Jarenlang groeide het Radboudumc in gebouwen, werkplekken en andere faciliteiten. Maar de zorg veranderde, onderzoek en onderwijs ontwikkelden zich en ook de financiering veranderde. Daarmee veranderde ook de manier waarop het Radboudumc naar huisvesting kijkt. Mark Cox, directeur Bouwzaken, maakte die omslag van dichtbij mee. Van bouwen en uitbreiden naar slimmer benutten, samenwerken en ruimte creëren voor de zorg, het onderzoek en het onderwijs van morgen.
Toen Mark bij het Radboudumc begon, was groei vanzelfsprekend. Afdelingen werden groter, bestaande ruimtes werden uitgebreid met aanbouwen en tijdelijke voorzieningen en er kwamen steeds meer gebouwen bij. “Het was altijd groei”, vertelt hij.
Van groeien naar slimmer gebruiken
Veranderingen in de zorgfinanciering, zorgden voor meer regulering van de zorg’productie’. Tegelijkertijd groeide het besef dat de zorguitgaven niet onbeperkt konden blijven stijgen. Hierdoor ontstond een nieuwe manier van denken, waarbij niet groei maar doelmatigheid centraal kwam te staan.
Deze verandering vroeg ook iets van de organisatie. Afdelingen moesten minder vanuit hun eigen afdeling denken en meer samenwerken vanuit een gezamenlijk perspectief. Volgens Mark verliep deze omslag geleidelijk, mede doordat medewerkers het belang van de veranderingen inzagen.
Ook de zorg zelf veranderde sterk. Waar patiënten vroeger vaak langdurig in het ziekenhuis verbleven, vindt zorg tegenwoordig steeds vaker plaats via dagbehandelingen waar het kan en zijn ligtijden korter.
“Het is continu aanpassen op de veranderende vraag”
Deze ontwikkeling heeft geleid tot een meer patiëntgerichte aanpak, waarbij zorgverleners nauwer samenwerken en processen zo worden ingericht dat de patiënt minder hoeft te schakelen tussen verschillende afdelingen. Ook worden voorzieningen vaker gedeeld, zodat zorg flexibeler en efficiënter kan worden georganiseerd.
Eén poliplein, meer samenwerking
De inrichting van de poliklinieken laat volgens Mark goed zien hoe het Radboudumc verandert. Waar vroeger verschillende specialismen hun eigen spreekkamers, voorzieningen en werkwijzen hadden, wordt nu steeds vaker gekozen voor gezamenlijke ruimtes en centraal geplaatste apparatuur. Hierdoor kunnen beschikbare ruimtes efficiënter worden gebruikt en zijn voorzieningen beter toegankelijk voor meerdere afdelingen.
Die verandering vraagt ook om een andere manier van werken. Daarom is bij projecten zoals het C-gebouw (poliplein) veel aandacht besteed aan het afstemmen van werkprocessen; van planning tot patiëntenontvangst. Ook de digitale polikliniek speelt daarin een belangrijke rol. Voor controles, uitslaggesprekken en andere passende consulten kunnen patiënten steeds vaker telefonisch of via beeldbellen contact hebben met hun zorgverlener. Volgens Mark was het Radboudumc hier al vóór de coronapandemie mee bezig, maar heeft die periode de ontwikkeling wel versneld.
Dezelfde behoefte aan flexibiliteit speelt bij onderzoek. Door de groeiende rol van geavanceerde technologie veranderen de eisen aan laboratoria en onderzoeksruimtes. Het Radboudumc wil gebouwen daarom zo inrichten dat ze kunnen meegroeien met toekomstige ontwikkelingen. Daarnaast wordt gekeken naar ruimte voor bedrijven die voortkomen uit eigen onderzoek. Door deze innovatieve spin-offs op of nabij de campus te huisvesten, blijven onderzoek, ontwikkeling en zorg nauw met elkaar verbonden.
Een campus die blijft veranderen
Hoe de zorg er over twintig of vijftig jaar uitziet, weet niemand precies. Daarom moet de campus volgens Mark flexibel blijven. In de gebiedsvisie is ruimte gereserveerd voor toekomstige ontwikkelingen, zonder alles nu al vast te leggen.
De plannen combineren meer groen met mogelijkheden voor nieuwe bebouwing. Zo wordt gekeken naar versterking van het parklandschap, terwijl langs de Heyendaalseweg ruimte blijft voor uitbreiding en mogelijk hogere gebouwen.
Ook bestaande gebouwen spelen daarin een rol. Nieuwbouw is niet altijd nodig; renovatie kan een goed alternatief zijn als een gebouw nog voldoet aan de eisen van zorg, onderzoek en onderwijs. Nieuwe gebouwen worden bovendien zo ontworpen dat ze gemakkelijker een andere functie kunnen krijgen.
De grootste uitdaging: de werkplek
Opvallend genoeg zitten de grootste uitdagingen niet in de zorggebouwen, maar bij werkplekken en kantoorruimtes. Medewerkers zijn vaak gehecht aan hun eigen werkplek en voorzieningen, terwijl ruimtes niet altijd optimaal worden gebruikt.
Volgens Mark vraagt efficiënter ruimtegebruik daarom niet alleen om slimme huisvesting, maar ook om aandacht voor de mensen die ermee werken. Veranderingen raken immers meer dan alleen een gebouw; ze raken ook de dagelijkse werkomgeving van medewerkers.
Veranderen doe je samen
Volgens Mark slagen veranderingen alleen als er draagvlak is. Besluiten worden genomen vanuit het gezamenlijke belang van het Radboudumc, waarbij belanghebbenden, zoals medewerkers, patiënten, studenten en andere betrokkenen, actief worden meegenomen in de plannen. Soms betekende dat ook verhuizen om ruimte te maken voor functies die dichter bij de patiëntenzorg horen.
Trots op wat er samen is bereikt
Mark kijkt met trots terug op de nieuwbouw van het hoofdgebouw en de vele renovatieprojecten die daarop volgden, zoals de vernieuwde poliklinieken in Oost en de Researchtoren. Ook de komende renovatie van het Studiecentrum ziet hij als een belangrijke stap. Maar vooral de betrokkenheid van medewerkers en andere betrokkenen is hem bijgebleven. Dankzij die gezamenlijke inzet is het Radboudumc klaar voor de toekomst, met een omgeving die elke dag bijdraagt aan betere zorg, onderzoek en onderwijs.
Dit artikel is onderdeel van een serie in het kader van het jubileum 70 jaar Radboudumc / 75 jaar Faculteit der Medische Wetenschappen. Bezoek voor meer info onze jubileumpagina.
-
Meer weten over deze onderwerpen? Klik dan via onderstaande buttons door naar meer nieuws.
