Petra van Gurp benoemd tot hoogleraar Patiëntparticipatie in onderwijs en opleiding

Nieuws Petra van Gurp benoemd tot hoogleraar Patiëntparticipatie in onderwijs en opleiding

4 juni 2026

Internist Petra van Gurp is benoemd tot hoogleraar Patiëntparticipatie in onderwijs en opleiding aan het Radboudumc / de Radboud Universiteit. Ze richt zich op de rol van patiënten in opleidingen voor zorgprofessionals en de bijdrage daarvan aan de professionele en persoonlijke ontwikkeling van studenten.

Tijdens haar specialisatie tot internist ontdekte Petra van Gurp het belang van de inbreng van patiënten in de opleiding. Niet alleen hun kennis over hun ziekte, maar vooral door de manier waarop zij hiermee leven, omgaan met onzekerheden en welke vragen ze hebben. Patiënten gaven haar een extra perspectief op ‘goede’ patiëntenzorg, naast dat van de opleiders. Deze ervaring vormde het startpunt van haar latere specialisatie in patiëntparticipatie binnen het medisch onderwijs.

De medische wereld verandert: nieuwe technologieën zoals AI, beperkte middelen en minder zorgprofessionals vragen om een andere manier van werken. Tegelijkertijd verandert de rol van burgers, die steeds meer verantwoordelijkheid dragen voor hun eigen gezondheid. Dit heeft gevolgen voor de samenwerking tussen zorgverleners en patiënten. ‘We moeten toewerken naar een gelijkwaardige relatie, waarin patiënten actief meedenken en hun eigen rol innemen’, zegt Van Gurp. Dat betekent dat we ook toekomstige zorgprofessionals opleiden met dit gedachtegoed.

Als hoogleraar wil zij effectieve, innovatieve en duurzame inzet van patiëntparticipatie in zorgopleidingen initiëren en implementeren. Zij ontwikkelt initiatieven vanuit een verbindende rol tussen patiëntenzorg, kwaliteit van zorg en onderwijs & opleiding, in co-creatie met patiëntvertegenwoordigers en op basis van onderzoek naar effectiviteit, barrières en succesfactoren.

Patiënten, personen en relaties in de zorg

Van Gurp richt zich op de wetenschappelijke onderbouwing van patiëntparticipatie in zorgopleidingen. De centrale vraag is hoe studenten het beste kunnen leren van patiënten, bijvoorbeeld hoe je een professionele relatie opbouwt en onderhoudt. Bekend is dat patiëntparticipatie in onderwijs empathie en communicatievaardigheden versterkt en bijdraagt aan de identiteitsvorming. Maar hoe dit precies werkt, wat studenten, docenten en patiënten nodig hebben en of het daadwerkelijk de gezondheidszorg verbetert, weten we nog onvoldoende.

Ze kijkt verder dan patiëntgerichte of persoonsgerichte zorg. ‘In lopend onderzoek verken ik relatiegerichte zorg: zorg waarin patiënt en zorgverlener gelijkwaardig en beiden nodig zijn, elkaar begrijpen en samen tot een passend behandelplan komen.’ Dat vraagt om onderwijs dat deze relatie centraal stelt, en studenten leert hoe zij kunnen afstemmen op de mens achter de ziekte. Met oog voor de diversiteit van patiënten én ruimte om als zorgprofessional jezelf te zijn.

Stap verder in Nijmegen

Het Radboudumc heeft de afgelopen jaren al volop geïnvesteerd in dit onderwijs. Van Gurp bracht twee tot dan toe gescheiden leerlijnen, patiëntcontact en professionele ontwikkeling, samen tot één geheel. Studenten ontmoeten gedurende hun bachelorfase veel patiënten, waardoor ze niet alleen inhoudelijke kennis opdoen, maar ook leren wie die patiënt is en wat deze ervaart en nodig heeft.

Zo leidde onderwijs voor studenten Biomedische wetenschappen, uitgevoerd met mensen die moeite hebben met lezen en schrijven, tot nieuwe inzichten en professionele vorming. Van Gurp: ‘Studenten werden zicht bewust van hun ‘academische bubbel’. Geschreven tekst werkt niet voor iedereen, zeker niet met al die moeilijke woorden die voor zorgprofessionals en wetenschappers heel gewoon lijken. Dit onthouden deze studenten de rest van hun carrière.’

Maar er valt nog winst te behalen. Zo is de diversiteit onder deelnemende patiënten nog te beperkt. ‘We zien dat veelal hoogopgeleide mannen hun weg vinden naar het onderwijs. Dat is geen werkelijke afspiegeling van de maatschappij, terwijl dat wel belangrijk is.’ Ze denkt aan de ontwikkeling van een ‘patiëntenacademie’, waar docenten eenvoudig in contact kunnen komen met uiteenlopende patiënten die willen bijdragen aan onderwijs en daar ook een passende rol in vinden.

Coassistenten

De komende jaren wil Van Gurp patiëntencontact ook sterker borgen in de masterfase Geneeskunde. Coschappen zijn nu vooral gericht op de toepassing van kennis en kunde in medisch handelen terwijl ook hier ruimte is voor verdieping: oog houden voor de mens achter de patiënt, de mens achter de aanstaande zorgverlener en de relatie tussen beiden terwijl je wordt beoordeeld op je medisch handelen.

In een recent project binnen de masteropleiding Kwaliteit en veiligheid in de patiëntenzorg ging elke student het gesprek aan met een patiënt, over ‘veerkracht’, zowel die van de patiënt als van de zorgprofessional. Dit leverde mooie, verdiepende gesprekken op naast veel wederzijds begrip. ‘Dat is precies waar we het voor doen’, aldus Van Gurp.

Loopbaan

Petra van Gurp studeerde Geneeskunde in Nijmegen, specialiseerde zich tot internist en promoveerde op de rol van het sympatisch zenuwstelsel bij de ontwikkeling van complicaties bij mensen met diabetes mellitus (titel proefschrift: Sympathetic nervous system activity and diabetes mellitus). Als internist was zij nauw betrokken bij de oprichting en activiteiten van het Instituut Waarborging Kwaliteit en Veiligheid, waarna ze de kwaliteit van patiëntenzorg naar de opleidingen Geneeskunde en Biomedische wetenschappen bracht. Ze stond aan de basis van de leerlijn Professionele en Persoonlijke Ontwikkeling en Patiëntcontacten (PPO&P).

Zij ontving een Comenius fellowship voor haar innovatief onderwijs en werd lid van het NRO geïnitieerde Comenius Netwerk. Zij is voorzitter van de werkgroep Patiëntenparticipatie van de NVMO en ontving in 2024 de Radboudumc Penning. Ook is ze nog werkzaam als internist, omdat het belang van leren met en van patiënten haar nog altijd verrast en inspireert. Haar benoeming tot hoogleraar gaat in op 1 juni 2026 en duurt vijf jaar.