Lang werd gedacht dat sporten alleen maar voordelen heeft voor de gezondheid. Recent onderzoek laat zien dat een zeer intensieve sportieve leefstijl in sommige gevallen ook risico’s met zich mee kan brengen. Daarom hebben Europese en Amerikaanse cardiologieverenigingen hun kennis gebundeld, zodat artsen hart- en vaatziekten bij actieve sporters van middelbare en hogere leeftijd beter kunnen herkennen en behandelen. Het doel is betere en meer afgestemde zorg voor deze groeiende groep sporters.
‘Sporten is gezond, maar sporters zijn niet immuun voor hart- en vaatziekten,’ zegt inspanningsfysioloog Thijs Eijsvogels van het Radboudumc. Mensen die regelmatig sporten, leven gemiddeld langer en gezonder. Toch komen ook bij sporters bekende risicofactoren voor, zoals een hoge bloeddruk of een verhoogd cholesterol. Deze risicofactoren moeten bij sporters net zo serieus worden genomen als bij mensen met een minder actieve leefstijl. Sportief zijn betekent namelijk niet automatisch dat het risico op hartproblemen verdwijnt.
Bovendien lijken sommige hartafwijkingen zelfs vaker voor te komen bij sporters dan bij niet-sporters. Voorbeelden hiervan zijn hartritmestoornissen en kransslagaderverkalking. Waarom deze aandoeningen bij sporters vaker voorkomen, is nog niet volledig duidelijk. Wel roept dit belangrijke vragen op: hoe herken je deze problemen op tijd, en hoe ga je er als sporter en arts verstandig mee om? In de praktijk sluiten bestaande richtlijnen voor patiënten en de algemene bevolking maar beperkt aan op sporters, waardoor sporters tussen wal en schip dreigen te vallen.
Onverklaarbare achteruitgang in prestaties
Daarom is nu een richtlijn opgesteld waarin de meest voorkomende hartproblemen bij sporters ouder dan 35 jaar worden besproken. Europese en Amerikaanse artsen en onderzoekers werkten daarbij samen, onder leiding van Eijsvogels en Guido Claessen van het Jessa Ziekenhuis in Hasselt, België. Een belangrijk aandachtspunt is dat klachten zich bij sporters anders kunnen uiten. ‘Naast typische klachten zoals pijn op de borst of uitgesproken kortademigheid bij inspanning, kan een plotse onverklaarde achteruitgang in sportprestaties een teken zijn van bijvoorbeeld kransslagaderverkalking,’ zegt Claessen.
De richtlijn stimuleert gezamenlijke besluitvorming tussen arts en sporter. ‘Daarbij bekijken ze samen mogelijke behandelopties, waarbij niet alleen risico’s, prognose en klachten worden meegenomen, maar ook de persoonlijke sportieve doelen,’ aldus Eijsvogels. ‘Het gaat dus niet om een zwart-wit advies, maar om zorg op maat.’ Zo kunnen medische veiligheid en sportieve ambities beter met elkaar in balans worden gebracht.
Groeiende aandacht
Het aantal mensen dat deelneemt aan intensieve sportevenementen, zoals marathons, triatlons en wielerwedstrijden, neemt de afgelopen jaren flink toe. Dit roept de vraag op of er ook een bovengrens is aan de gezondheidseffecten van sport. Eijsvogels is tevens een van de onderzoeksleiders van het FIT-HEART-consortium, gefinancierd door de Hartstichting, waarin de effecten van langdurig en zeer intensief sporten op de hartgezondheid worden onderzocht bij recreanten en topsporters.
De nieuwe richtlijn helpt hierbij om wereldwijd een meer uniforme en onderbouwde aanpak van de zorg voor sporters met hartproblemen te hanteren.
Over de publicaties
Masters athletes with abnormal cardiovascular findings: a clinical consensus statement of the European Association of Preventive Cardiology of the ESC and the American College of Cardiology. T. M.H. Eijsvogels, J. H. Kim, V. L. Aengevaeren, F. D’Ascenzi, T. W. Churchill, E. H. Dineen, M. Sanz-de la Garza, S. Gati, G. Halasz, K. Haugaa, H. Heidbuchel, A. La Gerche, R. Lampert, S. Krishnan, V. Maestrini, M. W. Martinez, M. Papadakis, F. Perone, D. Phelan, S. Sharma, P. D. Thompson, A. L. Baggish, G. Claessen.
Dit artikel is gepubliceerd in:
-
European Heart Journal: DOI: 10.1093/eurheartj/ehag040.
-
The Journal of the American College of Cardiology: DOI: 10.1016/j.jacc.2026.03.025.
-
Meer weten over deze onderwerpen? Klik dan via onderstaande buttons door naar meer nieuws.
