Zorgpad (pijn)klachten in het gebied rond de kaak orofaciale pijn en disfunctie

Verwijzing

Uw huisarts, tandarts of medisch specialist kan u verwijzen naar het Radboudumc voor onderzoek en behandeling van uw kaakklachten. Nadat we uw verwijzing hebben ontvangen, sturen we u een digitale vragenlijst. Hierin vragen we naar uw klachten, eerdere behandelingen en uw gezondheid in het algemeen.

Een tandarts-gnatholoog (een tandarts die een extra opleiding heeft gevolgd over pijn- en kaakklachten) bekijkt uw ingevulde gegevens. Op basis daarvan beoordelen we of we u verder kunnen helpen. Als dat zo is, ontvangt u een uitnodiging voor een eerste afspraak. Kunnen wij u niet verder helpen, dan laten we dat uiteraard ook weten.

Kosten en vergoeding van de behandeling

• De kosten voor zorg bij orofaciale pijn en disfunctie vallen bijna allemaal onder de basisverzekering. Hiervoor geldt het wettelijk eigen risico. Dit betekent dat u de eerste €385 van de zorg zelf betaalt, tenzij u dit eigen risico (deels) al heeft gebruikt voor andere zorg.
• Soms zijn er voor de behandeling van uw klachten ook tandheelkundige ingrepen nodig, die ook buiten het ziekenhuis uitgevoerd kunnen worden. Bijvoorbeeld door uw eigen tandarts. Deze vallen niet onder de basisverzekering en betaalt u zelf (eigen bijdrage). Als u een tandartsverzekering heeft, kan het zijn dat deze kosten alsnog (gedeeltelijk) worden vergoed.
• Voor sommige onderzoeken of behandelingen is vooraf toestemming van uw zorgverzekeraar nodig. Dit heet een machtiging. De tandarts dient deze aanvraag voor u in. De verzekeraar beoordeelt dan of de behandeling vergoed wordt. Zo voorkomt u onverwachte kosten.

Als er voor u een eigen bijdrage geldt, informeren we u altijd van tevoren over de verwachte kosten en vergoedingen.

Gesprek en lichamelijk onderzoek van uw pijnklachten

Bij uw eerste afspraak heeft u een gesprek met de tandarts-gnatholoog. Deze bespreekt uw klachten, de invloed van deze klachten op uw dagelijks leven en welke behandelingen u al heeft geprobeerd. Ook vraagt de tandarts-gnatholoog naar medicijngebruik, allergieën en uw algemene gezondheid. Daarna onderzoekt de gnatholoog uw tanden, kiezen, mond en kaakgewricht. Ook bekijken we hoe uw kaken en de spieren rondom het kaakstelsel bewegen en of u uw kaken zonder pijn kunt gebruiken.

De eerste afspraak duurt 1 tot 1,5 uur.

Röntgenfoto's

Op onze röntgenafdeling kunnen we verschillende soorten röntgenfoto’s maken.

• Een kleine tandfoto laat één tand of een paar tanden van dichtbij zien.
• Een kaakoverzichtsfoto (orthopantomogram) laat beide kaken en alle tanden en kiezen op één grote foto zien.
• Een meerdimensionale kaakfoto (Cone Beam CT-scan) maakt een driedimensionaal beeld van uw kaak. Zo kan de tandarts-gnatholoog uw tanden, kiezen, mond en kaken van verschillende kanten bekijken.

Behandeling door de orofaciale fysiotherapeut

Bij kaakklachten spelen spieren en gedrag vaak een belangrijke rol, bijvoorbeeld wanneer u uw kauwspieren teveel of op een verkeerde manier gebruikt. Dit gebeurt meestal automatisch en onbewust. Een behandeling bij de orofaciale fysiotherapeut kan dan helpen uw klachten te verminderen.

Een orofaciaal fysiotherapeut is een fysiotherapeut die na de basisopleiding een aanvullende driejarige masteropleiding heeft gevolgd en gespecialiseerd is in kaak-, hoofd- en nekklachten. Samen kijkt u naar de oorzaak van uw klachten en krijgt u een behandeling op maat.

Wanneer kan deze behandeling helpen?

De behandeling kan zinvol zijn als u:

• veel spierspanning in kaken, slapen, nek of schouders heeft
• uw mond moeilijk kunt openen
• klachten heeft bij uw kunstgebit, plaatje of frame door spanning of verkeerd gebruik van spieren
• onbewuste gewoontes heeft zoals klemmen, knarsen of persen
• lichamelijke klachten heeft die samenhangen met spanning of stress

Hoe ziet de behandeling eruit?

Meestal bestaat de behandeling uit 2 tot 4 afspraken. Als u meer behandelingen nodig heeft of niet in de regio Nijmegen woont, verwijzen we u naar een orofaciaal fysiotherapeut in ons netwerk buiten het ziekenhuis.

De behandeling kan bestaan uit:

• Voorlichting en advies: uitleg over het kauwstelsel en hoe u uw spieren rondom de kaken beter kunt gebruiken en ontspannen.
• Oefeningen: gericht op het juist gebruiken en ontspannen van kaak- en nekspieren.
• Psychosomatische fysiotherapie: gericht op algemene ontspanning en het omgaan met spanning of stress.
• Hands‑on technieken: zoals massages, pijnverlichtingstechnieken en adviezen om onbewuste gewoontes te doorbreken.

Het doel is dat u beter leert omgaan met uw klachten en minder pijn ervaart. Soms helpt de behandeling ook om de stap naar een andere therapievorm, zoals psychologische hulp, makkelijker te maken.

Behandeling door de tandarts-gnatholoog

Soms komen uw klachten door problemen met het kauwstelsel. In dat geval kan een behandeling bij de gnatholoog helpen.

De behandeling bestaat meestal uit:

• Uitleg en advies: over uw klachten en wat u zelf kunt doen om deze te verminderen.

• Zelfmanagement: u krijgt tips om zelf met uw klachten om te gaan.

• Medicatie: soms is pijnstilling of een spierontspanner nodig (via de huisarts of medisch specialist).

• Samenwerking met de fysiotherapeut: als spieren of spierspanning een rol spelen.

• Een knarsplaat of splint: dit is een op maat gemaakt hulpmiddel voor in de mond dat samen met het tandtechnisch laboratorium wordt gemaakt. De splint zorgt ervoor dat er ruimte tussen de tanden en kiezen van uw boven- en onderkaak zit, waardoor het kaakgewricht wat ontlast wordt. 

Behandeling door meerdere specialisten

Als het nodig is, kunnen we meerdere specialisten betrekken bij uw situatie. Dit heet een multidisciplinaire behandeling. Hierbij kunnen we bijvoorbeeld een psycholoog, pijnarts of fysiotherapeut betrekken. De behandeling kan bijvoorbeeld bestaan uit (een combinatie van) pijnbestrijding, fysiotherapie voor de kaak (orofaciale fysiotherapie) en/of voorlichting. Denk aan uitleg over hoe het kauwstelsel werkt, adviezen voor het gebruik en de ontspanning van uw spieren rondom de kaken en instructies om zelf grip te krijgen op uw klachten.