Nieuws Eeuwenoud en goedkoop medicijn veelbelovend voor toekomst artrosepatiënten

30 mei 2023

Patiënten met artrose hebben pijnlijke en stijve gewrichten. De huidige behandelopties zijn pijnstillers of een ingrijpende operatie waarbij het gewricht vervangen wordt. Onderzoek van het Radboudumc en de Sint Maartenskliniek laat nu zien dat colchicine, een eeuwenoud middel tegen jicht, waarschijnlijk effectief is tegen artrose.

Zo’n anderhalf miljoen Nederlanders hebben last van artrose. Hierbij is het kraakbeen van één of meerdere gewrichten beschadigd, verandert het bot onder het kraakbeen en zijn gewrichten vaak ontstoken. Artrose is pijnlijk en beperkt de bewegingsvrijheid van patiënten flink. De enige behandelopties zijn pijnstillers en een ingrijpende operatie waarbij het gewricht vervangen wordt. Daar gaat wellicht verandering in komen. Onderzoek van de Sint Maartenskliniek en het Radboudumc geeft namelijk sterke aanwijzingen dat een eeuwenoud middel tegen jicht ook effectief is tegen artrose.

Colchicine

Het gaat om het medicijn colchicine, dat al sinds de eerste eeuw na Christus gebruikt wordt tegen jicht. Het remt de ontsteking bij deze aandoening. Samen met collega’s kwam hoogleraar Cardiologie Jan Hein Cornel van het Radboudumc jaren geleden op het idee dat dit middel zou kunnen werken tegen hart- en vaatziekten. Cornel legt uit: ‘Ook daar speelt ontsteking een belangrijke rol. En we hadden gelijk: in ons onderzoek bij ruim 5000 hart- en vaatpatiënten verminderde colchicine de kans op een hartinfarct, dotterbehandeling, bypass of beroerte met dertig procent.’ 

Reumatoloog Calin Popa van de Sint Maartenskliniek was onder de indruk van deze resultaten en dacht: misschien remt dit middel ook de ontsteking bij artrose. Hij legde contact met Cornel, die meteen enthousiast was, en maakten samen een plan. Ze wilden achterhalen hoeveel van de hart- en vaatpatiënten uit het colchicine-onderzoek een nieuwe knie of heup hadden gekregen.

Veilig en goedkoop

Michelle Heijman, onderzoeker bij de Sint Maartenskliniek, voerde het onderzoek uit. ‘Het middel lijkt inderdaad te werken tegen artrose. Het aantal patiënten met een knie- of heupvervanging was in de groep behandeld met colchicine ruim dertig procent lager dan in de placebogroep. Omdat het zo’n oud medicijn is, weten we dat het veilig is. En de behandeling is makkelijk: eenmaal daags een tabletje, door de huisarts voorgeschreven.’ 

Ook Popa ziet een veelbelovende toekomst voor colchicine als artrosebehandeling: ‘Er zijn andere middelen die ook wat lijken te doen tegen artrose, maar die zijn óf minder veilig, óf heel duur. Colchicine kost maar een paar tientjes per jaar. Omdat artrose zoveel voorkomt, kan de kostenbesparing enorm zijn.’

Vervolgonderzoek

Patiënten met artrose kunnen nog niet behandeld worden met colchicine. Omdat het onderzoek gebruik maakte van gegevens van een studie naar hart- en vaatpatiënten, kunnen dokters het middel nog niet voorschrijven voor artrose. Daarom willen Popa en Cornel vervolgonderzoek doen dat specifiek gericht is op artrose. 

‘Als we daarmee kunnen bevestigen dat colchicine werkt, is dat fantastisch nieuws’, vertelt Popa. ‘We kunnen artrosepatiënten dan eindelijk een veilig en effectief middel aanbieden. Dat verbetert hun kwaliteit van leven sterk en zou in sommige gevallen een zware operatie kunnen uitstellen of zelfs voorkomen. Dat bespaart zorgkosten. Kortom: een win-win-win situatie.’

Over de publicatie

Dit onderzoek is gepubliceerd in the Annals of Internal Medicine: Association of Low-Dose Colchicine With Incidence of Knee and Hip Replacements. M.W.J. Heijman, A.T.L. Fiolet, A. Mosterd, J.G.P. Tijssen, B.J.F. van den Bemt, A. Schut, J.W. Eikelboom, P.L. Thompson, C.H.M. van den Ende, S.M. Nidorf, C.D. Popa, J.H. Cornel. DOI: 10.7326/M23-0289

Bent u een patiënt met artrose en bent u op zoek naar meer informatie over colchicine en het vervolgonderzoek? Klik dan hier om doorgeleid te worden naar de pagina van de Sint Maartenskliniek over dit onderwerp.

Meer informatie


Matthijs Kox

senior researcher IC

+31618820482
lees meer

Meer nieuws


Nieuwe biomarker voor jicht kan ziekte monitoren

26 februari 2024

Radboudumc en Université Paris Cité hebben een nieuwe biomarker gevonden waarmee de aanwezigheid van urinezuurkristallen heel goed is te monitoren. Mogelijk is daarmee gezondheidsschade op termijn terug te dringen.

lees meer

Vijf vragen over jicht Beantwoord door reumatoloog Sander van Leuven

26 februari 2024

Jicht is aan een stille maar gestage opmars bezig. In 2019 waren er wereldwijd meer dan 45 miljoen mensen met jicht, een verdubbeling in dertig jaar. Reumatoloog Sander van Leuven beantwoordt vijf veelvoorkomende vragen.

lees meer

Groen licht voor uniek screeningssysteem gevaarlijke gisten

20 februari 2024

Het Radboudumc/CWZ expertisecentrum voor schimmelinfecties gaat met het RIVM en UMCG een wereldwijd unieke screening en surveillance opzetten voor gisten, in het bijzonder Candida auris.

lees meer

Verwijderd eierstokweefsel kankervrij terugplaatsen

20 februari 2024

Terugplaatsing van ingevroren eierstokweefsel bij vrouwen die kanker hebben overwonnen geeft een risico op terugkeer van diezelfde kanker. Lotte Eijkenboom onderzocht hoe dat risico is te elimineren door aanwezige kankercellen in eierstokweefsel te vernietigen zonder de eicellen te...

lees meer
  • Medewerkers
  • Intranet