Nieuws Mysterieuze vetten herprogrammeren geheugen van aangeboren afweercellen

24 november 2023

Onderzoekers van het Radboudumc hebben een fascinerend verband blootgelegd tussen sphingolipiden, mysterieuze vetten vernoemd naar de 'Sphinx', en het geheugen van cellen van het aangeboren afweersysteem. Deze ontdekking opent mogelijk de deur naar innovatieve behandelingen voor diverse ziekten, waaronder auto-immuunstoornissen, kanker, hart- en vaatziekten, en orgaantransplantaties, schrijven ze in een publicatie in Cell Reports.

 

Het aangeboren afweersysteem, cruciaal voor de verdediging tegen infecties, speelt een sleutelrol in verschillende ziekten waarbij het afweersysteem betrokken is. De onderzoekers hebben aangetoond dat sphingolipiden het geheugen van aangeboren afweercellen kunnen herprogrammeren, wat kan leiden tot nieuwe behandelingsmogelijkheden.

Het geheugen van aangeboren afweercellen, ook wel getrainde immuniteit genoemd, geeft aangeboren afweercellen het vermogen om sterker en sneller te reageren bij terugkerende infecties, wat van vitaal belang is. Echter, in ziekten waarbij het aangeboren afweersysteem overactief is, zoals auto-immuunziekten, hart- en vaatziekten en orgaantransplantaties, kan dit ook nadelige effecten hebben. Het begrijpen van de moleculaire mechanismen achter dit 'geheugen' is essentieel om nieuwe behandelingen te kunnen ontwikkelen voor deze ziekten.

 

Het afweer geheugen manipuleren met vetten

Een internationaal onderzoeksteam onder leiding van Raphaël Duivenvoorden heeft samen met onderzoeker Nils Rother ontdekt dat sphingolipiden een cruciale rol spelen in de regulatie van getrainde immuniteit. Door gebruik te maken van nanodeeltjes met sphingolipiden konden ze aantonen dat deze vetten het opwekken van getrainde immuniteit kunnen beïnvloeden. Sommige sphingolipiden remden het geheugen, terwijl andere het juist stimuleerden. Wat deze ontdekking nog opmerkelijker maakt, is dat het remmen van het eiwit acid ceramidase, dat de sphingolipid huishouding in cellen regelt, het krachtigste effect had op het onderdrukken van getrainde immuniteit. Rother: "Door de remming van acid ceramidase kunnen we de activatie van getrainde immuniteit volledig onderdrukken."

 

Nieuw aangrijpingspunt voor behandeling

Deze bevindingen bieden nieuw inzicht in hoe getrainde immuniteit gereguleerd wordt en geeft een nieuw aangrijpingspunt voor de ontwikkeling van behandelingen voor ziekten waarbij getrainde immuniteit betrokken is. Het manipuleren van het sphingolipid evenwicht in aangeboren afweercellen opent nieuwe mogelijkheden voor de ontwikkeling van therapieën die de balans tussen effectieve verdediging en overactieve respons kunnen herstellen.

­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­

Publicatie in Cell Reports: Acid ceramidase regulates innate immune memory - Nils Rother, Cansu Yanginlar, Geoffrey Prévot, Inge Jonkman, Maaike Jacobs, Mandy M.T. van Leent, Julia van Heck, Vasiliki Matzaraki, Anthony Azzun, Judit Morla-Folch, Anna Ranzenigo, William Wang, Roy van der Meel, Zahi A. Fayad, Niels P. Riksen, Luuk B. Hilbrands, Rik G.H. Lindeboom, Joost H.A. Martens, Michiel Vermeulen, Leo A.B. Joosten, Mihai G. Netea, Willem J.M. Mulder, Johan van der Vlag, Abraham J.P. Teunissen, Raphaël Duivenvoorden

Meer informatie


Pieter Lomans

persvoorlichter

neem contact op

Meer nieuws


Nieuwe biomarker voor jicht kan ziekte monitoren

26 februari 2024

Radboudumc en Université Paris Cité hebben een nieuwe biomarker gevonden waarmee de aanwezigheid van urinezuurkristallen heel goed is te monitoren. Mogelijk is daarmee gezondheidsschade op termijn terug te dringen.

lees meer

Vijf vragen over jicht Beantwoord door reumatoloog Sander van Leuven

26 februari 2024

Jicht is aan een stille maar gestage opmars bezig. In 2019 waren er wereldwijd meer dan 45 miljoen mensen met jicht, een verdubbeling in dertig jaar. Reumatoloog Sander van Leuven beantwoordt vijf veelvoorkomende vragen.

lees meer
  • Medewerkers
  • Intranet