Anesthesioloog Jeroen Hermanides is benoemd tot hoogleraar Anesthesiologie en Waardegedreven zorg aan het Radboudumc / de Radboud Universiteit. Hij onderzoekt hoe de zorg rondom operaties effectiever, duurzamer en doelmatiger kan worden. Daarbij richt hij zich op de vraag welke innovaties daadwerkelijk waarde toevoegen voor patiënten, zorgprofessionals én het zorgsysteem als geheel.
Als anesthesioloog brengt Jeroen Hermanides veel uren door in de operatiekamer. Daar zag hij hoe nieuwe technologieën, medicatie en apparaten voortdurend hun intrede deden, vaak met de belofte de zorg beter en efficiënter te maken. Maar voegen die innovaties ook daadwerkelijk waarde toe? Die vraag vormt de rode draad in zijn onderzoek. ‘Er is een sketch van Monty Python waarin de operatiekamer zo vol apparatuur staat dat ze de patiënt niet meer kunnen vinden. Dat vond ik wel typerend.’ Die praktijkervaring vormde de aanleiding voor zijn onderzoek naar de effectiviteit en bredere impact van technologische innovaties in de zorg.
In dat onderzoek kijkt Hermanides verder dan alleen de directe voordelen voor patiënten of zorgverleners. Volgens hem moeten innovaties ook worden beoordeeld op de impact op het hele zorgsysteem. ‘Hoe meer apparatuur, hoe meer zorgverleners nodig zijn en hoe langer een operatie vaak duurt. En misschien overleeft een patiënt wel door de inzet van bijvoorbeeld een hart-longmachine in de helikopter en daarna IC-opname. Daar staat tegenover dat dezelfde inzet van mensen, tijd en middelen niet beschikbaar is voor andere patiënten. Zij staan bijvoorbeeld langer op een wachtlijst waardoor ze achteruitgaan.’
Recent internationaal onderzoek laat zien dat een knievervangende operatie met behulp van een robot geen klinische meerwaarde biedt ten opzichte van een conventionele operatie. Pijn, functioneren, kwaliteit van leven en veiligheid waren vergelijkbaar, maar de robotgeassisteerde ingreep duurde langer, was duurder en bleek niet kosteneffectief. Robotondersteuning levert hier geen aantoonbaar voordeel op voor patiënten. ‘Dit laat zien dat succesvolle innovaties niet automatisch op systeemniveau tot betere zorg leiden’, aldus Hermanides.
Schaarste in de zorg
Juist die bredere impact, die hij aanduidt als de systeemimpact van technologische innovaties, staat centraal in zijn leerstoel Anesthesiologie en Waardegedreven zorg. De komende jaren wil hij een methode ontwikkelen waarmee die systeemimpact kan worden berekend. ‘We kijken tegenwoordig wel vaak naar kosteneffectiviteit en duurzaamheid, maar niet naar de gevolgen voor het gehele systeem. We hebben te maken met schaarste van mensen en middelen, daar moeten we ons toe verhouden.’
Diabeteszorg rondom operaties
Een andere onderzoekslijn van Hermanides betreft perioperatief metabolisme: in hoeverre de stofwisseling van patiënten verandert voor, tijdens en na operaties. Hij kijkt hierbij in het bijzonder naar mensen met diabetes, een gevolg uit zijn promotieonderzoek naar de bloedsuikerspiegel van deze groep. Ook hier geldt wat hem betreft dat niet alles wat mogelijk is, ook het beste is. ‘De uitkomst van veel wetenschappelijke studies is dat er iets bij komt in de zorg: een nieuw medicijn of apparaat, een nieuwe behandeling. We zijn slecht in schrappen. Dat moeten we toch doen als we zien dat iets niet voldoende toevoegt.’
Loopbaan
Jeroen Hermanides studeerde Geneeskunde aan de Universiteit van Amsterdam en specialiseerde zich vervolgens tot anesthesioloog. Met een Marie Curie Fellowship deed hij enige tijd onderzoek aan de universiteit van Cambridge. In 2010 promoveerde hij op onderzoek naar diabetes (titel proefschrift: ‘Measure for Measure; Consequences, Detection and Treatment of Hyperglycaemia’). Voor dit onderzoek ontving hij van de Nederlandse Vereniging van Anesthesiologie (NVA) de prijs voor het beste proefschrift. In 2017 trad hij toe tot de medische staf van Amsterdam UMC en in 2023 werd hij benoemd tot hoogleraar Anesthesiologie. Binnen de NVA is hij lid van de Commissie Kennisagenda. In 2026 maakte hij de overstap naar het Radboudumc, waar zijn benoeming tot hoogleraar-leider in onderzoek in gaat op 1 september voor een periode van vijf jaar.
-
Meer weten over deze onderwerpen? Klik dan via onderstaande buttons door naar meer nieuws.
