Steeds meer schimmels worden ongevoelig voor medicijnen, met grote risico’s voor patiënten met een verzwakt immuunsysteem. Daarom doen vijftig onderzoekers van over de hele wereld, onder leiding van het Radboudumc, een oproep om resistente schimmels aan te pakken. Deze oproep is gepubliceerd in Nature Medicine.
Schimmels in onze omgeving zijn steeds vaker resistent tegen medicijnen. Voor gezonde mensen levert dat meestal geen problemen op, maar bij mensen met een verzwakte afweer kunnen ze ernstige infecties veroorzaken. De toename van resistentie maakt behandelen een stuk moeilijker. Waar de wereldwijde aanpak van resistentie zich voorheen vooral op bacteriën en virussen richtte, krijgen schimmels nu steeds meer aandacht.
Vijfstappenplan
Onder leiding van arts-microbioloog en hoogleraar Paul Verweij van het Radboudumc werkten vijftig onderzoekers van zestien organisaties samen. Zij verzamelden wereldwijde gegevens en stelden op basis daarvan een vijfstappenplan op. Dat moet helpen om de opkomst van resistente schimmels beter te volgen en te voorkomen. De publicatie in Nature Medicine vormt de opstap naar een aanpassing van het Global Action Plan van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) later dit jaar. De oproep is nodig omdat resistente schimmels in de huidige aanpak nog onvoldoende aandacht krijgen.
Overal zitten schimmels
Verschillende schimmels kunnen infecties veroorzaken. Huidschimmels geven meestal onschuldige klachten zoals voetschimmel of kalknagels. Maar steeds vaker duiken hardnekkige, resistente soorten op, zoals Trichophyton indotineae, die ernstige huidinfecties veroorzaken. In ziekenhuizen vormt Candida auris een groter risico, omdat deze schimmel ernstige infecties in de bloedbaan kan veroorzaken bij kwetsbare patiënten. Eén op de drie patiënten met deze infectie sterft hier zelfs aan. Ook Aspergillus fumigatus baart zorgen. ‘Deze schimmel ademen we in en kan de longen ernstig beschadigen’, vertelt Verweij. ‘We zien deze schimmel de laatste jaren steeds vaker op de IC, bijvoorbeeld bij mensen met griep.’
Resistentie bij schimmels ontstaat niet in het ziekenhuis, maar daarbuiten, in de landbouw. De bestrijdingsmiddelen die gewassen beschermen tegen schimmels lijken namelijk sterk op de medicijnen die artsen in de zorg gebruiken tegen schimmels. Door langdurige blootstelling in de landbouw ontwikkelen schimmels resistentie tegen deze middelen. Die schimmels verspreiden zich vervolgens via de lucht. Resistentie die in de landbouw ontstaat, kan daardoor leiden tot minder effectieve behandelingen bij patiënten met ernstige schimmelinfecties.
Weinig nieuwe medicijnen
Nieuwe medicijnen tegen schimmels ontwikkelen is uitdagend. De celstructuur van schimmels lijkt sterk op die van de mens, veel meer dan bij bijvoorbeeld bacteriën. Daardoor kunnen medicijnen niet alleen schimmels, maar ook menselijke cellen beschadigen. Dit levert vervelende bijwerkingen op. ‘Daarom zijn er in de afgelopen 75 jaar maar vijf nieuwe soorten medicijnen tegen schimmels ontwikkeld', aldus Verweij.
Omdat er weinig nieuwe medicijnen beschikbaar komen, is het belangrijk om resistentie zoveel mogelijk te voorkomen. ‘We hebben meer gegevens en bewijs nodig over schimmelinfecties en resistentie tegen antischimmelmiddelen. Alleen dan begrijpen we beter wat er gebeurt en kunnen we onze aanpak verbeteren’, zegt Haileyesus Getahun, directeur van het WHO‑programma voor wereldwijde coördinatie van antimicrobiële resistentie. Met het nieuwe vijfstappenplan hopen Verweij en zijn collega's dat landen wereldwijd beter voorbereid zijn op deze groeiende dreiging.
Over de publicatie
Dit onderzoek is gepubliceerd in Nature Medicine: Closing the Gap on Antifungal Resistance. PE Verweij, A Alastruey-Izquierdo, K Amilon, MC Arendrup, D Armstrong-James, E Bignell, DR Boulware, J Brandão, M Bromley, GD Brown, JB Buil, A Chakrabarti, M Chayakulkeeree, T Chiller, A Chindamporn, AL Colombo, OA Cornely, E Dannaoui, PJ Dufresne, A Forastiero, J Gangneux, C Giske, NP Govender, NAR Gow, J Guillot, T Harrison, M Hoenigl, DP Kontoyiannis, C Lass-Flörl, T Le, R Li, N Medina, JF Meis, J Meletiadis, RO Oladele, L Ostrosky-Zeichner, AK Patel, JR Perfect, F Queiroz-Telles, JL Rodriguez-Tudela, SM Rudramurthy, J Salmanton-García, AR dos Santos, E Segal, A Seyedmousavi, Y Song, GR Thompson, A Vena, A Warris, NP Wiederhold, M Lackner. DOI: 10.1038/s41591-026-04334-5.
-
Meer weten over deze onderwerpen? Klik dan via onderstaande buttons door naar meer nieuws.
