Nieuws Verbeterde opsporing van borstkanker door te voelen met echo

29 oktober 2019

Eén op de zeven vrouwen krijgt de diagnose borstkanker gedurende haar leven. Vroegtijdige opsporing is van levensbelang. Onderzoeker Gijs Hendriks van het Radboudumc promoveert vandaag onder leiding van prof. dr. ir. Chris de Korte op een nieuwe techniek om borstkanker sneller op te sporen. Met 3D elastografische metingen wordt sneller gevonden of het om een onschuldige of kwaadaardige tumor gaat. Hierdoor kunnen op termijn onnodige puncties voorkomen worden en zijn resultaten sneller bekend.

Verschil tussen onschuldige en kwaadaardige tumoren

De bekende methode om borstkanker op te sporen, mammografie, werkt bij 44% van de vrouwen niet goed. Over het algemeen zijn dit jongere vrouwen, omdat zij over het algemeen nog veel klierweefsel hebben. Bij een mammografie drukt een laborant de borst vast tussen twee platen en maakt een röntgenfoto. Op deze foto steekt een tumor wit af bij het zwartgekleurde vetweefsel. Het klierweefsel van jongere vrouwen licht ook wit op, net als een tumor. Daardoor is het verschil lastig te zien en wordt er veel onnodig onderzoek, zoals een punctie, gedaan. Voor deze vrouwen is dat vaak een onzekere periode: je moet extra terugkomen en zit een tijd in onzekerheid: wat hebben ze gevonden en is het onschuldig of kwaadaardig? Daarom is er een alternatief ontwikkeld: 3-D echografie. Deze echo wordt gemaakt op dezelfde manier als bij zwangere vrouwen: de vrouw ligt op haar rug, de echokop rust op de borst en beweegt automatisch over de borst terwijl deze echoplaatjes opneemt. Op de echo’s is het vet- en klierweefsel, maar ook een eventuele tumor te zien, en van elkaar te onderscheiden.

Nieuwe methode meet stijfheid en mobiliteit

Maar ook deze methode is nog niet optimaal: onschuldige en kwaadaardige tumoren zijn namelijk moeilijk van elkaar te onderscheiden. Gijs Hendriks heeft een methode ontwikkeld waarin hij elastografische metingen heeft toegevoegd. Met die metingen ‘voelt’ de echo heel nauwkeurig hoe hard en beweeglijk het weefsel is. Daar zit namelijk een verschil in: kwaadaardige laesies zijn over het algemeen harder en zijn minder beweeglijk dan onschuldige tumoren. Door naast het maken van een echo ook de stijfheid en mobiliteit van het weefsel te meten, is sneller duidelijk of het onschuldige of kwaadaardige tumoren zijn.

Voordelen

Patiënten hebben zo sneller duidelijkheid. Alles wordt in één keer onderzocht. Ze hoeven niet eerst nog terug te komen voor vervolgonderzoek, en het aantal onnodige (vervelende en pijnlijke) puncties kan omlaag. Bovendien hoeft de radioloog deze screening niet zelf uit te voeren, maar hoeft hij alleen achteraf de beelden die een laborant maakt te bekijken. Dus op deze manier bespaart ook de radioloog tijd die op een andere manier ingezet kan worden. Nog een extra voordeel voor de patiënt is dat deze methode veel sneller werkt dan de reguliere 3D echografie: in plaats van 90 seconden duurt een test maar 3 seconden. En in die tijd is dan zowel de echo als de elastografische meting gedaan. De methode is nog niet beschikbaar voor medische diagnostiek, de volgende stap is een grote klinische studie.

Over borstkanker

1 op de 7 vrouwen krijgt de diagnose borstkanker krijgt gedurende haar leven. Vroegtijdige opsporing is van levensbelang. In 2018 kregen 523.000 vrouwen de diagnose borstkanker in Europa en 138.000 vrouwen overleefden deze ziekte niet.

Over de promovendus

Gijs Hendriks (1990) behaalde in 2014 zijn masterdiploma Biomedical Engineering aan de Technische Universiteit Eindhoven. Bovenstaand onderzoek voerde hij uit bij het Medical UltraSound Imaging Center (MUSIC) van de afdeling Radiologie en Nucleaire Geneeskunde van het Radboudumc, binnen het Radboud Institute for Health Sciences (RIHS). Momenteel is hij werkzaam als postdoctoraal onderzoeker bij MUSIC, Radboudumc.

Gegevens

Promovendus: ir. G.A.G.M. Hendriks
Titel proefschrift: 3D Breast Ultrasound Elastography
Promotor: Prof. dr. ir. C.L. de Korte
Copromotor: Dr. ir. H.H.G. Hansen
Datum promotie: 29 oktober 2019, 14.30 uur
 

Meer informatie


Pauline Dekhuijzen

wetenschaps- en persvoorlichter

neem contact op

Meer nieuws


Vrouwen ontwikkelen vaker ziekte van Stargardt bij milde genetische variant

23 mei 2024

Bij de milde vorm van de ziekte van Stargardt, een erfelijke oogziekte, krijgen vrouwen vaker problemen met zicht dan mannen. Dit blijkt uit promotieonderzoek van Stéphanie Cornelis.

lees meer

40 jaar IVF in het Radboudumc

22 mei 2024

Het is veertig jaar geleden dat de eerste doorgaande zwangerschap is ontstaan na een IVF-behandeling in het Radboudumc. Inmiddels zijn er meer dan 12.000 kinderen via IVF in ons ziekenhuis ter wereld gekomen. Het vakgebied is volop in ontwikkeling en er is steeds meer mogelijk.

lees meer

Meer zeldzame ziektes opsporen door analyse in drie dimensies Gelderse en Europese bijdragen voor innovatief project Radboudumc, BioProdict en Vartion

19 november 2020 Met kunstmatige intelligentie, slimme rekenkracht en genetica meer diagnoses stellen bij patiënten met zeldzame ziektes. Dit innovatieve project wordt ondersteund door het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling (EFRO) en de provincie Gelderland met ruim een half miljoen euro. lees meer

Botten maken is minder moeilijk dan gedacht Controverse na tien jaar beslecht met publicatie in Nature Communications

8 oktober 2020 De manier waarop botvorming plaatsvindt, moet worden herschreven. Dat blijkt uit een publicatie van onderzoekers van het Radboudumc en collega’s in Nature Communications. lees meer

Kaken kweken met je ribben Weefselregeneratie met 3D geprinte bioreactoren

28 maart 2019 Een 3D-geprinte bioreactor plaatsen op de ribben om bot te kweken voor een reparatie van de kaak. Met medewerking van het Radboudumc voerde een groep Amerikaanse onderzoekers dit proces uit bij zes schapen. lees meer

Thomas Maal eerste hoogleraar 3D technologie in de zorg 3D techniek leidt tot betere zorg en lagere kosten

3 januari 2019 Dr. Thomas Maal is de eerste hoogleraar 3D technologie in de gezondheidszorg. Hij richtte samen met prof. dr. S.J. Bergé in 2006 het 3D lab in Nijmegen op. In het 3D lab gaat het voortdurend om verbetering van de zorg met 3D technologie. lees meer
  • Medewerkers
  • Intranet