Eén op de tien vrouwen ervaart tijdens de zwangerschap of na de bevalling angst, depressie of verwardheid en schaamt zich hiervoor. Hierdoor blijft het onderwerp vaak onbesproken, terwijl het zo belangrijk is om er juist over te praten. Tamara Hagen, verpleegkundig specialist GGD POP poli, beantwoordt vijf vragen over deze gevoelens als het jou of een naaste overkomt.
1. Veel mensen kijken uit naar de bekende 'roze wolk'. Waarom is het belangrijk om ook aandacht te besteden aan de minder mooie kanten van zwangerschap en ouderschap?
'De verwachting is vaak dat zwangerschap en ouderschap vooral mooie en gelukkige periodes zijn, maar het is ook zwaar. Ongeveer 1 op de 10 vrouwen ervaart tijdens de zwangerschap of na de bevalling angst, depressieve klachten of andere psychische problemen. Wanneer je denkt dat je alleen maar gelukkig zou moeten zijn, kunnen gevoelens van schaamte of falen ontstaan. Daardoor wachten ouders soms te lang met het bespreken van hun klachten. Dat is jammer, want juist door gevoelens vroeg te herkennen en bespreekbaar te maken, kan passende ondersteuning op tijd worden ingezet. Vaak kan een gesprek met een verloskundige, huisarts of andere zorgverlener al veel verschil maken. Vroegtijdige hulp kan voorkomen dat klachten verergeren en draagt bij aan het welzijn van zowel de ouder als het kind.'
2. Waarom vinden veel ouders het moeilijk om over psychische klachten tijdens of na de zwangerschap te praten?
'Op het praten over psychische klachten zit een enorm taboe. Veel ouders denken dat zij de enige zijn die zich zo voelen. Ze zijn bang voor onbegrip of hebben het gevoel dat ze tekortschieten als ouder. Ook zien we op sociale media vaak vooral de mooie momenten, waardoor het lijkt alsof anderen nergens last van hebben. Dat kan ervoor zorgen dat ouders hun klachten voor zichzelf houden. Wat helpt, is herkenning. Als je hoort of ziet dat andere ouders vergelijkbare ervaringen hebben gehad, merk je dat je niet alleen bent. Daarom zijn de ervaringsverhalen zo waardevol. Ouders vertellen daarin open over hun twijfels, angst, somberheid en de hulp die zij hebben gekregen. Die verhalen laten zien dat psychische klachten rondom zwangerschap en ouderschap vaker voorkomen dan veel mensen denken en dat het mogelijk is om weer vooruit te komen. Voor sommige ouders is die herkenning precies het zetje om zelf het gesprek aan te gaan of hulp te zoeken via de huisarts of verloskundige.'
3. Hoe herken je dat psychische klachten meer zijn dan de normale onzekerheden die horen bij zwangerschap of het ouderschap?
'Binnen onze regio werken we hard aan het vroeg signaleren van klachten. Bij de GGD Gelderland Zuid worden driemaal voorafgaand aan het consultatiebureaubezoek ouders uitgenodigd een vragenlijst in te vullen die over de stemming gaat. Zo hopen we een slechtere stemming sneller te signaleren en te behandelen. We werken hard aan preventie onder ander door middel van taboe-doorbrekende filmpjes van ervaringsdeskundigen en voorlichtingsmateriaal. Zo hopen we dat ouders ook de zwaardere kanten van het ouderschap en de psychische klachten die dat soms met zich meebrengt, durven te bespreken met hun omgeving.'
4. Wat kun je doen als je merkt dat het bij jezelf of iemand in je omgeving niet goed gaat?
'Als je merkt dat psychische klachten je dagelijks leven beïnvloeden, bespreek dit dan met iemand die je vertrouwt. Begin met erover te praten. Dat kan met je partner, een vriend(in), verloskundige, huisarts of het consultatiebureau. Vaak kunnen zij al ondersteuning bieden of meedenken over wat je nodig hebt. Er is veel laagdrempelige ondersteuning beschikbaar, bijvoorbeeld via de GGD of Mentaal Vitaal. Soms is meer gespecialiseerde hulp nodig, zoals begeleiding door een psycholoog of een POP-poli (Psychiatrie, verloskunde (Obstetrie) en kindergeneeskunde (Pediatrie).'
5. Wat zou je ouders willen meegeven die zich niet herkennen in het perfecte plaatje van de 'roze wolk'?
'Zoals in de eerder genoemd filmpjes wordt aangegeven; je hoeft geen perfecte ouder te zijn om een goede ouder te zijn. Het ouderschap is mooi, maar heeft ook zware kanten. Wees daar eerlijk over. Door erover te praten maak je de drempel naar hulp kleiner en geef je anderen ook de ruimte om hun verhaal te delen. Je zult verbaasd zijn over wat dit je kan opleveren. Dat hoor ik vaak terug in de spreekkamer. Als ik ouders vraag wat ze hun kinderen willen meegeven dan hoor ik terug dat fouten maken mag en je kwetsbaar durven opstellen belangrijk is. Dat begint bij jezelf.'
Het Radboudumc werkt nauw samen met de GGD Gelderland-Zuid om het taboe dat rondom de 'roze wolk' zweeft te doorbreken. Dat doen we op verschillende manieren. Onder ander door extra aandacht te besteden aan handelingsperspectief en aan te haken bij momenten waarin mentale gezondheid extra aandacht krijgt.
Meer informatie
Meer informatie en de eerder genoemde filmpjes zijn terug te vinden op onze site Van de roze wolk - Ervaringsverhalen - Radboudumc
Op de website van GGD Gelderland Zuid vindt u hierover ook meer informatie.
-
Meer weten over deze onderwerpen? Klik dan via onderstaande buttons door naar meer nieuws.
Meer informatie
Meer nieuws
