Longkankerpatiënten leven langer door bijhouden van klachten Vijf maanden langer leven met een app voor klachtenmonitoring

Longkankerpatiënten leven gemiddeld vijf maanden langer wanneer ze hun klachten zelf actief bijhouden in een app. Dat blijkt uit onderzoek van het Radboudumc in samenwerking met het Amsterdam UMC. Deze methode biedt bovendien perspectief om ook de overleving van patiënten met andere vormen van kanker te verbeteren.

Longkanker is wereldwijd één van de meest voorkomende vormen van kanker, met jaarlijks ongeveer twee miljoen nieuwe diagnoses. Omdat de ziekte vaak pas in een laat stadium wordt ontdekt, zijn de behandelmogelijkheden beperkt. Daardoor is de overleving relatief laag: vijf jaar na de diagnose leeft ongeveer één op de vier patiënten nog.

Klachten bijhouden met een app

Onderzoekers van het Radboudumc en Amsterdam UMC onderzochten of de zorg voor longkankerpatiënten op een laagdrempelige manier verbeterd kan worden. Daarvoor ontwikkelden ze een app waarin patiënten hun klachten kunnen bijhouden. In totaal gebruikten 249 longkankerpatiënten gedurende een jaar de app. Wanneer de klachten boven een vooraf vastgestelde grens uitkwamen, gaf de app automatisch het advies om contact op te nemen met een zorgprofessional.

Vijf jaar later blijkt dat patiënten die de app gebruikten gemiddeld vijf maanden langer leven dan patiënten die hun klachten niet via de app bijhielden. ‘Voor patiënten met longkanker is dat een aanzienlijke winst’, vertelt promovenda Marloes Hassing van het Radboudumc. Opvallend is dat de winst vergelijkbaar is met wat veel nieuwe geneesmiddelen opleveren, terwijl het onderliggende mechanisme heel anders is: de tumor wordt niet direct bestreden, maar ernstige klachten worden eerder herkend en aangepakt.

Uit eerder onderzoek bleek bovendien dat patiënten die de app gebruikten een betere kwaliteit van leven hadden. ‘Dat was op zichzelf al een belangrijke verbetering voor de longkankerzorg,’ vertelt hoofdonderzoeker Iris Walraven van het Radboudumc. ‘Dat we nu ook een effect op de overleving zien maakt de uitkomsten extra waardevol voor patiënten.’ 

Op de foto: hoofdonderzoeker Iris Walraven en promovenda Marloes Hassing. 

Betere zorg door sneller inzicht

Volgens de onderzoekers is het verschil in overleving onder andere te verklaren door de snellere communicatie tussen patiënt en zorgverlener bij ernstige klachten. ‘Mensen worden zich bewuster van hun klachten wanneer ze die bijhouden. Hierdoor herkennen patiënten klachten eerder en kunnen zij deze direct via de app melden’, licht Hassing toe. Longarts en hoofdonderzoeker Annemarie Becker-Commissaris van het Amsterdam UMC vult aan: ‘We konden daardoor eerder ingrijpen, ook tussen de reguliere afspraken door. En juist dat maakt aantoonbaar verschil voor patiënten.’

De app lijkt ook geschikt voor andere vormen van kanker. ‘Aan de basis ligt een internationale vragenlijst met veelvoorkomende klachten en bijwerkingen tijdens en na een kankerbehandeling. Voor longkanker zijn daaruit de meest relevante klachten geselecteerd. Voor andere kankersoorten kan op dezelfde manier een geschikte selectie worden gemaakt’, zegt Walraven. Inmiddels lopen verschillende onderzoeken naar het effect van de app bij andere vormen van kanker.

Breed draagvlak

Naast de onderzoekers zijn ook de patiëntenvereniging en betrokken longartsen positief over de resultaten van deze app. ‘Dit sluit aan bij een duidelijke behoefte’, vertelt directeur-bestuurder van de patiëntenvereniging Longkanker Nederland Lidia Barberio. ‘Patiënten wachten vaak tot een afspraak om klachten te bespreken. Daardoor is het lastig om klachten goed te herinneren. Een app helpt om deze direct vast te leggen en tijdig actie te ondernemen’. Inmiddels is het team samen met een groep longartsen bezig om de app op te nemen in de richtlijnen voor longkankerzorg.

De app is tot nu toe alleen in onderzoek gebruikt en is nog niet beschikbaar voor patiënten met longkanker.

Over de publicatie

Dit onderzoek is gepubliceerd in The Lancet Oncology: Patient-reported symptom monitoring in patients with lung cancer (SYMPRO-Lung Trial): long-term, post-hoc survival results of a multicentre, stepped-wedged, randomised clinical study. Marloes Hassing, Nicole Billingy, Corina van den Hurk, Michel van den Heuvel, […], Cornelia Verberkt, Annemarie Becker-Commissaris, Iris Walraven. DOI: 10.1016/S1470-2045(26)00305-0.

Eerdere publicaties over dit onderzoek staan in JAMA Network Open en Journal of the National Cancer Institute. 

• Meer weten over deze onderwerpen? Klik dan via onderstaande buttons door naar meer nieuws.

  Nieuws homepage Patientenzorg en Nieuws en verhalen