Nieuws Het effect van periodiek vasten op hersenen en cognitieve functies
19 november 2021

Kan Periodiek Vasten nuttig zijn voor hersenen en cognitieve functies? De resultaten van onderzoek zijn soms wisselend, maar enkele voorzichtige conclusies zijn hieruit wel te trekken. Dat stellen onderzoekers van het Radboudumc in het vakblad Nutrients.

Voeding is belangrijk voor een goede gezondheid en ontwikkeling, omdat het onder meer bijdraagt aan het goed functioneren van het maagdarmstelsel, immuunsysteem en de hersenen. Veel diëten zijn gericht op afvallen of het verminderen van risico op hart- en vaatziekten, bijvoorbeeld door minder te eten en eetgewoonten aan te passen. Eén van dergelijke diëten is het Periodiek Vasten, ofwel Intermittent Fasting (IF).

Dieet en denken
Bij dit dieet wordt met vastgestelde tussenpozen niet gegeten. Bij Periodiek Vasten eten mensen niet op vastgestelde tijden. De vastenperiodes variëren van 12 tot 48 uur. Daartussen kan onbeperkt worden gegeten. Het is bekend dat IF positieve effecten heeft op de stofwisseling (metabole gezondheid). Maar heeft het dieet ook effect op de gezondheid van de hersenen en de cognitieve prestaties? En beschermt het misschien ook tegen bepaalde hersenaandoeningen, zoals dementie? Jip Gudden, Alejandro Arias Vasquez en Mirjam Bloemendaal van het Radboudumc zochten het uit. Ze evalueerden de resultaten van diverse onderzoeken en publiceerden hun conclusies in het vakblad Nutrients.

Wisseling van energiebron
Tijdens de vastenperiodes verandert de stofwisseling. Jip Gudden, onderzoeker bij de afdeling Psychiatrie: “Wanneer niet wordt gevast, bestaat de energie voor lichaamscellen (spierencellen, hersencellen, etc) uit suiker (glucose) uit het opgenomen voedsel. Tijdens het vasten verandert dat. Dan bestaat de energiebron uit lipiden die vrijkomen uit lichaamsvet. Deze lipiden worden omgezet in ketonen, die positieve effecten hebben op de gezondheid van de hersenen. De ketonen en de lagere suikerspiegels activeren bijvoorbeeld ‘reinigingsprocessen’ in de hersenen. Ook worden enkele processen in gang gezet waardoor hersencellen beter bestand zijn tegen het negatieve effect van oxidatieve stress.”

Nuances
Het onderzoek levert een genuanceerd beeld op. Mirjam Bloemendaal van de afdeling Psychiatrie: “In klinische studies bij mensen met epilepsie, de ziekte van Alzheimer en multiple sclerose laat periodiek vasten positieve effecten zien op de symptomen en voortgang van de ziekte. In dierstudies zien we positieve effecten op kenmerken die samenhangen met de ziekte van Parkinson, herseninfarcten, autismespectrumstoornissen en stemmings- en angststoornissen.” Het onderstreept volgens Bloemendaal de noodzaak om studies uit te voeren waarin de rol van periodiek vasten wordt onderzocht bij mensen met (het risico op) dergelijke aandoeningen. Bij gezonde mensen werd op de korte termijn geen positief effect op de cognitieve prestaties gevonden.

Interessant vervolgonderzoek
Toekomstig onderzoek moet uitwijzen of de positieve effecten van IF bijvoorbeeld ook afhangen van de leeftijd waarop met het vasten wordt begonnen en of het resultaat afhangt van de metabole status, zoals obesitas of overgewicht. “Goed uitgevoerd onderzoek bij de mens moet een duidelijker beeld gaan opleveren van de langetermijneffecten van IF op de preventie en de progressie van hersenziekten”, zegt geneticus Alejandro Arias Vasquez. “Bovendien kunnen variaties in het patroon van vasten, de totale calorie-inname en het gebruik van specifieke voedingsstoffen ook relevant zijn voor het succes van IF. Vervolgonderzoek moet zich richten op goed opgezette studies met een controlegroep en studies die het effect van IF over langere tijd volgt.”
­­­­­­­­­­
Publicatie in Nutrients: The Effects of Intermittent Fasting on Brain and Cognitive Function - Jip Gudden, Alejandro Arias Vasquez, Mirjam Bloemendaal

Meer informatie


Pieter Lomans

persvoorlichter

send an email

Meer nieuws


ERC-toekenningen per land, per universiteit en per domein Rathenau Instituut zet gegevens op een rij

5 april 2022

Bij de toegekende subsidies van de European Research Council (ERC) zijn het Radboudumc en de Radboud universiteit een goede Nederlandse middenmoter

lees meer

In het Citylab komen wetenschap en publiek samen

28 maart 2022

Het Citylab Nijmegen, een samenwerking tussen het Donders Instituut en het muZIEum, is een onlangs geopend ervaringsmuseum over zien en niet zien.

lees meer

De impact van sociale media op het welzijn gedurende de adolescentie

28 maart 2022

Meisjes en jongens zijn op verschillende momenten in de adolescentie mogelijk kwetsbaarder voor de negatieve effecten van sociale-mediagebruik, schrijft een internationaal onderzoeksteam, onder wie Rogier Kievit van het Radboudumc.

lees meer

Naar optimale belasting van het kniegewricht bij artrose

24 maart 2022

Een consortium onder leiding van Erasmus MC en met deelname van het Radboudumc heeft bijna 9 miljoen ontvangen van NWO/NWA voor onderzoek naar de optimale belasting van gewrichten bij mensen met artrose.

lees meer

Spreekt Siri straks Fries? Tiende podcast AI for Life

4 maart 2022

Spraakherkenning staat centraal in de tiende aflevering van de podcast 'AI for Life'.

lees meer

René Penning de Vries nieuwe voorzitter bestuur Novio Tech Campus

16 februari 2022

René Penning de Vries is benoemd tot voorzitter van het bestuur van de stichting Novio Tech Campus. Hij volgt Roel Fonville op.

lees meer
  • Medewerkers
  • Intranet