Nieuws Onzichtbare mutaties in ziekte van Stargardt nu ook op te sporen
14 mei 2020

Met een nieuwe, relatief goedkope techniek is in 448 patiënten met de ziekte van Stargardt alsnog de genetische oorzaak van de aandoening opgespoord. Dat schrijft een groep internationale wetenschappers onder leiding van genetici van het Radboudumc in Genetics in Medicine.
 
De ziekte van Stargardt is een oogziekte die ontstaat door fouten (mutaties) in het gen ABCA4. De ziekte, die meestal begint op de kinderleeftijd, tast het centrale deel van het netvlies (de macula) aan, waardoor scherp zien steeds moeilijker wordt. ABCA4 is een vrij lang gen. Fouten op veel verschillende plaatsen in dat gen leiden tot de ziekte. Daarom moet goed naar het gen worden gekeken om de exacte mutaties te vinden die tot de ziekte leiden.
 
Gemiste mutaties?
“Aanvankelijk was het gebruikelijk om de onderdelen van het gen te screenen die nodig zijn voor de aanmaak van het eiwit”, zegt Frans Cremers, hoogleraar moleculaire biologie van genetische oogaandoeningen. “Toch konden we bij een aanzienlijk deel van de mensen met deze aandoening geen oorzakelijke mutatie vinden. Deze mensen hadden de ziekte, maar we zagen geen mutaties in de essentiële onderdelen van het gen.”
 
Meer genetische oorzaken gevonden
In een groot internationaal onderzoek, gecoördineerd door Claire-Marie Dhaenens en Frans Cremers van de afdeling Genetica van het Radboudumc, is bij meer dan duizend patiënten met Stargardt zonder duidelijke genetische oorzaak nu naar het complete gen gekeken. Dhaenens: “Daarvoor hebben we een nieuwe next generation sequencing techniek gebruikt, die half automatisch en kosteneffectief kon worden uitgevoerd. Op deze manier vonden we alsnog bij 448 patiënten een genetische oorzaak, waarvan meer dan een kwart buiten de gebruikelijke locaties vielen.”
 
Belang voor behandeling
Het onderzoek maakt duidelijk dat mutaties die buiten de eiwit-coderende onderdelen vallen, dus óók invloed kunnen hebben op de aanmaak van het eiwit en daarmee op het ontstaan van de ziekte. “Dat is belangrijk”, zegt Cremers, “omdat er diverse onderzoeken op stapel staan om de ziekte van Stargardt te behandelen. Onder meer via het gebruik van genetische pleisters, de zogenoemde antisense oligonucleotiden, kortweg AONs, maar ook via medicijnen en gentherapie. Als je de genetische fouten op een van deze manieren wilt corrigeren is het essentieel om eerst de juiste oorzaak vast te stellen.”
­­­­­­­­­­­­
Publicatie in Genetics in Medicine; Resolving the dark matter of ABCA4 for 1054 Stargardt disease probands through integrated genomics and transcriptomics - Mubeen Khan, Stéphanie S. Cornelis, Marta Del Pozo-Valero, Laura Whelan, Esmee H. Runhart, Ketan Mishra, Femke Bults, Yahya AlSwaiti,……. Lisa Roberts, Bernhard H. F. Weber, Claire‐Marie Dhaenens, Frans P. M. Cremers
  • Meer weten over deze onderwerpen? Klik dan via onderstaande buttons door naar meer nieuws.

    Nieuws home

Meer informatie


Pieter Lomans

persvoorlichter

06 3197 0558

Meer nieuws


Vaker complicaties bij nierpatiënten met COVID-19

11 augustus 2020

Nierdialyse- en niertransplantatiepatiënten die besmet raken met het coronavirus zijn extra vatbaar voor ernstige complicaties en hebben een hogere kans op overlijden.

lees meer

Terug van vakantie of bezoek aan een gebied met code oranje of rood: aangescherpte maatregelen voor medewerkers, patiënten en bezoekers

10 augustus 2020

Tijdens de vakantieperiode kan het reisadvies in delen van een land wijzigen van code geel, naar oranje of zelfs rood. Om ook na deze periode de veiligheid van onze patiënten, bezoekers en medewerkers te waarborgen, voert het Radboudumc vanaf 10 augustus een aantal aangescherpte maatregelen door.

lees meer

BCG-vaccin is veilig en leidt niet tot een verhoogd risico op COVID-19-klachten

6 augustus 2020

Meer studies moeten uitwijzen of het generieke vaccin ook een positief effect kan hebben

lees meer

IC Café op 8 september voor corona-IC-patiënten en naasten Aandacht voor ervaringen tijdens en na de ziekte

5 augustus 2020

De coronacrisis heeft grote impact gemaakt op iedereen. Vooral voor degenen die met een corona-infectie op de intensive care hebben gelegen. Daarom is er op 8 september het eerste digitale IC Café voor corona-IC-patiënten en hun naasten.

lees meer

Ook na vijf jaar blijken bot-verankerde prothesen een goede ingreep

5 augustus 2020

Ondanks stomaproblemen een flinke verbetering in mobiliteit en kwaliteit van leven

lees meer

Slechtere prognose bloedkanker bij dubbele mutatie gen

5 augustus 2020

De rol van TP53 bij myelodysplastisch syndroom

lees meer