Nieuws Eerste stap naar nieuw vaccin tegen kanker
16 mei 2018

Om de sterfte aan kanker terug te dringen is er een grote behoefte aan nieuwe behandelingen. De laatste jaren vindt er veel onderzoek plaats naar immunotherapie. Tim Hutten van het Radboudumc onderzocht de interacties tussen afweercellen en kankercellen. Hij deed onderzoek naar twee receptoren die een eerste stap vormen voor het maken van een nieuw vaccin tegen kanker. Zo’n vaccin kan afweercellen in het lichaam stimuleren om kankercellen op te ruimen. Hutten deed zijn onderzoek met kweekcellen in het laboratorium. Verder onderzoek moet uitwijzen of het vaccin ook gemaakt kan worden en veilig is. Hutten promoveert op 18 mei.

De laatste vijf jaar heeft de toepassing van immunotherapie een snelle ontwikkeling doorgemaakt. Tim Hutten onderzocht de rol van dendritische cellen tegen verschillende vormen van kanker. Dendritische cellen zijn onderdeel van het immuunsysteem. Bij dendritische celvaccinatie worden dendritische cellen in het lichaam van een patiënt gebracht. Ze herkennen lichaamsvreemd materiaal, zoals een tumor. Ze halen eiwitonderdelen van de tumorcel af en presenteren die aan hun celoppervlak. Anderen afweercellen herkennen dit gevaarsignaal, waardoor zij de tumorcel opruimen.

Een nieuwe receptor
Hutten gebruikte een receptor (CLEC12A) op de dendritische cellen om de afweercellen te activeren. Hutten: “Ik koppelde stukjes kankercel aan antilichamen. Deze antilichamen passen precies op de CLEC12A receptor. Dit werkt als een sleutel in een slot. Toen de CLEC12A receptoren bonden aan de antilichamen met stukjes kankercel, gingen de dendritische cellen veel meer afweercellen activeren”. Deze receptor is een mooi aanknopingspunt voor verder onderzoek naar een vaccin. Als zo’n vaccin onderdelen bevat die specifiek aan deze receptor kunnen binden, zal het lichaam meer afweercellen activeren tegen de tumor.

Activerende en remmende stoffen
Tumorcellen produceren allerlei eiwitten, die zij aan hun omgeving afgeven. Sommige eiwitten stimuleren afweercellen om de tumor op te ruimen, terwijl anderen de afweercellen juist remmen. De optelsom van activerende of remmende eiwitten bepaalt hoe sterk de afweerreactie is.

Hutten deed ook onderzoek met  een receptor (PD-L1 receptor) op de tumorcel die bindt aan een afweercel. Door deze binding stopt de afweercel met zijn aanval tegen de tumorcel. Hutten: “Deze binding wil je dus voorkomen. Daarom hebben we de expressie van de PD-L1 receptor op de kankercel geremd met behulp van een kort stukje RNA. De afweercellen bleven hierdoor actief.”

Ook de PD-L1 receptor is een aanknopingspunt voor verder onderzoek naar een vaccin. Als het vaccin korte stukjes RNA van PD-L1 bevat, zullen de kankercellen minder bindingen aangaan met de afweercellen. Hierdoor zal de afweerreactie tegen de kankercellen sterker zijn. Hutten voerde al zijn onderzoeken uit met kweekcellen in het laboratorium.  Daarom is nog niet te zeggen of deze technieken ook in mensen werken en veilig zijn. Verder onderzoek zal dat uitwijzen.

Vaccin
Onderzoekers in het Radboudumc werken momenteel aan een vaccin dat aangrijpt op beide receptoren die Hutten gebruikte in zijn onderzoek. Dit vaccin kan zowel de dendritische cellen activeren als de afweerremmende omgeving van de tumor wegnemen.
  • Meer weten over deze onderwerpen? Klik dan via onderstaande buttons door naar meer nieuws.

    Nieuws home

Meer informatie


Anne van Kessel

persvoorlichter

0621197389

Meer nieuws


Hoogleraar Bart Kiemeney in De Avondetappe op 24 juli We volgen Bart op zíjn Tour; hoe vergaat het hem in de derde en laatste week?

22 juli 2019

De Avondetappe NPO 1 volgt Bart bij een van de moeilijkste etappes van de Tour. Hoe vergaat het Bart, tijdens zijn Tour de France om méér geld op te halen voor onderzoek naar kanker in het Radboudumc?

lees meer

Niets te gek voor de patiënt; ook niet tijdens de Vierdaagse Ook voor patiënten een leuke Vierdaagse-intocht

19 juli 2019

Ook dit jaar heeft een team van vrijwilligers, logistiek medewerkers, beveiligers, artsen en verpleegkundigen onder de bezielende leiding van gastheer Jan Jaap Schmitz ervoor gezorgd dat ook onze patiënten een gezellige intocht konden beleven. En met DJ Jos erbij kon de dag niet meer stuk.

lees meer

Invoering één landelijk waarschuwingssysteem maakt kinderafdelingen nog veiliger Professionals kindzorg in Nederland verwachten veel van ‘Dutch PEWS’

19 juli 2019

Signaleringssysteem 'Dutch Pews' kan onderbuik gevoel van ouders 'meenemen' naast vitale functies van opgenomen kinderen in signaleringssysteem.

lees meer

Collega's Radboudumc en hún Vierdaagse Jos Wessels: sinds 2014 DJ op het Radboudterras tijdens de intocht

19 juli 2019

We hebben 4 collega’s gevraagd om in 4 vragen aan te geven wat hun betrokkenheid is bij de Vierdaagse. Dat geeft leuke, mooie en ontroerende verhalen.

lees meer

Eerste resultaten Vierdaagse Onderzoek 2019 bekend

19 juli 2019

De eerste resultaten van het onderzoeksteam van Prof. Maria Hopman van het Radboudumc zijn bekend.

lees meer

Nieuwe richtlijnen voor het meten van de functie van bloedvaten

19 juli 2019

Fysioloog Dick Thijssen heeft met internationale collega’s een nieuwe richtlijn voor het meten van de bloedvatfunctie gepubliceerd in het European Heart Journal.

lees meer