Nieuws Twee studies laten potentie zien van getrainde immuniteit voor de behandeling van kanker
29 oktober 2020

Ons immuunsysteem bestaat uit twee delen; het aangeboren en het verworven immuunsysteem. Lang werd gedacht dat het verworven deel kan leren de ziekteverwekkers waarmee het in aanraking komt te herkennen, en dat het aangeboren deel dat niet kan. Maar de afgelopen jaren is duidelijk geworden dat het aangeboren immuunsysteem wel degelijk ook een geheugen heeft en dus ‘getraind’ kan worden. Dat trainen houdt in dat een vaccinatie, zoals het BCG-vaccin, het immuunsysteem kan voorbereiden op, en wapenen tegen, een ziekte – ook van heel andere ziekteverwekkers als waarmee het getraind is. Het pionierende werk van Radboudumc hoogleraar Mihai Netea van afdeling Interne Geneeskunde richt zich hier onder andere op.

In twee publicaties die deze maand in wetenschappelijk tijdschrift Cell staan is deze getrainde immuniteit onderzocht op potentie voor behandelingen tegen kanker.

Transplantatie van getrainde immuniteit

In de eerste studie, in muizen, wisten Mihai Netea en collega’s van Universiteit van Dresden getrainde immuniteitseffecten van het ene individu naar het andere te verplaatsen door immuuncellen te transplanteren. Daarvoor trainden zij eerst het immuunsysteem van de donordieren door een stof uit schimmels in te brengen waarvan bekend is dat het het aangeboren immuunsysteem stimuleert. Deze stof, β-glucaan, verandert de productie van deze cellen, granulocyten, in het beenmerg zodanig dat deze cellen agressiever zijn tegen tumoren. De muizen die deze granulocyten vervolgens toegediend kregen, bleken óók weerbaarder tegen tumorgroei.

Ook na het transplanteren van beenmerg, het weefsel dat granulocyten produceert, bleef dit effect zichtbaar. Het onderzoek laat dus zien dat de granulocyten een sleutelrol kunnen spelen in de anti-tumorafweer van het getrainde afweersysteem.

Artikel:Innate immune training of granulopoiesis promotes 1 anti-tumor activity.

Getrainde immuniteit door een ontworpen molecuul

In de tweede studie, een groot project waar ook Leo Joosten en Raphaël Duivenvoorden van Radboudumc bij betrokken waren, is aangetoond dat de getrainde immuniteit veroorzaakt kan worden door een ‘nanobiologic’, een door mensenhanden ontworpen molecuul. Het nanobiologic uit deze studie (MTP10-HDL genaamd) was ontwikkeld door Willem Mulder en collega’s van TU Eindhoven en Mount Sinai Medical School in New York.

Voordat de onderzoekers bij MTP10-HDL uitkwamen, zijn eerst allerlei mogelijke kandidaten uitgebreid gescreend. Daaruit kwam dit specifieke molecuul naar voren, omdat het een remmend effect bleek te hebben op de tumorgroei in muizen. Vervolgens kwam uit diepgaander onderzoek naar voren dat ook hier het aangeboren immuunsysteem getraind werd door een verandering in het beenmerg, aangewakkerd door de nanobiologic. Het resultaat was dat het immuunsysteem makkelijker kon doordringen in de directe omgeving van de tumor, wat een remmend effect heeft op de tumorgroei, maar wellicht ook andere behandelingen effectiever kan maken als een soort katalysator.

Mihai Netea: “Deze studies laten zien dat het stimuleren van getrainde immuniteit een belangrijk anti-kanker effect kan hebben. In combinatie met de huidige immunotherapie met ‘checkpoint inhibitors’, heeft het aanzetten van de getrainde immuniteit de potentie om de behandeling van kanker significant te verbeteren.”

Artikel: Trained immunity-promoting nanobiologics suppress tumor growth and potentiate checkpoint blockade immunotherapy

 

  • Meer weten over deze onderwerpen? Klik dan via onderstaande buttons door naar meer nieuws.

    Nieuws homeResearch

Meer informatie


Stephan van Duin

wetenschapsvoorlichter

(06) 21 19 73 89

Meer nieuws


Onderzoek Radboudumc: longen na COVID-19 herstellen in meeste gevallen goed Uitgebreide gezondheids­evaluatie drie maanden na herstel van COVID-19

25 november 2020

Bij ernstige COVID-19-patiënten herstelt het longweefsel in de meeste gevallen goed. Dit blijkt uit onderzoek van het Radboudumc, gepubliceerd in Clinical Infectious Diseases. Opvallende conclusie: patiënten die door de huisarts werden doorverwezen, herstellen slechter dan IC-patiënten.

lees meer

Nieuw inzicht in werking hydroxychloroquine ondergraaft het gebruik ervan bij COVID-19

23 november 2020

Het is onwaarschijnlijk dat hydroxychloroquine gunstig is bij het bestrijden van virale infecties, waaronder het coronavirus SARS-CoV-2. De bevindingen van Radboudumc-onderzoekers, al eerder gedeeld via MedRxiv, zijn nu gepubliceerd in Cell Reports Medicine.

lees meer

Patrick Jeurissen lid Wetenschappelijke Adviesraad voor Europese commissie over gezondheidszorgbeleid bij pandemieën

20 november 2020

De hoogleraar Betaalbaarheid van Zorg is benoemd als lid van de Wetenschappelijke Adviesraad voor de pan-Europese commissie ‘Gezondheid en duurzame ontwikkeling’. Deze commissie verdiept zich in gezondheidszorgbeleid in het licht van pandemieën.

lees meer

Een goed gesprek over de laatste levensfase loont

20 november 2020

Gesprekken over wat bewoners in verpleeghuizen nog willen of nodig hebben in hun laatste levensfase dragen bij aan kortere ziekenhuisopnames. Ook leiden deze gesprekken tot een hogere kwaliteit van leven in de laatste levensfase.

lees meer

Meer zeldzame ziektes opsporen door analyse in drie dimensies Gelderse en Europese bijdragen voor innovatief project Radboudumc, BioProdict en Vartion

19 november 2020

Met kunstmatige intelligentie, slimme rekenkracht en genetica meer diagnoses stellen bij patiënten met zeldzame ziektes. Dit innovatieve project wordt ondersteund door het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling (EFRO) en de provincie Gelderland met ruim een half miljoen euro.

lees meer