22 mei 2018

Genetische aanleg heeft een belangrijke invloed op de regulatie van de afweerrespons. Maar niet-genetische factoren, zoals de samenstelling van ons microbioom, spelen ook een belangrijk rol. Door deze genetische en niet-genetische informatie in een computermodel te stoppen, konden onderzoekers van het Radboudumc en UMCG voorspellen of proefpersonen een adequate afweerreactie ontwikkelen tegen bepaalde infecties. De resultaten van dit onderzoek verschenen op 21 mei in Nature Immunology.

De werking van het afweersysteem varieert behoorlijk tussen mensen. Door deze variatie kan de een beschermd zijn tegen bepaalde ziekteverwekkers, terwijl de ander wel ziek wordt. Er is nog weinig bekend over de oorzaken van deze variatie. Om hier meer kennis over te vergaren, brachten onderzoekers van het UMCG en het Radboudumc zowel genetische als niet-genetische factoren in kaart die de sterkte van de afweerrespons reguleren. 
 
Cytokines
Voor de studie bekeken de onderzoekers de afweerreactie van 500 proefpersonen uit het Human Functional Genomics Project. Van deze mensen isoleerden ze bloedcellen, waaraan ze in het laboratorium ziekteverwekkers toevoegden, zoals bacteriën, schimmels, of virussen. Vervolgens maten ze moleculen met een belangrijke regulerende rol in de afweer, de zogenaamde cytokines. Bloedcellen scheiden cytokines uit als zij indringers detecteren.
 
Afweerreactie
De onderzoekers vergeleken de uitkomsten van de cytokinemetingen met een zeer grote hoeveelheid medische data van de 500 individuen, zoals de genetische aanleg, samenstelling van het microbioom, cholesterolwaarden en andere stofwisselingsproducten. Door deze vergelijkingen konden de onderzoekers vaststellen welke factoren de aanmaak van cytokines, en daarmee een goede afweerreactie, het sterkst beïnvloeden.  
 
Rekenmodel
De genetische aanleg van de proefpersonen bleek de belangrijkste factor te zijn die de afweerrespons reguleert. Daarnaast bleek dat de combinatie van niet-genetische factoren een grote rol speelt in de afweerregulatie. “We hebben een rekenkundig model ontwikkeld dat op basis van al deze beschikbare ‘big data’  voorspelde welke individuen een adequate afweerrespons zouden ontwikkelen tegen bepaalde infecties”, zegt hoogleraar Experimentele Interne Geneeskunde Mihai Netea.
 
Voorspellen
Het model wees uit dat de capaciteit om cytokines te produceren correleerde met het voorspelde genetische risico op de ontwikkeling van complexe ziekten. Onderzoeker Yang Li: “Het is de verwachting dat we met behulp van dit soort modellen in de toekomst kunnen voorspellen welke individuen beschermd zijn tegen infecties, en wie moet oppassen en misschien voorzorgsmaatregelen moet nemen.”
 
Verschillen verklaren
Tot nu is de invloed van genen en omgevingsfactoren op de variatie in cytokineproductie alleen in kleine studies onderzocht, bij een beperkt aantal ziekteverwekkers. Het Human Functional Genomics Project, onder leiding van hoogleraren Mihai Netea en Leo Joosten van het Radboudumc, hoogleraar Cisca Wijmenga van het UMCG en hoogleraar Ramnik Xavier van het Broad Institute van MIT en Harvard, wil daar verandering in brengen. De komende jaren onderzoeken zij bij een aantal groepen van honderden gezonde vrijwilligers en patiënten hoe verschillen in cytokineproductie zijn te verklaren. Daarmee is het de meest omvangrijke studie ooit op dit gebied.
 
Publicatie in Nature Immunology:
Olivier B. Bakker, Raul Aguirre-Gamboa, Serena Sanna, Marije Oosting, Sanne P. Smeekens, Martin Jaeger, Maria Zorro, Urmo Võsa, Sebo Withoff, Romana T. Netea-Maier, Hans J.P.M. Koenen, Irma Joosten, Ramnik J. Xavier, Lude Franke, Leo A.B. Joosten, Vinod Kumar, Cisca Wijmenga, Mihai G. Netea, and Yang Li
Integration of multi-omics datasets and deep phenotyping enables prediction of cytokine production in response to pathogens
https://www.nature.com/articles/s41590-018-0121-3   
 

Meer informatie


drs. Marcel Wortel

persvoorlichter

(024) 81 87389


Anne van Kessel

persvoorlichter

(024) 30 92373

Meer nieuws


Keuzes maken in zorg is lastig. De burger wijst politiek de weg

22 juni 2018

Goed geïnformeerde burgers zien de financiële noodzaak van het maken van keuzes in de zorg, en zijn wel degelijk bereid deze keuzes te maken. Zij dragen hierbij concrete criteria en voorbeelden aan, als leidraad voor de politiek om te bepalen welke zorg vergoeding verdient.

lees meer

Chemotherapie gericht 'losklikken' leidt tot goede resultaten in muizen

4 mei 2018

Tagworks Pharmaceuticals, gevestigd in het Radboudumc, heeft een nieuwe techniek ontwikkeld om chemotherapie gericht af te geven bij tumoren waarbij dat tot dusver heel moeilijk bleek.

lees meer

Langer duiken door grote milt Zeenomaden in Zuid-Oost Azië hebben grote milt dankzij natuurlijke selectie

20 april 2018

Onderzoekers van onder andere het Radboudumc publiceren vandaag in Cell dat de Bajau hun uitzonderlijke duikprestaties mogelijk te danken hebben aan een ongewoon grote milt.

lees meer

Katrien Grünberg benoemd tot hoogleraar Pathologie

18 april 2018

Katrien Grünberg is met ingang van 1 maart 2018 benoemd tot hoogleraar Pathologie aan de Radboud Universiteit/Radboudumc.

lees meer

Celsus academie presenteert handboek betaalbare zorg Uitreiking op congres Celsus academie op 19 april

18 april 2018

We moeten duidelijk kiezen waar we ons zorggeld aan uit willen geven. Daarbij is het belangrijk om in te zetten op terugdringen van onnodige zorg en het beter coördineren van zorg rondom de zorgvraag.

lees meer

Uniek eiwit vormt zwakke plek malariaparasiet

18 april 2018

De malariaparasiet is voor het besmetten van nieuwe muggen sterk afhankelijk van een uniek eiwit. Dit eiwit kan een nieuw doel vormen voor de ontwikkeling van een geneesmiddel. Dat ontdekten onderzoekers van het Radboudumc en collega’s van Humboldt University in Berlijn.

lees meer
inloggen