Gedragswetenschapper Janna Vrijsen is benoemd tot hoogleraar Mental Fitness aan het Radboudumc / de Radboud Universiteit. Daarnaast werkt ze als onderzoeker bij Pro Persona. Ze wil mensen met een depressie helpen om mentaal fitter te worden tijdens hun behandeling, maar zeker ook erna. Een belangrijk onderdeel daarvan is sport en beweging.
Tijdens haar promotieonderzoek ontmoette Janna Vrijsen veel mensen die worstelen met een depressie. Die ervaring versterkte haar overtuiging dat deze aandoening meer aandacht verdient. Zij startte haar onderzoek naar negatieve denkpatronen bij depressie. Tijdens een onderzoeksverblijf aan de University of Texas at Austin zag ze de potentie van sport en beweging binnen de behandeling. ‘Uit onderzoek is al gebleken dat sporttherapie minstens zo effectief is als psychotherapie en antidepressiva, maar de vraag blijft hoe mensen na hun behandeling blijven bewegen’, zegt ze. Met een VIDI-beurs van NWO startte ze het Work-It-Out-project naar de combinatie van sporttherapie en cognitieve gedragstherapie.
Achterhalen hoe een beweegplan werkt
Binnen Work-It-Out testen zij en haar team verschillende vormen van beweging, zoals hardlopen, spinning en boksen. Ze onderzoeken hoe sporten cognitieve gedragstherapie versterkt en voor wie dit het beste werkt. Omdat de bestaande richtlijn van 150 minuten bewegen per week voor veel mensen met een depressie ontmoedigend is, zoeken ze naar haalbare, persoonlijke invullingen. ‘Misschien helpt het om bijvoorbeeld een podcast te luisteren tijdens het wandelen, of motiveert het om samen te sporten met een maatje', zegt Vrijsen. Haar onderzoek helpt mensen met een depressie om zelf regie te nemen over hun mentale fitheid.
Naast haalbaar bewegingsonderzoek kijken ze binnen Work-It-Out ook naar de rol van neuroplasticiteit. Dit is het vermogen van de hersenen om nieuwe verbindingen te maken. Sport verhoogt bepaalde stofjes in het bloed en brein die deze plasticiteit stimuleren, wat leidt tot een beter leervermogen. De verwachting is hierdoor dat cognitieve gedragstherapie beter werkt als het samen met sport ingezet wordt. In het project meet ze hoe hun stemming en gedachtenpatronen veranderen en op welk moment die veranderingen optreden. Zo ontstaat inzicht in hoe en waarom de combinatie van sport en psychotherapie werkt.
Uitgebreide kennis van theorie tot praktijk
Vrijsen is ook verbonden aan het Donders Institute en het Behavioural Science Institute, waar het onderzoek inzicht geeft in de mechanismen van sport onder andere in biomarkers en gedachtenpatronen. Het Radboudumc biedt een innovatieve omgeving om nieuwe ideeën te testen. Tot slot levert haar co-aanstelling bij Pro Persona op dat de onderzoeksresultaten direct worden toegepast in de praktijk. ‘Dat nieuwe inzichten ergens kunnen landen, vind ik ontzettend waardevol’, zegt Vrijsen.
Loopbaan
Janna Vrijsen studeerde psychologie aan de Radboud Universiteit en behaalde aansluitend een master in de gedragswetenschappen. Zij promoveerde in 2014 aan het Radboudumc op haar proefschrift getiteld ‘Biased information processing as an endophenotype for depression’. Tijdens haar loopbaan deed zij internationale onderzoekservaring op aan onder meer Stanford University, de University of Oxford en de University of Texas at Austin.
Na haar promotie werkte zij binnen het Radboudumc en het Donders Instituut in verschillende functies. Sinds 2017 is zij ook als senior onderzoeker verbonden aan Pro Persona bij het Depressie Expertisecentrum. Het afgelopen jaar werd ze al benoemd tot bijzonder hoogleraar Transdiagnostic Psychopathology aan de Radboud Universiteit. De benoeming tot hoogleraar aan het Radboudumc gaat in op 1 april 2026 voor een periode van vijf jaar.
-
Meer weten over deze onderwerpen? Klik dan via onderstaande buttons door naar meer nieuws.
