Nieuws Na acht jaar weer wakker door een slaappil
1 oktober 2020

Een patiënt die acht jaar niet spontaan meer kon bewegen en praten, ging dat weer doen na gebruik van een slaappil. Het opzienbarende, maar tijdelijke effect, is met hersenscans in beeld gebracht waardoor onderzoekers van het Radboudumc en het Amsterdam UMC meer inzicht hebben gekregen in de onderliggende neurofysiologische processen van deze aandoening. Het artikel is gepubliceerd in Cortex.

 

Acht jaar geleden wordt Richard, destijds een man van eind twintig, in het ziekenhuis opgenomen na ernstig zuurstofgebrek. Hij overleeft het, maar loopt ernstig hersenletsel op. Richard is niet meer in staat om te praten, zelfstandig te eten, spontaan te bewegen of zijn familie te herkennen. Hij wordt in een gespecialiseerd verpleeghuis opgenomen. Willemijn van Erp, specialist ouderengeneeskunde en onderzoeker aan het Radboudumc, was nog in opleiding toen ze Richard leerde kennen. “Het was duidelijk dat Richard ons zag en hoorde”, zegt ze, “maar door zijn hersenletsel was hij nauwelijks in staat om op ons te reageren.’ Deze zeldzame aandoening staat bekend als akinetisch mutisme. Akinetisch staat voor het niet bewust meer kunnen bewegen. Mutisme staat voor de afwezigheid van spraak.
 

Opzienbarend effect
Er bestaat een kleine kans dat patiënten met deze aandoening tijdelijk herstellen na toediening van het slaapmiddel Zolpidem. Van Erp: “Omdat de situatie van Richard na acht jaar uitzichtloos leek, hebben de familie en ik besloten om dit middel aan Richard te geven. Tegen alle verwachtingen in had Zolpidem opzienbarende effecten. Richard begon na het innemen van de slaappil vrolijk te praten, wilde zijn vader opbellen en bleek zijn broers weer te herkennen. Met enige hulp kon hij zelfs weer uit zijn rolstoel opstaan en stukjes lopen.”

 

Overactieve hersenen

Onderzoekers van het AmsterdamUMC, onder wie neurochirurg in opleiding Hisse Arnts, hebben met hersenscans de verschillen tussen beide toestanden in beeld gebracht. Daardoor kregen ze informatie die voor Richard en andere patiënten met ernstige vormen van niet-aangeboren hersenletsel van belang kan zijn.  Arnts: “Op de hersenscans van Richard zien we overactiviteit in bepaalde delen van de hersenen. Die overactiviteit zorgt voor ruis en legt als het ware de goede hersenactiviteit stil. Wij hebben ontdekt dat het toedienen van dit slaapmiddel deze ongewenste overactiviteit in de hersenen kan dempen, zodat weer ruimte ontstaat voor spraak en beweging.”

 

Onderzoek gaat door

De onderzoekers presenteren hun bevindingen en een video van Richard in het tijdschrift Cortex. Het onderzoek loopt overigens gewoon door. De positieve effecten van Zolpidem zijn namelijk van beperkte duur. Daarom wordt nu gezocht naar een meer permanente oplossing voor Richard en andere patiënten met deze specifieke vorm van ernstig hersenletsel.
­­­­­­­­­­­­­­­­

Publicatie in Cortex: Awakening after a sleeping pill: Restoring functional brain networks after severe brain injury - Hisse Arnts, Willemijn S. van Erp, Lennard I. Boon, Conrado A. Bosman, Marjolein M. Admiraal, Anouk Schrantee, Cyriel M.A. Pennartz, Rick Schuurman, Cornelis J. Stam, Anne-Fleur van Rootselaar, Arjan Hillebrand, Pepijn van den Munckhof

Meer informatie


Pieter Lomans

persvoorlichter

send an email

Meer nieuws


Middel tegen tuberculose kan veilig nóg hoger gedoseerd

5 maart 2021

Misschien kortere behandeling mogelijk door hogere dosering

lees meer

AI-analyse van genen, weefsels en beelden moet pancreaskanker beter behandelbaar maken PANCAIM wil diagnose, prognose en behandeling van pancreaskanker aanzienlijk verbeteren

5 maart 2021

Het Europese PANCAIM consortium, gecoördineerd door het Radboudumc, gaat AI gebruiken om nieuwe kennis te genereren uit bestaande genetische, pathologische en radiologische informatie van duizenden patiënten.

lees meer

Dirk Lefeber ontvangt NWO Vici-subsidie voor onderzoek naar suiker­metabolisme

4 maart 2021

Bedrag van 1,5 miljoen euro voor hoogleraar Glycosyleringsziekten in de Neurologie

lees meer

Succesvol werken aan een beter geheugen Kennis beklijft beter als ze wordt gekoppeld aan bekende ruimtes

3 maart 2021

Als je namen, een boodschappenlijst of andere zaken wilt onthouden, lukt dat beter als je ze koppelt aan spullen in je huiskamer of keuken. Die techniek helpt niet alleen bij het snel onthouden, maar verbetert ook het langetermijngeheugen.

lees meer

Bewegen voorkomt nieuwe hart- en vaatziekten

3 maart 2021

Promotie van Esmée Bakker op 4 maart om 10.30 uur

lees meer

Een genetische pleister die erfelijke doofheid moet voorkomen Onderzoek wijst uit dat aanpak voor DFNA9 kan werken

3 maart 2021

Onderzoekers van het Radboudumc hebben een genetische pleister ontwikkeld voor DFNA9, een vorm van erfelijke doofheid. Daarmee kunnen ze de problemen in de gehoorcellen opheffen. Verder onderzoek is nodig om de genetische pleister als therapie naar de kliniek te brengen.

lees meer