Nieuws hoe snel kun je zien als je ouder wordt
15 januari 2020

De snelheid waarmee we zien is niet iets waar we vaak over nadenken. Het is iets dat we veelal voor lief nemen, en ook de meeste oogtests gaan eraan voorbij. Karlijn Woutersen deed wel onderzoek naar dit onderwerp en promoveerde er op 15 januari op.

Voordat we iets ‘zien’ moet er best wat gebeuren. Het begint met het licht van diverse kleuren (golflengtes) dat op ons netvlies valt, en waar de diverse receptoren op het netvlies vervolgens elektrische signalen van maken. Die specifieke signalen gaan via de oogzenuw naar de achterkant van het brein, naar de occipitale regio waar de basale eerste verwerking plaatsvindt. Vervolgens reizen de signalen naar verscheidene plekken in het brein waar er betekenis aan de beelden gegeven wordt, en een eventuele reactie op hetgeen we zien in gang wordt gezet.

Drukke kruispunten

Als je het zo uitlegt, is het bijna een wonder dat we ├╝berhaupt kunnen functioneren; zoveel stappen en toch gaat het gevoelsmatig instantaan. Maar dat is niet helemaal zo; het overbrengen van de signalen en de verwerking kost een beetje tijd, en die tijd kan toenemen als we ouder worden of bepaalde medicijnen gebruiken. Ook schade aan de hersenen, bijvoorbeeld door een harde klap of een infarct, kan deze snelheid veranderen. Een afgenomen snelheid van het zicht kun je merken doordat het in situaties waarin veel gebeurt of verandert langer duurt om te begrijpen wat je nu eigenlijk ziet. Een druk kruispunt is een goed voorbeeld, of een gymzaal met door elkaar rennende kinderen.

Karlijn Woutersen onderzocht een groep gezonde proefpersonen tussen de 20 en de 70, en liet hen oogtests doen. Daarbij gebruikte zij niet alleen de gangbare tests die proefpersonen alle tijd geven om erachter te komen hoe goed hun zicht onder ‘optimale omstandigheden’ is. Want in de praktijk zijn er niet veel optimale omstandigheden. Er is tijdsdruk om informatie te verwerken; je kunt niet even de auto stil zetten om rustig overzicht te krijgen. Die fout zit ook in de gangbare tests: soms heeft iemand wel klachten, maar die komen er onder optimale omstandigheden niet uit.

Langzamer zien in extreme situaties

Vandaar dat Woutersen de ‘UFOV’ test gebruikte. Deze test was ooit ontwikkeld om de grootte van het dagelijks bruikbare zichtveld te bepalen (UFOV staat voor Useful Field of View), maar inmiddels meet deze test de tijd die je nodig hebt om te zien. Hiermee blijkt dat de snelheid van het zicht niet bij iedereen hetzelfde is. Bij de makkelijkste versies van de test was er nauwelijks verschil tussen de verschillende – jonge en oude – proefpersonen. Maar wanneer de test moeilijker werd doordat er ook afleidende informatie getoond werd, hadden de oudere deelnemers meer tijd nodig. Deze achteruitgang was niet zo duidelijk zichtbaar met standaard tests. Kortom: de ouderdom van ons zien komt vooral tot uiting in de meer extreme situaties, zoals druk verkeer. Woutersen stelt dan ook dat de verwerkingstijd een belangrijk aspect is van het zien, en dat we dat mee moeten nemen in onze beoordeling van hoe goed iemand ziet.
 
  • Meer weten over deze onderwerpen? Klik dan via onderstaande buttons door naar meer nieuws.

    Nieuws home

Meer informatie


Stephan van Duin

wetenschapsvoorlichter

(06) 21 19 73 89

Meer nieuws


Vaker complicaties bij nierpatiënten met COVID-19

11 augustus 2020

Nierdialyse- en niertransplantatiepatiënten die besmet raken met het coronavirus zijn extra vatbaar voor ernstige complicaties en hebben een hogere kans op overlijden.

lees meer

Terug van vakantie of bezoek aan een gebied met code oranje of rood: aangescherpte maatregelen voor medewerkers, patiënten en bezoekers

10 augustus 2020

Tijdens de vakantieperiode kan het reisadvies in delen van een land wijzigen van code geel, naar oranje of zelfs rood. Om ook na deze periode de veiligheid van onze patiënten, bezoekers en medewerkers te waarborgen, voert het Radboudumc vanaf 10 augustus een aantal aangescherpte maatregelen door.

lees meer

BCG-vaccin is veilig en leidt niet tot een verhoogd risico op COVID-19-klachten

6 augustus 2020

Meer studies moeten uitwijzen of het generieke vaccin ook een positief effect kan hebben

lees meer

IC Café op 8 september voor corona-IC-patiënten en naasten Aandacht voor ervaringen tijdens en na de ziekte

5 augustus 2020

De coronacrisis heeft grote impact gemaakt op iedereen. Vooral voor degenen die met een corona-infectie op de intensive care hebben gelegen. Daarom is er op 8 september het eerste digitale IC Café voor corona-IC-patiënten en hun naasten.

lees meer

Ook na vijf jaar blijken bot-verankerde prothesen een goede ingreep

5 augustus 2020

Ondanks stomaproblemen een flinke verbetering in mobiliteit en kwaliteit van leven

lees meer

Slechtere prognose bloedkanker bij dubbele mutatie gen

5 augustus 2020

De rol van TP53 bij myelodysplastisch syndroom

lees meer