EFRO-injectie stimuleert Nijmeegs onderzoek naar malaria en dengue Publiek-private samenwerking tropische infectieziekten

14 juli 2017

Het Tropinhi-consortium heeft anderhalf miljoen euro ontvangen van het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling (EFRO). Daarmee wil het consortium nieuwe medicijnen ontwikkelen tegen tropische infectieziekten zoals malaria, dengue en zika. Tropinhi is een samenwerking van Radboudumc, Radboud Universiteit en de spinoffs Protinhi Therapeutics en TropIQ Health Sciences, die zijn gevestigd op de NovioTechCampus.

Malaria en dengue (knokkelkoorts) worden overgedragen door muggen. Beide ziekten vormen een grote bedreiging voor de gezondheid. In 2015 werden wereldwijd maar liefst 214 miljoen gevallen van malaria geteld, met ruim 430.000 doden, vooral in Afrika ten zuiden van de Sahara. Dengue treft jaarlijks bijna vierhonderd miljoen mensen. Bij dengue neemt zowel het verspreidingsgebied als het aantal ziektegevallen nog elk jaar toe.
 
Muggenmedicijn
Koen Dechering, directeur van TropIQ, die samen met chemicus Martin Feiters van de Radboud Universiteit het onderzoeksproject coördineert: “Er zijn wel malariamedicijnen beschikbaar, maar de parasieten zijn daar al vaak ongevoelig voor. Bovendien richten deze medicijnen zich alleen maar op parasieten in de mens, niet in de  mug. Voor een effectieve aanpak van malaria hebben we ook nieuwe medicijnen nodig die de verspreiding van parasieten via de mug voorkomen. Daar hebben we al goede kandidaten voor. In dit consortium kunnen we de ontwikkeling daarvan verder versnellen.”
 
Meest kwetsbare patiënten
Protinhi ontwikkelt een medicijn tegen dengue en verwante virale aandoeningen zoals zika. Bernd van Buuren, directeur van Protinhi: “Voor dengue en zika zijn geen medicijnen beschikbaar. Voor dengue bestaat een beperkt werkend vaccin dat echter niet te gebruiken is voor de meest kwetsbare patiënten, namelijk kinderen onder de negen jaar. Een therapeutisch medicijn is dus dringend nodig om deze ziekten te bestrijden.”
 
Geblokkeerde eiwitschaar
Het dengue-virus vermeerdert zich door zijn erfelijk materiaal te laten aflezen in geïnfecteerde cellen van de patiënt. Zo ontstaan grote viruseiwitten die door zogenoemde proteases in kleine stukjes worden geknipt. Deze kleine eiwitten jagen op hun beurt de productie van nieuwe virusdeeltjes aan, die weer andere cellen infecteren. Chemicus Martin Feiters, medeoprichter van Protinhi: “Bij dat knippen en splitsen van die grote eiwitten zijn zowel proteases van het virus als de patiënt betrokken. Wij werken aan een middel dat specifiek het dengue-protease remt. Zo blokkeren we de werking van het virus met geen of minimale bijwerkingen voor de mens. Met Ronald van Rij van de afdeling Medische Microbiologie van het Radboudumc kijken we hoe we deze nieuwe dengue-virusremmers het beste kunnen laten werken. We hebben goede aanwijzingen dat we met deze technologie ook nieuwe medicijnen tegen malaria en zika kunnen ontwikkelen.”
 
Virusoverdracht
De onderzoeksgroep van Ronald van Rij in het Radboudumc is gespecialiseerd in virussen die door muggen worden overgedragen, zoals het west-nijlvirus, dengue en chikungunya. Van Rij: “Ons onderzoek richt zich op gastheerfactoren in zowel mug als mens die efficiënte virusoverdracht beïnvloeden. Hiermee krijgen we een beter begrip van virusoverdracht door muggen. Daarnaast is deze kennis belangrijk voor de ontwikkeling van effectieve medicijnen.”
 
Publiek-private bundeling
Door de nauwe publiek-private samenwerking maakt Tropinhi (een samentrekking van TropIQ en Protinhi) optimaal gebruik van de enorme kennis die in Nijmegen aanwezig is op het gebied van (de bestrijding van) infectieziekten. De afdeling Synthetische Organische Chemie van de Radboud Universiteit is bijvoorbeeld expert in het ontwerpen en maken van organische moleculen die beide bedrijven verder kunnen testen, ontwikkelen en eventueel naar de markt kunnen brengen. Het Radboudumc levert fundamentele kennis over de interactie van de potentiële medicijnen met virussen en parasieten in het menselijk lichaam en kan de werking ook testen bij dier en mens.
 
Werkgelegenheid
De EFRO-subsidie stimuleert op deze manier een verdere krachtenbundeling op het gebied van tropische infectieziekten. Naar verwachting levert de impuls ook nieuwe werkgelegenheid op voor de regio Oost-Nederland. Op korte termijn door extra onderzoeksactiviteit voor hoogopgeleide kenniswerkers. Bij goede onderzoeksresultaten ook op de langere termijn door verdere productontwikkeling.
 
­­

Meer informatie over
TropIQ Health Sciences
Protinhi Therapeutics
Onderzoekslab Ronald van Rij
EFRO
 

Meer informatie


Pieter Lomans

06 3197 0558
persvoorlichter

Meer nieuws


Tien nieuwe leden voor Academia Europaea

15 september 2017

Tien Radboudhoogleraren zijn benoemd in de Academia Europaea, het Europese genootschap van wetenschappers die behoren tot de mondiale top.

lees meer

Verstandelijke beperking door mank eiwit

1 september 2017

Verstandelijke beperkingen worden vaak veroorzaakt door een mutatie die een gen beschadigt, waardoor het bijbehorende eiwit niet meer functioneert.

lees meer

Veertien Veni-beurzen voor jonge Nijmeegse wetenschappers

28 juli 2017

Veertien onderzoekers van het Radboudumc en de Radboud Universiteit krijgen een Veni-subsidie van NWO, de Nederlandse organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek.

lees meer

Sabine Oertelt-Prigione benoemd tot hoogleraar Gender in Primary and Transmural Care

14 juli 2017

Mevrouw dr. S. Oertelt-Prigione is met ingang van 1 september 2017 benoemd tot hoogleraar Gender in Primary and Transmural Care aan het Radboudumc.

lees meer

Timing van mutatie bepaalt de uitkomst Zelfde gen, meerdere ziektes

29 juni 2017

Een genetische mutatie kan leiden tot volledig verschillende ziektes, afhankelijk van het moment en de plek waarop de mutatie ontstaat.

lees meer

Verstandskiezen verwijderen of niet? Risico’s op complicaties beter in te schatten

20 juni 2017

Moet je een verstandskies waar je geen last van hebt nu wel of niet verwijderen? Mond-kaak- en aangezichtschirurg Hossein Ghaeminia van het Radboudumc onderzocht de risico’s op complicaties bij het verwijderen van deze kiezen.

lees meer
inloggen