende gevolgen hebben, zoals verstandelijke beperkingen en problemen met gedrag, emotie en motoriek. Er is nog geen behandeling beschikbaar waarmee deze hersenschade is tegen te gaan.
 
Stamcellen tegen hersenschade
Een Europees consortium onder leiding van het Franse Institut National de la Santé et de la Recherche Médicale (INSERM) gaat nu onderzoeken of toediening van bepaalde stamcellen (mesenchymale stamcellen) perspectief biedt. De afdeling Medische Immunologie van het Radboudumc neemt deel aan dit grote PREMSTEM-onderzoek, dat in totaal ruim 9 miljoen euro subsidie van de Europese Unie heeft ontvangen. Hoogleraar Medische Immunologie Irma Joosten: “Er zijn aanwijzingen dat deze stamcellen niet alleen voor herstel van hersenweefsel kunnen zorgen, maar dat ze ook de activiteit van het immuunsysteem kunnen dempen. Via het bijsturen van het immuunsysteem kan de hersenschade misschien ook worden beperkt.”
 
Plooibaar afweersysteem
De afdeling Medische Immunologie van het Radboudumc richt zich in dit project niet zozeer op het herstel (de regeneratie) van hersencellen. Ze gaat vooral de dynamiek en plooibaarheid van het afweersysteem in kaart brengen die het gevolg is van de toediening van stamcellen. Medisch immunoloog Renate van der Molen, projectleider: “Wij zijn gespecialiseerd in voortplantingsimmunologie. In de periode rondom de zwangerschap gebeuren opmerkelijke dingen. Een moeder die zwanger is van een kind heeft een aangepast immuun- of afweersysteem. Anders zou het kind – dat deels van de vader is – worden afgestoten. Het gaat immers om vreemd, niet helemaal lichaamseigen ‘materiaal’. Toch wordt het meestal niet afgestoten, omdat het immuunsysteem lokaal wordt bijgestuurd. Dat maakt dat het kind negen maanden kan groeien in de baarmoeder. Gaat er iets fout in die immunologische processen, dan kan een vroeggeboorte optreden. Wij proberen heel nauwkeurig de veranderingen en dynamiek van het afweersysteem in die periode in kaart te brengen. Hoe verandert het lokaal afweersysteem in de baarmoeder, welke factoren zijn daarop van invloed, dat soort zaken.” 
 
Bijsturen
“In dit grote Europese project kijken we heel gericht naar de veranderingen van het afweersysteem als die mesenchymale stamcellen worden toegediend”, zegt Joosten. “Dat doen we in kweekbakjes met menselijke cellen, maar ook in een schapenmodel voor vroeggeboorte, waarvoor we samenwerken met het Maastricht UMC, een andere partner in het project. Daarnaast hopen we ook meer inzicht te krijgen in het mechanisme van immuunregulatie in de zwangerschap en het uiteindelijk voorkomen van vroeggeboorte. 
 
Consortium 
De overige partners in het onderzoeksconsortium zijn UMC Utrecht, Maastricht UMC, Universitätsklinikum Essen, Göteborgs Universitet, Consiglio Nazionale delle Ricerche (Rome), Université de Genève, Royal Melbourne Institute of Technology (RMIT) University (Australië en Spanje), Iconeus (Frankrijk) en CHIESI Farmaceutici SPA (Italië), de European Foundation for the Care of Newborn Infants (EFCNI) in Duitsland en de Cerebral Palsy Alliance (Australië).

Meer informatie


Pieter Lomans

persvoorlichter

neem contact op

Meer nieuws


Verborgen genetische defecten met reële kans op ernstige ziekten Testen zinvol bij bloedverwantschap

19 maart 2021 Onderzoekers van het Radboudumc, het Maastricht UMC+ en internationale collega’s hebben voor het eerst een goed inzicht gekregen in de ‘verborgen genetische defecten’ van de algemene Europese bevolking. lees meer

Obscuur eiwit speelt belangrijke rol in aderverkalking Opmerkelijke ontdekking is potentieel aanknopingspunt voor nieuwe behandeling

11 maart 2021 Onderzoekers van het Radboudumc hebben ontdekt dat het eiwit prosaposine een belangrijke rol speelt in aderverkalking. lees meer

Mondiale bestrijding van antibioticaresistentie vereist maatwerk

11 maart 2021 De mondiale bestrijding van antibioticaresistentie kan alleen slagen als de context, de specifieke regels en situaties van een land worden meegenomen. lees meer

Onderzoekers kweken uit losse cellen meest levensecht bot tot nu toe Eerste bot-organoïde gaat inzicht in vorming en ziekten van bot sterk vergroten

9 maart 2021 Onderzoekers van Radboudumc Nijmegen en TU Eindhoven hebben diverse botcellen met elkaar verweven tot een ‘organoïde’, een mini-orgaantje dat zelfstandig nieuw, hard botweefsel kan maken. lees meer

Een genetische pleister die erfelijke doofheid moet voorkomen Onderzoek wijst uit dat aanpak voor DFNA9 kan werken

3 maart 2021 Onderzoekers van het Radboudumc hebben een genetische pleister ontwikkeld voor DFNA9, een vorm van erfelijke doofheid. Daarmee kunnen ze de problemen in de gehoorcellen opheffen. Verder onderzoek is nodig om de genetische pleister als therapie naar de kliniek te brengen. lees meer

Artificiële Intelligentie voor betere preventie van dementie AI-Mind project ontwikkelt platform voor snelle, vroege diagnostiek

23 februari 2021 Het internationale AI-Mind project, waaraan ook het Radboudumc deelneemt, gaat slimme digitale instrumenten ontwikkelen om hersenverbindingen te screenen en het risico op dementie in te schatten bij mensen met milde cognitieve problemen. lees meer
  • Medewerkers
  • Intranet