Nieuws Langer duiken door grote milt

20 april 2018

Foto: Melissa Ilardo De Bajau in Zuid-Oost Azië staan bekend als de laatste zeenomaden. Ze brengen hun hele leven door op zee en wisselen elkaar af voor acht uur durende duikshifts tot dieptes van 70 meter waarin ze met traditioneel gereedschap vissen en schelpdieren proberen te vangen. Ze gebruiken hierbij geen perslucht maar houden hun adem in. Onderzoekers van onder andere het Radboudumc publiceren vandaag in Cell dat de Bajau hun uitzonderlijke duikprestaties mogelijk te danken hebben aan een ongewoon grote milt. Deze aanpassing is een zeldzame vorm van natuurlijke selectie bij de moderne mens. En eentje die belangrijke inzichten kan geven hoe mensen omgaan met acuut zuurstoftekort.

Mensen zijn goed in staat zichzelf aan extreme natuurlijke omstandigheden aan te passen met behulp van gedragsveranderingen. Het internationale onderzoeksteam ging er daarom niet meteen vanuit dat ze een genetische aanpassing bij het duikende volk zouden vinden. “Maar toen we zagen dat zowel de duikende als de niet-duikende mensen van de Bajau een grotere milt hadden dan het Saluan volk – een volk dat in de buurt leeft maar niet duikt – wisten we dat we iets op het spoor waren”, zegt Melissa Ilardo, onderzoeker aan de Universiteit van Kopenhagen.
 
Zeehonden
De grootte van de milt speelt een belangrijke rol bij onze eerste reactie als we onder water komen en onze adem inhouden. Je hartslag daalt en de bloedvaten in je ledematen vernauwen. De milt trekt samen waardoor er zuurstofrijke rode bloedcellen in het bloed terecht komen. Hoe groter de milt, hoe meer zuurstof er vrijkomt in het bloed. Zeehonden kunnen soms wel een half uur onder water blijven. Ook zij hebben een grote milt.
Toen de onderzoekers het genoom van de Bajau onder de loep namen, zagen ze 25 plekken in het DNA die afweken van twee andere, nauw verwante, Aziatische volken: de Saluan mensen en de Han-Chinezen. Een van die plekken lag op gen PDE10A en bleek gecorreleerd aan de grote milt van de Bajau. In muizen regelt dit gen de concentratie schildklierhormoon, die weer de grootte van de milt beïnvloedt. Dit ondersteunde de gedachte van de onderzoekers dat bij de Bajau selectie plaatsvond op een grotere milt om hun langdurige en frequente duiken vol te houden.

Foto: Melissa Ilardo
Een Bajau duiker vist met een traditionele speer (foto: Melissa Ilardo)

COPD en slaapapneu
Hoogleraar Experimentele Interne Geneeskunde Mihai Netea van het Radboudumc was ook betrokken bij de studie. “Het is uniek dat we bewijs vonden voor natuurlijke selectie die specifiek binnen één populatie plaats heeft gevonden.” Het onderzoek leverde ook interessante informatie voor de medische wereld. “Zuurstoftekort speelt een belangrijke rol bij bijvoorbeeld COPD en tijdens operaties.” Er is al veel onderzoek gedaan naar mensen die op grote hoogte leven, omdat de lucht daar veel minder zuurstof bevat en zij dus om moeten gaan met een chronisch zuurstoftekort. Onderzoek naar duikende volken is veel minder vaak gedaan. Die mensen hebben te maken met een acute vorm van zuurstoftekort, vergelijkbaar met iemand met slaapapneu. 


Een man demonstreert het gebruik van een traditionele duikbril van de Bajau (foto: Melissa Ilardo)

Meer informatie


Anne van Kessel

persvoorlichter

(024) 30 92373

Meer nieuws


Nijmeegse onderzoekers ontdekken nieuwe zenuwbaan in hersenen

17 oktober 2018

Onderzoekers van het Radboudumc hebben met diverse beeldvormende technieken een nieuwe zenuwbaan in de hersenen van mensen ontdekt. De vondst heeft mogelijk gevolgen voor de behandeling van onder andere aangezichtspijn.

lees meer

Radboudumc test noodstroom

15 oktober 2018

Op woensdag 17 oktober 2018 om 16.00 uur test het Radboudumc ziekenhuisbreed de noodstroom. Dit doen we om de veiligheid en continuïteit van de zorg te kunnen waarborgen tijdens een echte stroomstoring. De test duurt maximaal 45 minuten.

lees meer

Nauwelijks overlap tussen patiënten met schizofrenie Onderzoek op groepsniveau zegt weinig over de individuele patiënt

11 oktober 2018

Patiënten met de diagnose schizofrenie vertonen onderling grote verschillen. Onderzoekers van het Radboudumc toonden samen met collega’s uit Engeland en Noorwegen aan dat slechts een verwaarloosbaar aantal identieke eigenschappen in de hersenen voorkomt bij meer dan twee procent van de patiënten.

lees meer

Acht Radboudumc vrouwen in de Viva400

8 oktober 2018

Acht vrouwen binnen het Radboudumc zijn genomineerd in de jaarlijkse VIVA400-lijst. Stuk voor stuk ambitieuze, ondernemende vrouwen die afgelopen jaar het verschil wisten te maken.

lees meer

Grote subsidie voor ontwikkeling e-health hartrevalidatie Eurostar subsidie van 1,9 miljoen voor project CaRe

4 oktober 2018

Hoogleraar integratieve fysiologie Maria Hopman van het Radboudumc gaat samen met Deense en Zwitserse bedrijven een e-health programma opzetten voor hartrevalidatie. Zij krijgen hiervoor een Eurostar subsidie van 1,9 miljoen euro.

lees meer

Erfelijke aanleg voor overgewicht groter in dikmakende omgeving

3 oktober 2018

Kinderen worden niet automatisch te dik als ze daar een erfelijke aanleg voor hebben. Deze aanleg voor overgewicht komt sterker tot uiting in een omgeving die overgewicht in de hand werkt.

lees meer
  • Snel naar